Đoọng bhrợ liêm cơnh đêêc, lâh mơ c’rơ pa zay bhrợ têng, zên vặ đoọng k’rong bhrợ năc đhị za nươr nhâm mâng. Đươi vêy zên vặ loon đâh, đhanuôr ơy pa xoọng pr’đơợ đoọng t’bhưah zr’lụ bhrợ têng, k’rang tơơm chr’noh lâng mâng loom t’hước tước thị trường pậ bhưah lâh.

Đươi tơợ pr’đơợ lâng đhr’năng pleng k’tiếc liêm choom đhị Măng Đen, pr’căn Đào Thị Hương ơy bhrợ pa dưr liêm choom cr’noọ bh’rợ choh cà phê Arabica bh’nơơn dal, đh’rưah choh bấc rau tơơm cha p’lêê coh đhăm bhưah 6 héc ta.

Xoọc đâu, 4 héc ta cà phê âng pr’loọng đong đhơ 17 c’moo ha dợ dzợ pa chô bh’nơơn tệêm ngăn lâng đợ bấc mơ 25 tấn zập c’moo. Pa  bhlầng, đoọng bhrợ liêm cơnh pr’đơợ k’đhap âng thị trường châu Âu, pr’loong pr’căn Hương năc ơy đươi quy trình pay bh’nơơn ghit pa bhlầng: pay lêêh p’lêê ơy u đọom zêng, pác cr’chăl pêêh bấc chu. Bhrợ cơnh đêêc nắc đhơ bil cr’chăl pêêh bhrợ ha dợ nắc cr’liêng cà phê pa chô bh’nơơn dal, chr’năp pa câl dal lâh lâng vaih nắc tơợ pa chô thu nhập bha lầng.

Vêy bh’nơơn bh’rợ nâu năc đươi tơợ pr’đơợ vặ zên Agribak tơợ pazêng t’ngay tr’nơợp tơợp choh bhrợ. C’moo 2011 năc tơợp vặ 1 tỷ đồng, tước nâu kêi, pazêng đợ zên vặ 1,7 tỷ đồng, đợ zên nâu xoọc pa têệt c’rơ đoọng ha pr’loọng pr’căn Hương bhrợ t’bhưah 2 héc ta lâng k’rang lêy bhươn chr’noh. Pr’căn Hương đoọng năl:“Zên vặ tơợ Ngân hàng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc vel bhươl nâu đoọng t’bhưah ha rêê, a zi k’rang bhrợ tước ha y. Nâu kêi cr’liêng cà phê xuất khẩu âng đog zi nâu kêi nhâm mâng bhlầng. Ơy đơơng pa câl ooy châu Âu. Năc pr’đơợ đoọng a zi t’bhlầng bhrợ pa dưr cr’liêng cà phê nâu”.

Pa têệt c’rơ tơợ Ngân hàng loon đâh ơy zooi pr’loọng pr’căn Hương tệêm loom k’rong bhrợ pa xoọng 2 héc ta t’mêê. Đhơ liêm choom lâh lâng bhiệc pa zưm bhrợ dịch vụ ặt đhêy, ha dợ c’lâng bhrợ cha bha lầng âng pr’loọng đong năc bhrợ ha rêê đhuôch đanh mâng lâng tơơm cà phê Arabica.

Tơợ rau liêm choom âng bhươn cà phê đhị Măng Đen, choom lêy zên vặ đăh bhrợ ha rêê đhuôch xoọc bhrợ liêm choom c’rơ chr’năp âng pr’đơợ đoọng bhrợ têng. Căh muy zooi bhlêh lơi đăh căh zập zên bhrợ, đợ zên vặ nâu năc dzợ t’vaih pr’đơợ đoọng ha đhanuôr xăl tơợ bhrợ la leh dzang bhrợ hàng hóa, pa dưr chr’năp chr’noh chr’bêệt. Đhị vel đong bơr chr’hoong Kon Rẫy lâng Kon Plông, zập rau tơơm công nghiệp đanh c’moo cơnh cao su, căh cợ c’lâng bhrợ t’mêê nắc k’đươi kỹ thuật dal cơnh cà phê Arabica ta luôn bơơn Agribank t’đui đoọng vặ zên. Đoọng zên vặ pa dưr dal bh’nơơn đươi dua, ngân hàng k’đươi cán bộ xiêr tước pr’loọng vặ zên.

