Cóh pazêng c’moo ahay, Nghị quyết 30a c’moo 2008 âng Chính phủ, Quyết định 71 c’moo 2009, Nghị định 61 c’moo 2015 lâng Quyết định 1722 c’moo 2016… lướt mót ooy pr’ắt tr’mông nắc bhrợ bhr’lậ đợ rau zr’nắh k’đháp âng manuýh đharứt xoọc lum cóh rau t’bhlâng t’bil lơi ha ul đharứt. Cắh muy ting chroi tr’xăl c’năl lâng cr’noọ cóh bh’rợ học bh’rợ tr’nêng, pa choom c’năl, bh’rợ, đhr’năng pa bhrợ công nghiệp âng muy bơr c’bhúh đhanuôr cóh zr’lụ zr’nắh k’đháp nắc pazêng chính sách n’nâu dzợ bhrợ t’váih rau liêm crêê đoọng đhanuôr choom lướt ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng pa bhrợ cóh đhr’năng bh’rợ t’mêê, doọ dzợ bhrợ têng cơnh bh’rợ la léh ma muúch cóh bhươl cr’noon. Xa nay âng ađoo pân juýh manuýh Mông Giàng A Tắc cóh chr’val Sin Chén, chr’hoong Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai nắc đoỌng lêy rau đêếc. Đong vêy 10 cha nắc đhi noo, cr’noọ bơơn lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông pr’loọng đong k’noọ cắh vêy u váih, ha dang bơr pêê c’moo ahay nắc a noo Giàng A Tắc cắh n’năl tước ooy chính sách t’đui đoọng tơợ Quyết định 71 âng Thủ tướng Chính phủ: “C’moo 2010 acu chô n’đắh nghĩa vụ quân sự lâng cắh bơơn lướt học ha ooy đoọng crêê cơnh lâng đhr’năng âng đay, a cu nhăn lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, nắc vêy xa nay đoọng lướt pa choom bh’rợ tr’nêng cóh Nhật Bản. Acu bơơn lướt pa choom 6 c’xêê, vêy ta pa choom lâng pa dưr c’rơ, học tập lâng chêếc n’năl văn hoá Nhật. Bơơn Nhà nước zúp zooi nắc acu doọ vặ zên ngân hàng. Acu lướt bhrợ đong xang, đợ zên bơơn pay pa chô cóh zập c’xêê tơợ 25 tước 30 ức đồng. Pazêng zên ng’bơơn cóh zập c’moo nắc tơợ 500- 600 ức đồng. Bêl chô nắc acu câl xe ga mắc đoọng lướt lâng lướt bhrợ đong âng apêê n’lơơng”.

Ảnh minh họa: Internet

  Cắh muy choom bhrợ têng đong ắt, băn k’coon cha học liêm crêê, bấc apêê pa bhrợ âng pr’loọng đong đharứt, manuýh acoon cóh lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng chô ooy đong nắc tr’xăl ooy cr’noọ bh’rợ, tơợ đêếc nắc xăl ooy bh’rợ pa dưr pr’ắt tr’mông. Xang bêl chô, bấc manuýh pa bhrợ nắc vêy ma bh’rợ tr’nêng, vêy zên nắc ơy k’rong bhrợ ooy bh’rợ tr’câl tr’bhlêy cóh vel đong cắh cậ lướt chêếc bh’rợ lâng đợ rau bơơn pay pa chô nhâm mâng cóh apêê công ty âng k’tiếc k’ruung n’lơơng cóh Việt Nam. Bấc manuýh pa bhrợ xang bêl chô ơy học pa dưr dal c’năl đoọng pa bhrợ cóh bh’rợ cơnh kỹ sư, cán bộ k’đhơợng xay. Lâng pr’loọng đong a moó Trần Thị Huyền lâng a noo Trần Xuân Dương, cóh chr’val Khang Ninh, chr’hoong Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng cắh muy zúp zooi pr’loọng đong a noo a moó choom t’bil lơi đharứt lâng ting n’nắc nắc dzợ bhrợ t’váih rau liêm crêê choom bhrợ t’váih cr’van cr’bhộ đươi tơợ zên k’miáh xang 4 c’moo lướt pa bhrợ cóh Đài Loan (Trung Quốc). A moó Trần Thị Huyền prá: “Lướt ooy tốh nắc k’diíc cu bơơn học bh’rợ hàn, chô ooy đong nắc bhrợ têng bh’rợ hàn doọ dzợ lướt học p’xoọng. Lang acu lướt ooy tốh chô ơy vêy zên k’dâng 500 tước 600 ức đồng nắc bhrợ zr’lụ pa câl hàng tạp hoá, bhrợ cha t’bhứah đoọng pa dưr kinh tế pr’loọng đong, zúp zooi apêê n’lơơng. Lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng hân đhơ zr’nắh k’đháp nắc ađay bơơn lêy pa choom bấc rau ooy pr’ắt bh’rợ âng apêê đoo, bhrợ đoọng ha đay lâng ađay k’rong pazêng rau chr’nắp liêm n’nắc đoọng bêl chô ooy đong nắc buôn ng’bhrợ têng lấh mơ”.

