Nắc muy cóh 60 cha nắc học sinh âng chr’val Cư Suê bơơn a moó H’Hen  cher đoọng học bổng, H’Ngân Niê, học sinh lớp 6, trường Trung học cơ sở Lê Hồng Phong, chr’val Cư Suê mr’hal pa bhlầng. H’Ngân đọong năl: a moó ặt mr’đoo vel lâng H’Hen, a đhi chắp bhlầng rau pa zay t’bhlầng H’Hen. Tợơ t’ngay a moó H’Hen  bơơn đh’nưức Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 a đhi nắc ơy lêy a moó Hen cơnh muy xr’mil ang đoọng a đhi ting dzool lêy. Lấh muy c’moo pa zay học, a moó nắc bơơn học sinh bhriêl ta béch lâng t’ngay đâu bơơn đớp pay học bổng âng a moó Hen. Lâng a moó, hun học bổng chr’nắp 1 ức đồng, nắc đoo pr’hêl tết đâh âng a moó H’Hen ơy cher đoọng: “A cu bhui har pa bhlầng vêy bơơn đớp học bổng âng a moó H’Hen. A cu gr’hoọt nắc pa zay học tập oó bhrợ t’u looma moó H’hen. A moó H’hen nắc xr’mil liêm ang đoọng ha cu ting pa zay lấh mơ.”

Dzút đác mắt bêl a zi prá xay tước bh’rợ hoa hậu H’Hen zooi zúp bhrợ têng đoọng đhr’nong đong ặt t’mêê, t’coóh Y Cil Niê, da dêi ta lách âng H’Hen đoọng năl: Bêl p’niên Hen t’đang điện chô moon: “ A dêi ơi, bêl a hay  ca moan ơy moon, a dêi đoọng ca moon a pul clang, ha y ca coom chóh đong ặt đoọng ha dêi. Nâu kêi ca moan ơy bhrợ cơnh xay moon ấ, a dêi lêy chóh đong ặt, ca moan đoọng zên bhrợ”.  A cu dưr ren cóh điện thoại. A cu căh năl a đoo dzợ hay rau a đoo moon lalăm đếêc. Đươi vêy p’niên Hen nắc đong ặt ta rắh ha ruôi âng cu nâu kêi bơơn ta chóh đong liêm t’mêê. T’coóh Y Cil xay moon: “Acu bhui har bhlầng căh năl cơnh chếêc moon dzợ, a đoo zúp zooi đong zi bấc rau, a cu muy rơơm đoọng a đoo ma mông c’rơ lâng bơơn bh’nơơn dal cóh bh’rợ tr’nêng”.

Tơợ bêl ơy bơơn pay đh’nứưc Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 tước bơơn k’bhúh 5 hoa hậu hoàn vũ bha lang k’tiếc, H'Hen Niê doó pa lớơp a đay blo tợơ vel bhươl Ê Đê đha rựt đha rắh, đhị dzợ vêy đhr’năng căh liêm ooy ma nuýh pân đil  cơnh:bơơn k’díc đấh, n’niên ca coon đấh, đấh lơi học. Lâng a moó nắc kiêng tr’xăl rau đếêc.

Dzợ hay, cóh g’lúh t’ơơi boóp ta moóh đhị bêl tr’thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017, H'Hen Niê moon nắc đớc 70% zên ta cher đoọng đoọng bhrợ từ thiện. Cóh đhr’năng lalua, H'Hen Niê ơy pay lứch đợ zên ta cher đoọng đoọng bhrợ từ thiện. Chô ooy k’tiếc k’ruung hêê tợơ bêl xang tr’thi đhị Miss Universe 2018, H'Hen Niê bơơn bấc apêê cher đoọng zên tước k’tỷ đồng. Xăl tu pay đươi đợ zên nắc đoo đoọng ha c’la đay lâng pr’loọng đong bhrợ têng cha pa dưr ca van,  nắc H'Hen Niê moon pay lứch zên nắc đoo đoọng bhrợ bh’rợ liêm choom đoọng ha đhanuôr. Pazêng hun học bổng, chóh bhrợ đong ặt; zư đớc chữ xrặ âng ma nuýh Ê đê, bhrợ c’riing âng vel, chếêc bơơn tu đác liêm ch’ngaach lâng điện ang đoọng ha vel bhươl… nắc pa zêng rau âng H’hen ơy lâng xoọc bhrợ têng đoọng ha Sut M’Đưng âng đay: “Hen pa chắp xợơng nắc Hen rách chô, chô ooy vel đong đay, vel bhươl âng đay đoọng choom zúp zooi pazêng rau dzợ ta bhúch cóh đâu. A mế ta luôn xay moon lâng Hen nắc pazêng rau ca coon vêy bơơn, pazêng zên cha ner ta cher đoọng âng apêê đoọng ha coon, đợ zên nắc đoo coon doó n’tóh a ham cr’hấu bhrợ têng nắc coon choom pác đoọng pazêng a đhi noo dzợ k’đháp đha rựt. Nắc đoo rau boóp pa too pa choom âng a mế pa choom đoọng ha Hen”.