T’cooh Nghiêm Minh Tuấn – Phó Giám đốc k’đhơợng lêy Agribank Chi nhánh Kon Rẫy, đơn vị xoọc k’đhơợng lêy zên vặ chr’năp 1.700 tỷ đồng. T’cooh Tuấn moon:“Cán bộ ngân hàng ơy ra pặ zập đoọng zooi ha đhanuôr. Cơnh lâng ngai căh choom xrặ nắc cán bộ ngân hàng zooi. Đăh Agriabnk ra pặ zập cán  bộ k’đhơợng lêy zập zr’lụ. Xang nắc zập c’xêê xay moon đhr’năng ha dưr đoọng ha zập cán bộ, nhân viên đăh bh’rợ zooi t’mooi, năl ghit đhr’năng”.

Xoọc đâu, prang tỉnh Quảng Ngãi ơy choh lâh 5.000 ha cà phê k’tiếc chrộ, k’rong bấc bhlầng năc đhị apêê chr’val Tu Mơ Rông, Măng Ri, Măng Đen, Kon Plông, Măng Bút, Đăk Plô lâng Xốp. Cà phê k’tiếc chrộ bơơn xay moon nắc muy coh pazêng tơơm chr’noh liêm choom lâng pr’đơợ âng pleng k’tiếc đhị zr’lụ da ding ca coong đăh Tây Quảng Ngãi. Bhiệc t’bhưah đhăm choh pa têệt lâng pa dưr dal bh’nơơn pr’đươi xoọc bơơn t’vaih c’lâng t’mêê, chroi k’rong pa dưr dal thu nhập đoọng ha đhanuôr.

Jưah lâng cà phê, bấc tơơm chr’noh vêy chr’năp kinh tế dal cơnh sầu riêng, cao su… cung xoọc bơơn pa dưr đhị zạp vel đong đăh Tây. Nâu đoo  nắc bơơn lêy tơơm chr’noh bha lầng, chroi k’rong xăl cơnh bhrợ têng ha rêê đhuôch, t’vaih bhiệc bhrợ cha đanh mâng đoọng ha đhanuôr da ding ca coong./.

TỪ DÒNG VỐN AGRIBANK ĐẾN NHỮNG HẠT CÀ PHÊ VƯƠN RA THẾ GIỚI

Nhờ được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu và đất đai, những vườn cà phê Arabica ở vùng đất Măng Đen (Quảng Ngãi) đang ngày càng phát triển và khẳng định được thương hiệu riêng.Để làm được điều này, bên cạnh công sức mồ hôi, nguồn vốn tín dụng chính là một điểm tựa vững chắc. Nhờ đồng vốn vay kịp thời, người dân đã có thêm “đòn bẩy” để mở rộng sản xuất, đầu tư chăm sóc cây trồng và tự tin hướng tới những thị trường lớn hơn.

Tận dụng lợi thế về khí hậu và thổ nhưỡng tại Măng Đen, bà Đào Thị Hương đã xây dựng thành công mô hình trồng cà phê Arabica chất lượng cao, xen canh đa dạng các loại cây ăn trái trên diện tích 6 hecta.

Hiện tại, 4 hecta cà phê của gia đình dù đã 17 năm tuổi nhưng vẫn cho thu hoạch ổn định với sản lượng khoảng 25 tấn mỗi năm. Đặc biệt, để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường châu Âu, gia đình bà áp dụng quy trình thu hoạch rất tỷ mỉ: tuyệt đối chỉ hái quả chín hoàn toàn và chia làm nhiều đợt. Cách làm này dù tốn công nhưng giúp hạt cà phê đạt chất lượng cao, mang lại giá bán vượt trội và trở thành nguồn thu chủ lực.

