Cr’chăl hanua, chính quyền lâng đhanuôr vêêl đông ơy grơơ nhool đươi dua công nghệ số moot ooy bhrợ têng, ting bhr’dzang bhrợ liêm ghit c’lâng bh’rợ, pa dưr dal bh’nơơn pr’đươi, bhrợ t’bhưah thị trường pa câl lâng bhrợ pa dưr thương hiệu chè ting c’lâng nhâm mâng.

Ooy đợ đhị ha rêê choh chè t’viêng liêm coh vêêl Khe Cốc, pr’hơơm âng lang công nghệ xoọc clan bhưah n’leh liêm ghit. Nâu cơy, manưih choh chè căh mưy “ăt đương lêy ooy plêệng, đhi lục”, năc ơy năl g’nưm lêy ooy dữ liệu lâng công nghệ đoọng pa dưr liêm chr’năp âng tơơm chè.

Bêl ahay, bhiệc tưới chè zêng manưih lêy bhrợ. Đhanuôr k’đhơợng n’coo đac lươt dzoọc ooy bha đưn zâp t’ngay, hân noo p’răng pưih paih, hân noo ha ọt cha cêêt ra ngooh, zr’năh k’đhạp lâng bil bâc c’rơ g’lêêh lêy bhrợ. Bơr pêê c’moo chô ooy đâu, vêy hệ thống tưới tự động lâng bán tự động ơy âng đơơng tươc đhị ha rêê choh bhrợ chè nâu, vaih bhr’dzang tr’xăl liêm choom bhlâng ooy cr’chăl đươi dua công nghệ đhị vêêl đông. K’rang moon lâh mơ, đhị bơr pêê zr’lụ choh bhrợ, công nghệ số dzợ vêy đươi dua đăh bhiệc lêy cha mêêt đợ mơ dz’dzong coh k’tiêc. Bêl kiêng tưới đác, đhanuôr mưy lêy cha đị đhị phần mềm điện thoại, liêm buôn bhlâng hân đhơ bêl căh vêy lươt ooy ha rêê choh chè.

T’cooh Tô Văn Khiêm, Bí thư chi bộ, Trưởng vêêl Khe Cốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Chè Khe Cốc đoọng năl: Tơợ tơợp c’moo 2025, đhanuôr lêy pa dưr liêm choom lâh mơ, bêl lâh 80 pr’loọng đhanuôr choh chè ơy đh’rưah đươi app VNPT Green - Nhật ký nông hộ điện tử. Vêy đươi điện thoại, đhanuôr choom lêy cha mêêt đhr’năng plêệng k’tiêc, lêy cha mêêt bhiệc bón phân, tưới đac, bhrợ k’tang... mưy cơnh liêm buôn:“Zâp t’ngay, đhanuôr pa bhrợ ha cơnh năc lêy xrặ đợc ooy bha ar cơnh ty ahay. Vêy bâc pr’loọng ha vil xrặ. Đhanuôr ma trơ vâng, hi dưm tươc 9-10 giờ hi dưm bhrợ chè xang bệch luôn, căh mặ hay đoọng xrặ pêêh bơơn chè ha đhị, mã ha mơ, ha cơnh. Tơợ đêêc, azi lêy ứng dụng VNPT Green t’moot đươi xrặ đợc coh điện thoại liêm buôn lâh mơ. Mưy râu dzợ, hệ thống tưới tự động zêng. Ooy đâu azi ơy lêy bhrợ mưy bh’rợ, k’dâng 2ha. Lâng cảm biến tự động, ha dang nhiệt độ dal lâng đợ mơ dz’dzong coh k’tiêc xiêr lâh mơ ta moon liêm choom ha tơơm chè năc hệ thống kích hoạt, van tự ta hơ, k’đập điện lâng máy dziếu đac lêy pa bhrợ. Acu lêy liêm buôn bhlâng đoọng ha pêê bhrợ chè cơnh azi nâu”.