Đhơ đhơ cơnh, H'Hen Niê zêng pa căh muy pr’ặt tr’mông liêm ta níh: đhệêng loom lâng rau a đoo vêy, doó chếêc pa zay t’bơơn đoọng yêm loom, năl ơn pazêng rau pleng k’tiếc cher đoọng ha đay. Nắc đoo pr’ặt tr’mông âng muy cha nắc liêm ta níh, doó pa lấh a đay, lứch loom luônh lâng pân lơơng. Lâng cơnh đếêc nắc H’Hen ta níh lâng zập ngai. Pa căn H’ức Ê ban, trưởng buôn Sút M’đưng, chr’val Cư Suê đoọng năl, nắc cơnh ặt ma mông lâng cơnh bhrợ têng âng H’Hen ơy âng đơơng, pa trơơi rau liêm choom tước vel bhươl, xăl cơnh cr’noọ pr’chắp, lâng cơnh ặt ma mông ty đanh căh liêm ta  níh ơy ặt váih tợơ bấc lang a hay đhị vel Sút M’đưng.“Đươi vêy a đhi Hen pa trơơi, âng đơơng rau liêm choom đoọng ha vel bhươl tu cơnh đếêc nắc aconh căn ơy năl cr’nọo cr’niêng apêê p’niên lang t’tun, tu cơnh đếêc aconh căn doó k’đươi apêê lơi học, pay k’díc đấh, doó k’đươi p’niên bhrợ rau bh’rợ âng apêê căh kiêng. Nâu kêi, vêy rau a moó Hen zooi zúp, cher đoọng n’hau, a cu nắc trưởng vel Sút Mđưng xợơng bhui har pa bhlầng. Đhanuôr k’đháp đha rựt, nêu kêi vêy a moó chô zúp zooi, a zi chắp bhlầng rau a đhi zooi đoọng ha zi”.

N’đoóh a doóh pr’họom bhrôông bhưng ang liêm, boóp k’chăng tước zập vel bhươl lâng đh’riêng x’nưl chiing goong cóh vel Sút M’đưng dưr chr’va cơnh pa căh moon ha pruốt c’moo đâu vêy pa xoọng rau bhui har lâng tệêm ngăn lấh. Lâng rau boóp p’rá âng  H’Hen Niê nắc muy chu dzợ dưr chr’va cóh loom luônh hâng hơnh âng vel bhươl: “Hen ơy choom bhrợ nắc a pêê a đhi cung choom bhrợ. Nắc rau Hen đương rơơm apêê a đhi ta luôn pa zay cóh pr’ặt tr’mông cung cơnh coh học tập. Cóh học tập, Hen kiêng moon nắc a hêê ếêh rau muy học tập tợơ bha ar xrặ, ếêh rau học xang apêê cấp h học nắc xang, Hen kiêng moon đhị đâu nắc vêy pazêng k’đháp k’ra a hêê zâng ha cợ cung vêy bấc c’lâng, bấc rau liêm choom lâng rau chr’nắp bhlầng nắc a hêê năl ađay chắp kiêng lâng bh’rợ liêm glặp lâng a hêê.”./.

H’Hen Niê, cánh én mang mùa xuân về với buôn làng

                        Nam Trang

Đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017, rồi Top 5 Hoa hậu Hoàn vũ thế giới 2018, H’Hen Niê, cô gái Ê đê đến từ buôn Sut M’đưng, xã Cư Suê, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk càng được yêu mến và đón nhận. Cô trở thành niềm tự hào của người dân Việt Nam nói chung, người Ê-đê nói riêng. Mọi người yêu mến H’Hen Niê không chỉ bởi vẻ đẹp mạnh mẽ, bởi câu chuyện chân thực về cuộc đời của cô, mà còn bởi chính những việc làm ý nghĩa mà cô dành cho cộng đồng và buôn làng của mình.

       Là một trong 60 học sinh của xã Cư Suê được chị H’Hen trao học bổng, H’Ngân Niê, học sinh lớp 6, trường Trung học cơ sở Lê Hồng Phong, xã Cư Suê vui lắm. H’Ngân cho biết: Em là người cùng buôn với chị H’Hen, em rất ngưỡng mộ nghị lực  của chị H’Hen. Từ ngày chị H’Hen đạt Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 em đã xem chị là tấm gương sáng để noi theo. Sau một năm phấn đấu, em đã đạt học sinh giỏi và hôm nay em được nhận học bổng của chị. Đối với em, suất học bổng trị giá 1 triệu đồng, chính là món quà  Tết sớm mà chị H’Hen đã dành tặng cho em:“Con rất vui vì nhận học bổng của chị H’hen. Con hứa sẽ học tập thật tốt để không phụ lòng chị H’hen. Chị H’hen là tấm gương để con phấn đấu hơn.”