Ting cơnh xay moon âng Bộ Lao động Thương binh lâng Xã hội, tước nâu cơy ơy vêy k’zệt r’bhâu cha nắc manuýh lướt pa bhrợ âng pr’loọng đong đharứt, manuýh pa bhrợ nắc manuýh acoon cóh lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, cóh đêếc bấc bhlâng nắc cóh thị trường cơnh: Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Ả rập xê út lâng Apêê k’tiếc k’ruung A rập thống nhất (UAE)… manuýh pa bhrợ cóh pazêng chr’hoong đharứt lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng bấc bhlâng nắc pa bhrợ cóh bh’rợ: Pa bhrợ chế tạo, xây dựng, nông nghiệp, ngư nghiệp lâng pa bhrợ cóh pr’loọng đong… lâng đợ rau bơơn pa chô nắc nhâm mâng. Ghít nắc, manuýh lướt pa bhrợ cóh apêê k’tiếc k’ruung Ả rập thống nhất (UAE), Ả rập xê út vêy đợ zên bơơn pay pa chô cóh zập c’xêê tơợ 7 tước 10 ức đồng cóh muy c’xêê. Lâng manuýh lướt pa bhrợ cóh Hàn Quốc, Nhật Bản lâng Đài Loàn (Trung Quốc) vêy đợ zên bơơn pay pa chô m’bứi bhlâng tơợ 15 tước 20 ức đồng cóh muy c’xêê. Lâng rau zúp zooi ooy zên âng Nhà nước, manuýh lướt pa bhrợ cóh chính sách lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng nắc doọ chroót pazêng rau zên bêl bhrợ bha ar bha tơ pa choom bêl k’nặ lướt, zên chroót zên dịch vụ lâng pazêng thị trường. ang bêl bhrợ têng xang hợp đồng nắc chô ooy k’tiếc k’ruung (đanh mơ 3 c’moo), manuýh pa bhrợ nắc bơơn k’miáh m’bứi bhlâng lấh 100 ức đồng. Đươi vêy cơnh đêếc, k’dâng tơợ 60 tước 70% đợ pr’loọng đong vêy manuýh lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng nắc ơy choom t’bil lơi đharứt.

T’coóh Nguyễn Gia Liêm, Phó Cục trưởng Cục k’đhơợng lêy manuýh k’tiếc k’ruung hêê pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng (Bộ Lao động Thương binh lâng Xã hội) xay moon: Cóh pazêng c’moo đăn đâu, thị trường pa bhrợ nắc vêy ta bhrợ t’bhứah đoọng ha manuýh pa bhrợ tước ooy apêê chr’hoong đharứt, manuýh chính sách. Cóh l’lăm ahay, manuýh pa bhrợ cóh zr’lụ zr’nắh k’đháp bấc bhlâng nắc lướt pa bhrợ cóh thị trường Trung Đông lâng Malaysia, nắc đăn đâu thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc ơy đoọng bấc manuýh pa bhrợ tơợ apêê chr’hoong đharứt âng Việt Nam tước pa bhrợ. Đợ c’xêê c’moo lướt pa bhrợ cắh muy 3 c’moo cắh cậ 5 c’moo nắc manuýh pa bhrợ công choom lướt pa bhrợ doọ đanh mơ đêếc công choom, lâng đợ zên bơơn pay pa chô z’zăng bấc. T’coóh Nguyễn Gia Liêm prá: “Xoọc đâu, thị trường Nhật Bản xoọc nắc thị trường bhrợ t’bhứah bấc pa bhlâng, lâng đương đoọng bấc pa bhlâng manuýh lướt pa bhrợ lâng công xoọc đoọng manuýh lướt pa bhrợ cóh bh’rợ nông nghiệp. Đhị muy bơr vel đong âng Nhật Bản buôn k’dua manuýh pa bhrợ t’đui ooy hân noo lâng apêê pa bhrợ n’nâu nắc crêê cơnh lâng đhr’năng bh’rợ pa bhrợ cóh zr’lụ da ding k’coong âng Việt Nam, nắc manuýh pa bhrợ choom bhrợ bh’rợ ha rêê đhuốch, xay moon trình độ doọ lấh dal, pr’đơợ công cơnh zên lướt chô công doọ bấc. Đợ c’xêê pa bhrợ nắc k’dâng 7 c’xêê đhị Nhật Bản. Lâng cóh cr’chăl ahay, bấc manuýh lướt pa bhrợ ting cơnh xa nay bh’rợ n’nâu công ơy vêy đợ bh’nơơn bh’rợ liêm choom bhlâng”.