Vô Tranh năc zr’lụ choh chè đenh đươnh bhlâng. Đhị vêêl Khe Cốc, bâc đhị k’tiêc choh chè ơy choh bhrợ tơợ đợ c’moo 1970, tươc đâu ơy ăt pa zưm đh’rưah lâng đhanuôr ooy bâc lang. Khe Cốc vêy 142 pr’loọng đhanuôr năc vêy tước 137 pr’loọng bhrợ chè lâng k’tiêc choh bhưah k’noọ 90ha. Bhiệc âng đơơng công nghệ số, lâh mơ năc “Nhật ký nông hộ điện tử” ooy bhiệc bhrợ têng ơy bhrợ zâp đhị choh chè vaih mưy bh’nơơn pr’đươi liêm ghit tơơm riah. Nâu đoo năc c’lâng lươt đoọng chè Vô Tranh moot ooy thị trường k’đhạp. Cr’chăl nâu, bhiệc đươi dua công nghệ tưới liêm t’mêê cung zooi đoọng zâp ngai đhanuôr vêy pa xoọng 1 ruuh chè ha ọt, pa dưr pr’ăt tr’mung liêm choom lâh mơ. Pr’căn Đồng Thị Liên, mưy đhanuôr coh vêêl Khe Cốc, chr’val Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên moon:“Đăh k’đhơợng zư, nâu cơy lêy cha mêêt liêm crêê cr’chăl t’ngay, zư lêy crêê c’lâng bh’rợ lâng liêm glặp bhlâng. Bh’nơơn pr’đươi bhrợ t’vaih cung vêy manưih đươi dua tin đươi. Rơơm kiêng cr’chăl nâu a’tôh vêy ting đươi bhrợ liêm choom lâh mơ đoọng tơơm chè ting pa dưr pa xơc”.

Ooy cr’chăl chuyển đổi số đhị Vô Tranh, chính quyền chr’val ơy bhrợ pr’đơợ pa noong p’têêt đoọng âng đơơng zâp tổ hợp tác, hợp tác xã đh’rưah pâh lêy ooy hệ sinh thái số. Tơợ bhiệc đươi dua app đoọng lêy cha mêêt plêệng k’tiêc tươc lêy cha mêêt lịch nông hộ, công nghệ xoọc zooi đoọng bhrợ pa xiêr bâc zên pa gluh đươi lâng zooi đoọng đhanuôr năl liêm ghit ooy tơơm chè âng đay lâh mơ, lêy ooy zâp thông số dữ liệu liêm ghit. Pr’căn Nguyễn Thị Thuý, Chủ tịch Hội Nông dân chr’val Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên bhui har moon:“Tơợ cr’noọ cr’niêng lalua năc azi âng đơơng công nghệ chô lâng đhanuôr, apêê hơnh deh bhlâng. Azi ơy pa zưm lâng zâp trung tâm số cơnh VNPT, zâp chi cục chuyên môn lâng Hội Nông dân tỉnh đoọng xay bhrợ zâp lớp pa choom liêm ghit đăh chuyển đổi số. Ooy c’moo 2025 t’mêê đâu, azu ơy bhrợ zâp lớp chuyển đổi số, ooy đâu pa choom đhanuôr đươi dua lêy cha mêêt tơơm riah đăh bhrợ cha. Ooy đâu, zâp pr’loọng đhanuôr ting bhr’dzang năl ghit lâh mơ bh’rợ, râu chr’năp liêm âng bhiệc đươi dua chuyển đổi số, lâh mơ năc châc lêy tơơm riah. Bhiệc châc lêy tơơm riah zooi đoọng đhanuôr p’căh cr’liêng xa nay bh’nơơn pr’đươi, tơợ đêêc, pa dưr dal chr’năp lâng đhr’năng tr’zêệng coh thị trường đoọng ha bh’nơơn pr’đươi âng vêêl đông”.

Đhị Vô Tranh, chuyển đổi số căh nặc bh’rợ lêy đươi bhrợ mưy cr’chăl a’năm, năc đoo bh’rợ bha lâng vêy bhrợ liêm ghit lâng zâp nghị quyết âng Đảng bộ chr’val. Ting cơnh t’cooh Hoàng Văn Thiên, Bí thư Đảng uỷ chr’val Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên: Cr’noọ bh’rợ âng vêêl đông năc số hoá zêng đợ n’juông chr’năp, tơợ bh’rợ ch’choh, bơơn bhrợ lâng pa câl, đoọng bhrợ pa dưr mưy thương hiệu trà Vô Tranh căh mưy yêm đha hưm, năc dzợ k’rơ  đăh râu ma bhưy chr’năp coh môi trường số:“Ooy nhiệm kỳ nâu, acu moon lêy pa dưr k’rơ đươi dua khoa học - công nghệ, xăl t’mêê liêm choom lâng chuyển đổi số ooy ha rêê đhuôch, chr’năp lâh mơ năc tơơm chè. Cr’noọ bh’rợ moon pa gluh năc 100% doanh nghiệp, hợp tác xã vêy choh bhrợ chè lêy đươi dua công nghệ số ooy đăh bhrợ lâng k’đhơợng zư bh’nơơn pr’đươi, tơợ bhrợ têng, zư lêy, âng đơơng tươc pa câl. Ooy đâu, têêm ngăn liêm ghit đăh cr’liêng xa nay, châc lêy tơơm riah, pa dưr dal bh’nơơn pr’đươi lâng thương hiệu trà Vô Tranh”.