Lau vội những giọt nước mắt vì xúc động khi chúng tôi đề cập việc hoa hậu H’Hen giúp đỡ mình làm nhà mới, ông Y Cil Niê, cậu út của H’Hen cho biết: Khi bé Hen gọi điện về nói: “Cậu ơi, ngày xưa con từng nói, cậu cho con ăn khoai lang đi, sau này con xây nhà cho cậu. Bây giờ con thực hiện lời hứa với cậu nhé, cậu xây nhà đi, con hỗ trợ tiền cho cậu”. Tôi đã khóc trong điện thoại. Tôi không ngờ rằng, con bé Hen vẫn nhớ lời ngày trước nó nói. Nhờ con bé Hen mà căn nhà xiêu vẹo, nắng rọi khắp phòng, mưa dột khắp nơi đã được thay thế bằng ngôi nhà cấp 4 khang trang, sạch đẹp. Ông Y Cil xúc động chia sẻ: “Tôi vừa vui vừa bất ngờ tôi không biết nói gì hơn, cháu đã giúp đỡ tôi và gia đình rất nhiều, tôi chỉ biết chúc cháu dồi dào sức khỏe và thành công nhiều hơn nữa”

Từ khi đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 rồi đến Top 5 hoa hậu hoàn vũ thế giới, H'Hen Niê chưa bao giờ giấu chuyện cô đến từ một bản làng Ê Đê nghèo khó, nơi còn có những quan niệm nặng nề về người phụ nữ như tảo hôn, sinh con sớm, kết thúc học hành sớm. Và cô muốn thay đổi điều đó.

Còn nhớ, trong phần trả lời ứng xử tại Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017, H'Hen Niê nói sẽ dành 70% tiền thưởng làm từ thiện. Trên thực tế, H'Hen Niê đã dành hầu hết tiền thưởng để làm từ thiện. Trở về nước sau kì tích tại Miss Universe 2018, H'Hen Niê được nhiều nhà tài trợ thưởng nóng với số tiền lên đến cả tỷ đồng. Thay vì dùng số tiền đó để chi tiêu cho bản thân và gia đình hay làm vốn giắt lưng, H'Hen Niê tuyên bố sẽ dành tất cả cho các dự án cộng đồng. Những suất học bổng; xây dựng nhà cộng đồng; lưu giữ chữ viết của người Ê đê, làm cổng buôn, tìm nguồn nước sạch và điện thắp sáng cho buôn… là những điều mà H’Hen đã và đang làm cho buôn Sut M’Đưng của mình: “Hen nghĩ rằng Hen phải về, quay lại quê hương của mình, buôn làng của mình để có thể hỗ trợ những gì còn thiếu thốn ở đây. Mẹ luôn nói với Hen rằng tất cả những điều con có, những tiền thưởng mà mọi người cho con, số tiền đó con không phải đổ mồ hôi sương máu làm ra thì con có thể chia lại cho những người anh em còn thiếu thốn. Đó là câu dạy rất hay mà mẹ đã dạy cho Hen”

Trong bất cứ hoàn cảnh nào, H'Hen Niê cho thấy một thái độ sống đầy tích cực: luôn hài lòng với mọi thứ mà không cần phải cố gắng để hài lòng, biết ơn tất cả những gì mà cuộc sống đã mang đến cho mình mà không phải dặn lòng phải biết ơn bằng những ghi chép. Đó là thái độ sống của một người không mưu cầu, không so đo tính toán, và luôn hết mình vì cộng đồng. Và vì thế mà lúc nào H’Hen cũng bao dung, rộng lượng. Bà H’ức Ê ban, buôn trưởng buôn Sút M’đưng, xã Cư Suê cho biết, chính cách sống và việc làm của H’Hen đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho buôn làng, làm thay đổi cách nghĩ, và lỗi sống cổ hủ đã tồn tại bao đời nay ở buôn Sút M’đưng.“Nhờ em Hen truyền cảm hứng cho buôn làng nên bây giờ bố mẹ đã hiểu được tâm tư nguyện vọng của con em sau này nên bố mẹ không bắt con em đi lấy chồng sớm, không ép buộc các con làm những việc gì mà con em mình không thích. Bây giờ em nó hỗ trợ cho cái gì thì tôi là buôn trưởng đại diện cho bà con buôn Sut Mđưng chúng tôi rất là mừng, vui. Dân làng rất nghèo, giờ có em hỗ trợ như vậy thì chúng tôi rất sung sướng đón nhận những gì em đã làm cho chúng tôi.”

Váy áo thổ cẩm đỏ rực, nụ cười nở khắp buôn làng và tiếng cồng chiêng trong buôn Sút M’đưng được ngân lên như báo hiệu không khí xuân năm nay có thêm nhiều niềm vui và ấm áp hơn. Và thông điệp của H’Hen Niê lại một lần nữa được vang lên trong niềm tự hào của buôn làng: “Hen đã làm được và tất cả các em cũng làm được. Đó là điều mà Hen mong muốn và chúc tất cả các em luôn cố gắng trong cuộc sống cũng như trong học tập. Trong học tập, Hen muốn nói không phải chúng ta chỉ học tập trong sách vở, không phải học xong các cấp là xong nhưng Hen muốn nói ở đây là sẽ có những khó khăn đến với chúng ta nhưng cũng có nhiều cơ hội, điều tốt đẹp và như nhiều người thường nói điều quan trọng hơn hết là chúng ta biết điều mình đam mê và công việc phù hợp với chúng ta.”./.