Lêy cớ bh’rợ đoọng manuýh lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, đoọng manuýh pa bhrợ tơợ chr’hoong đharứt lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng cóh pazêng c’moo ahay đợ rau ng’bơơn lêy ghít bhlâng nắc bấc đhr’nong đong liêm nhâm vêy ta bhrợ têng cóh pazêng bhươl cr’noon đharứt. Bấc pr’loọng đong vêy bơơn bhrợ t’bhứah bh’rợ bhrợ cha. Bấc ngai vêy bh’rợ tr’nêng nhâm mâng, choom t’bil lơi đharứt nhâm mâng đươi vêy c’năl lâng trình độ bh’rợ tr’nêng xang bêl lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung bêl văl chô ooy đong./.

Xuất khẩu lao động huyện nghèo - 70% số hộ đã thoát nghèo

             Hà Nam

Hưởng các ưu đãi của chính sách xuất khẩu lao động dành cho huyện nghèo, trong những năm qua, hàng chục ngàn lượt lao động vùng khó khăn đã đi làm việc ở nước ngoài với thu nhập tốt. Cuộc sống của nhiều gia đình đã thay đổi, thoát nghèo bền vững. Không chỉ tạo điều kiện để người lao động huyện nghèo đi làm việc ở nước ngoài 3 năm hay 5 năm, gần đây những chương trình xuất khẩu lao động ngắn hạn được mở ra, thu hút ngày càng nhiều lao động tham gia.

Trong những năm qua, Nghị quyết 30a năm 2008 của Chính phủ, Quyết định 71 năm 2009, Nghị định 61 năm 2015 và Quyết định 1722 năm 2016… đi vào cuộc sống đã tháo gỡ phần nào những khó khăn mà người nghèo vấp phải trong nỗ lực vươn lên thoát nghèo. Không chỉ góp phần làm thay đổi dần nhận thức và suy nghĩ trong việc học nghề, trang bị kiến thức, kỹ năng, tác phong lao động công nghiệp của một bộ phận người dân vùng khó khăn mà các chính sách này còn tạo cơ hội để bà con có thể ra nước ngoài làm việc trong môi trường mới, thoát ly phương thức sản xuất nhỏ lẻ bấy lâu nơi bản làng. Câu chuyện của chàng trai người Mông Giàng A Tắc ở xã Sín Chén, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai đã cho thấy điều đó. Nhà có 10 anh chị em, giấc mơ đi xuất khẩu lao động, cải thiện cuộc sống gia đình tưởng như không bao giờ được thực hiện, nếu mấy năm trước anh Giàng A Tắc không biết đến chính sách ưu đãi từ Quyết định 71 của Thủ tướng Chính phủ: “Năm 2010 em đi nghĩa vụ quân sự về không tìm được đâu đi học cho phù hợp với mình, em đăng ký đi xuất khẩu lao động, tình cờ có chỉ tiêu đi tu nghiệp sinh Nhật Bản. Em được đi 6 tháng, được đào tạo và rèn luyện sức khỏe, học tập và tìm hiểu văn hóa Nhật. Được Nhà nước hỗ trợ nên em không phải vay vốn ngân hàng. Em đi theo ngành xây dựng nhà cửa, thu nhập khoảng 25 đến 30 triệu/tháng. Tính tất cả ra thì được khoảng 500-600 triệu. Khi về em mua xe tải để chạy và làm nhà.”