Đợ đhị chr’đị âng t’cooh Khiêm, đợ bha ar nhật ký số âng đhanuôr vêêl Khe Cốc xoọc bhrợ pa dưr pr’ăt bh’rợ t’mêê liêm đoọng ha đhanuôr coh vêêl Vô Tranh. Chuyển đổi số ơy lâng xoọc vaih đhị pr’đơợ bh’rợ chr’năp, căh mưy zooi đoọng pa dưr liêm chr’năp âng tơơm chè năc dzợ bhrợ tr’xăl cr’noọ bh’rợ âng đhanuôr: tơợ bhrợ ha rêê đhuốch cơnh bêl ahay tươc bhrợ ting c’lâng bhriêl ta bach, nhâm mâng”./.

THÁI NGUYÊN: ĐƯA CÔNG NGHỆ SỐ LÊN NƯƠNG CHÈ

Sau khi sáp nhập ba đơn vị hành chính, xã Vô Tranh vươn lên trở thành vùng chè trọng điểm của tỉnh Thái Nguyên với hơn 2.000 ha. Thời gian qua, chính quyền và người dân địa phương đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, từng bước chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ và xây dựng thương hiệu chè theo hướng bền vững.

Trên những nương chè bát úp xanh ngắt trải dài ở xóm Khe Cốc, hơi thở của thời đại công nghệ đang lan tỏa rõ nét. Giờ đây, người trồng chè không còn chỉ “trông trời, trông đất, trông mây”, mà đã biết “trông” vào dữ liệu và công nghệ để nâng cao giá trị cây chè.

Trước kia, việc tưới chè hoàn toàn dựa vào sức người. Bà con phải cầm ống nước leo đồi suốt ngày, mùa hè nắng gắt, mùa đông rét buốt, vừa vất vả vừa tốn nhiều công lao động. Vài năm trở lại đây, hệ thống tưới tự động và bán tự động đã được đưa lên nương chè, trở thành bước chuyển quan trọng đầu tiên trong quá trình ứng dụng công nghệ tại địa phương. Đáng chú ý, tại một số diện tích, công nghệ số còn được áp dụng trong kiểm tra độ ẩm đất. Khi cần tưới nước, người dân chỉ cần thao tác "bấm nút" trên phần mềm điện thoại, thuận tiện ngay cả khi không có mặt trên nương chè.

Ông Tô Văn Khiêm, Bí thư chi bộ, Trưởng xóm Khe Cốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Chè Khe Cốc cho biết: Từ đầu năm 2025, bà con tiến thêm một bước xa hơn, khi hơn 80 hộ trồng chè đã cùng sử dụng app VNPT Green - Nhật ký nông hộ điện tử vào sử dụng. Chỉ cần qua điện thoại, bà con có thể theo dõi được tình hình thời tiết, giám sát việc bón phân, tưới nước, làm cỏ…một cách dễ dàng:"Hằng ngày, bà con lao động sản xuất như thế nào thì về phải ghi chép lại trong một quyển sổ viết tay theo kiểu truyền thống. Rất nhiều hộ bỏ quên việc ghi chép. Bà con bận, tối đến 9-10 giờ đêm mới sao chè xong thì đi ngủ luôn, không nhớ để ghi hôm nay hái ở lô nào, mã bao nhiêu, như thế nào. Từ đó, chúng tôi thấy ứng dụng VNPT Green đưa vào ghi nhật ký nông hộ trên điện thoại cho bà con thì thuận lợi hơn rất nhiều. Còn một thứ nữa là hệ thống tưới tự động toàn phần. Ở đây chúng tôi mới thí nghiệm một mô hình, khoảng 2 ha thôi. Bằng cảm biến tự động, nếu nhiệt độ cao và độ ẩm trong đất xuống dưới mức cho phép cho cây chè thì hệ thống sẽ kích hoạt, van tự mở, đóng điện và máy bơm hoạt động. Tôi thấy cực kỳ thuận lợi và tiện ích cho người làm chè chúng tôi".