Đồng hành cùng cơ ngơi này ngay từ những ngày đầu không thể không nhắc đến nguồn vốn tín dụng từ Agribank. Bắt đầu tiếp cận khoản vay 1 tỷ đồng từ năm 2011, đến nay, với tổng dư nợ 1,7 tỷ đồng, dòng vốn này vẫn đang tiếp sức để gia đình bà Hương mở rộng thêm 2 hecta và đầu tư chăm sóc vườn cây.Bà Hương cho biết:“Nguồn vốn của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn này để mở rộng thêm ngành nông nghiệp, mà mấu chốt là đi theo ngành nông nghiệp cho đến già. Chẳng hạn như hạt cà phê xuất khẩu của tôi bây giờ rất là bền vững. Bền vững ở chỗ là mình đã đi được qua châu Âu. Động lực đó để đưa mình, để mình đam mê theo cái hạt cà phê này.”

Sự tiếp sức kịp thời từ ngân hàng đã giúp gia đình bà Hương vững tâm đầu tư thêm 2 hecta mới. Dù khá nhạy bén khi kết hợp kinh doanh thêm dịch vụ lưu trú, nhưng định hướng cốt lõi của gia đình vẫn là gắn bó với nông nghiệp bền vững và cà phê Arabica.

Từ thành công của vườn cà phê tại Măng Đen, có thể thấy tín dụng nông nghiệp đang làm rất tốt vai trò đòn bẩy. Không chỉ giải quyết bài toán thiếu vốn, dòng tiền này còn tạo động lực để bà con nông dân mạnh dạn chuyển từ phương thức canh tác nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, nâng tầm giá trị nông sản.Tại địa bàn hai huyện Kon Rẫy và Kon Plông, các loại cây công nghiệp dài ngày như cao su, hay hướng đi mới đòi hỏi kỹ thuật cao như cà phê Arabica luôn được Agribank ưu tiên rót vốn. Để dòng vốn phát huy hiệu quả nhất, ngân hàng linh hoạt cấp tín dụng theo nhu cầu từng hộ và cử cán bộ bám sát, đồng hành cùng bà con.

Ông Nghiêm Minh Tuấn – Phó Giám đốc phụ trách Agribank Chi nhánh Kon Rẫy, đơn vị hiện đang quản lý mức dư nợ hơn 1.700 tỷ đồng. Ông Tuấn nói:“Cán bộ ngân hàng cũng bố trí đầy đủ và hỗ trợ tuyệt đối cho người dân. Đối với những người khó khăn về viết lách thì cán bộ ngân hàng cũng hỗ trợ. Bên Agribank phân công từng cán bộ phụ trách từng khu vực một. Rồi hàng tháng có đánh giá sự tăng trưởng của khu vực đó để mình… Ban lãnh đạo cũng có hướng để định hướng cho cán bộ, nhân viên về công tác hỗ trợ khách hàng, nắm bắt tình hình”.

Hiện nay, toàn tỉnh Quảng Ngãi đã trồng hơn 5.000 ha cà phê xứ lạnh, tập trung chủ yếu tại các xã Tu Mơ Rông, Măng Ri, Măng Đen, Kon Plông, Măng Bút, Đăk Plô và Xốp.Cà phê xứ lạnh được đánh giá là một trong những cây trồng có tiềm năng, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở vùng núi phía Tây Quảng Ngãi. Việc mở rộng diện tích gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Cùng với cà phê, một số cây trồng có giá trị kinh tế cao như sầu riêng, cao su... cũng đang được phát triển tại các địa phương phía Tây. Đây được xem là những cây trồng chủ lực, góp phần chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng núi./.