Không chỉ xây được nhà, nuôi con cái ăn học đến nơi đến chốn, nhiều lao động hộ nghèo, lao động dân tộc thiểu số đi làm việc ở nước ngoài trở về đã thay đổi nhận thức và tư duy, từ đó thay đổi cách thức tổ chức cuộc sống. Sau khi trở về, nhiều lao động có kỹ năng nghề, có vốn đã mạnh dạn dầu tư sản xuất kinh doanh tại quê hương hoặc đã tìm được việc làm với thu nhập ổn định trong các công ty nước ngoài ở Việt Nam. Nhiều lao động sau khi trở về đã học tập nâng cao trình độ để làm việc ở các vị trí như kỹ sư, cán bộ quản lý. Với gia đình chị Trần Thị Huyền và anh Trần Xuân Dương, ở xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn thì xuất khẩu lao động không chỉ giúp gia đình anh chị thoát nghèo và còn mở ra cơ hội làm giàu nhờ số tiền tích cóp anh chị có được sau 4 năm đi làm việc ở Đài Loan (Trung Quốc). Chị Trần Thị Huyền chia sẻ:“Sang bên đó thì chồng em học được nghề hàn, về nhà tự mở nghề hàn không phải đi học nghề nữa. Còn em sang bên đó về thì có vốn khoảng 500 đến 600 triệu mở cửa hàng tạp hóa, làm ăn mở rộng để phát triển kinh tế ở nhà, giúp đỡ mọi người. Đi làm việc ở nước ngoài dù vất vả nhưng mình học hỏi được nhiều thứ về cách cư xử hay cách làm ăn của họ, mang lại cho mình về tích lũy vốn sống để khi về nhà làm nó dễ dàng hơn.”

Theo báo cáo của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, đến nay đã có hàng chục ngàn lượt lao động hộ nghèo, lao động dân tộc thiểu số xuất cảnh đi làm việc ở nước ngoài, trong đó tập trung ở các thị trường như: Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Ả rập Xê út và Các tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (UAE)…Người lao động các huyện nghèo đi làm việc ở nước ngoài chủ yếu làm việc trong ngành: Sản xuất chế tạo, xây dựng, nông nghiệp, ngư nghiệp và giúp việc gia đình…..với thu nhập ổn định. Cụ thể, người lao động đi làm việc tại Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE), Ả rập Xê út có thu nhập từ 7 đến 10 triệu đồng/tháng. Lao động làm việc tại thị trường Malaysia thu nhập từ 6 đến 8 triệu đồng/tháng. Đối với lao động đi làm việc ở Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc) có thu nhập trung bình từ 15 đến 20 triệu đồng/tháng. Với sự hỗ trợ về chi phí của Nhà nước, người lao động thuộc các đối tượng chính sách đi làm việc ở nước ngoài hầu như không phải trả chi phí làm thủ tục đào tạo trước khi đi, chỉ phải trả phần tiến phí dịch vụ đối với từng thị trường. Sau khi hoàn thành hợp đồng về nước (thời hạn 3 năm), người lao động có thể tiết kiệm được ít nhất trên 100 triệu đồng. Nhờ vậy, khoảng 60 đến 70% số hộ có người đi làm việc ở nước ngoài đã thoát nghèo.

  Ông Nguyễn Gia Liêm, Phó cục Trưởng Cục Quản lý Lao động ngoài nước (Bộ Lao động Thương binh và Xã hội) cho biết: Trong những năm gần đây, thị trường lao động được mở rộng cho người lao động thuộc các huyện huyện nghèo, đối tượng chính sách. Trước đây chủ yếu đi làm việc tại thị trường Trung Đông và Malaixia, nhưng gần đây thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc đã tiếp nhận nhiều lao động huyện nghèo của Việt Nam. Thời hạn đi không chỉ là hợp đồng 3 năm hay 5 năm mà người lao động có thể đi ngắn hạn, với thu nhập tốt. Ông Nguyễn Gia Liêm cho biết: “Hiện nay, thị trường Nhật Bản đang là thị trường mở ra rất lớn, với số lượng tiếp nhận nhiều và cũng đang tiếp nhận lao động trong lĩnh vực nông nghiệp. Tại một số địa phương của Nhật Bản thường tiếp nhận lao động theo vụ mùa và những lao động này rất phù hợp với những lao động ở vùng miền núi của Việt Nam, thì người lao động có thể làm công việc nghề nông, đòi hỏi trình độ không cao, điều kiện cũng như các chi phí đi cũng không cao. Thời gian làm việc chỉ khoảng 7 tháng tại Nhật Bản. Và thời gian qua, nhiều người lao động đi theo chương trình này cũng đã có những kết quả rất tốt.”

Nhìn lại công tác xuất khẩu lao động, đưa người lao động huyện nghèo đi làm việc ở nước ngoài trong những năm qua dễ nhận thấy là nhiều ngôi nhà khang trang đã được dựng lên tại các bản làng, thôn xóm nghèo. Nhiều gia đình đã có điều kiện mở rộng sản xuất kinh doanh. Nhiều người tìm được việc làm ổn định, thoát nghèo bền vững nhờ kiến thức và trình độ tay nghề sau khi đi làm việc ở nước ngoài trở về./.