Vô Tranh là vùng chè có lịch sử canh tác lâu đời. Riêng tại xóm Khe Cốc, nhiều diện tích chè trung du được trồng từ những năm 1970, đến nay đã gắn bó với người dân qua nhiều thế hệ. Khe Cốc có 142 hộ dân thì có đến 137 hộ làm chè với diện tích gần 90ha. Việc đưa công nghệ số, đặc biệt là "Nhật ký nông hộ điện tử" vào canh tác đã biến mỗi búp chè thành một sản phẩm có "lý lịch" rõ ràng. Đó chính là chìa khóa để chè Vô Tranh bước vào các thị trường khó tính. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ tưới hiện đại cũng giúp mỗi năm người dân có thêm 1 lứa chè đông, hiệu quả kinh tế nâng lên rõ rệt. Bà Đồng Thị Liên, một người dân ở xóm Khe Cốc, xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên chia sẻ:“Về quản lý, giờ mình kiểm soát được đúng thời gian, chăm sóc đúng quy trình và cách ly hợp lý. Sản phẩm làm ra vì thế được người tiêu dùng tin tưởng hơn. Mong muốn là thời gian tới tiếp tục áp dụng tốt để cây chè ngày càng phát triển.”

Trong quá trình chuyển đổi số tại Vô Tranh, chính quyền xã đã đóng vai trò là "cầu nối" để đưa các tổ hợp tác, hợp tác xã cùng tham gia vào hệ sinh thái số. Từ việc sử dụng app để theo dõi thời tiết đến theo dõi lịch nông hộ, công nghệ đang giúp cắt giảm tối đa chi phí lao động và giúp bà con "hiểu" cây chè của mình hơn thông qua các thông số dữ liệu chính xác. Bà Nguyễn Thị Thúy, Chủ tịch Hội nông dân xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên phấn khởi “Xuất phát từ nhu cầu thực tế nên khi chúng tôi đưa công nghệ về bà con rất phấn khởi. Chúng tôi đã phối hợp với các trung tâm số như VNPT, các chi cục chuyên môn và Hội Nông dân tỉnh để triển khai các lớp tập huấn chuyên sâu về chuyển đổi số. Trong năm 2025 vừa rồi, chúng tôi đã tổ chức các lớp chuyển đổi số, trong đó hướng dẫn bà con áp dụng truy xuất nguồn gốc trong sản xuất. Qua đó, các hộ nông dân từng bước hiểu rõ hơn vai trò, tầm quan trọng và ý nghĩa của việc áp dụng chuyển đổi số, đặc biệt là truy xuất nguồn gốc. Việc truy xuất nguồn gốc giúp bà con công khai thông tin sản phẩm, từ đó nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường cho sản phẩm của địa phương”.

Tại Vô Tranh, chuyển đổi số không phải là phong trào nhất thời, mà là nhiệm vụ trọng tâm được cụ thể hóa bằng nghị quyết của Đảng bộ xã. Theo ông Hoàng Văn Thiên, Bí thư Đảng Ủy xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên: Mục tiêu của địa phương là số hóa toàn diện chuỗi giá trị, từ khâu trồng trọt, thu hoạch đến chế biến và tiêu thụ, nhằm xây dựng một thương hiệu trà Vô Tranh không chỉ ngon về vị, mà còn mạnh về uy tín trên môi trường số.“Trong nhiệm kỳ này, tôi xác định phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nông nghiệp, trọng tâm là cây chè. Mục tiêu đặt ra là 100% doanh nghiệp, hợp tác xã có vùng nguyên liệu chè sẽ ứng dụng công nghệ số trong canh tác và quản lý chuỗi nông sản, từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bảo quản, vận chuyển đến tiêu thụ. Qua đó, bảo đảm minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng và thương hiệu trà Vô Tranh.”

Những "nút bấm" của ông Khiêm, những "cuốn nhật ký số" của bà con xóm Khe Cốc đang tạo nên một diện mạo mới cho nông thôn Vô Tranh. Chuyển đổi số đã và đang trở thành đòn bẩy quan trọng, không chỉ giúp nâng cao giá trị cây chè mà còn làm thay đổi tư duy của người nông dân: từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang kinh tế nông nghiệp thông minh, bền vững./.