Râu lalua lâng ch’chơơr k’đhạp bơơn năl, zên câl cắh vêy lướt đh’rứah lâng chất lượng, bấc cr’liêng xa’nay xay moon p’cắh bhrợ cắh liêm crêê, tr’lục… nắc đợ bhiệc k’rang moon âng thị trường đác t’moót cóh tọ xoọc đâu, lâng cung nặc cr’noọ bh’rợ âng manứih đươi dua lêy ặt zâng. Cắh mưy cơnh đêếc, zâp đông bhrợ têng đác âm cóh tọ bhrợ cắh liêm crêê đắh quy định cr’noọ bh’rợ chất lượng ta xay moon mưy chu dzợ bhrợ apêê đươi dua cắh têêm ngăn. Râu âng manứih đương dua k’rang nắc bhrợ ha cơnh đoọng năl liêm gít đác tọ têêm ngăn chất lượng. PV Bảo Ngọc vêy bha ar xay moon cơnh đâu:

            Ting cơnh xay moon âng Hội cr’noọ bh’rợ lâng zư lêy manứih đươi dua Việt Nam, prang k’tiếc k’ruung xoọc đâu vêy kr’bhâu đông bhrợ têng, k’ha riêng r’bhâu đông pa’câl đác âm cóh tọ, cóh bình, hân đhơ cơnh đêếc nắc vêy 130 bh’nơơn pr’đươi đác âm cóh tọ âng zâp cơ sở, doanh nghiệp vêy thương hiệu cơnh La Vie, Vital, Kim Bôi, Tiền Hải, Quang Hanh, Vĩnh Hảo, Aquafina, Dasani, well… dzợ ha mơ nắc bấc bhrợ têng k’tứi la’lêếh, cắh têêm ngăn bhrợ têng pa’câl, cung cơnh liêm choom đắh cr’noọ bh’rợ bhrợ têng t’moót cóh tọ. Bấc ngai đươi dua bêl câl cắh vêy chấc k’noọ tước đhị bhrợ têng, pr’đợc bh’nơơn, nhãn mác… cóh tọ đác. Amoó Nguyễn Thị Bích cóh quận Hai Bà Trưng, Hà Nội đoọng năl:

               Xoọc đâu cóh thị trường vêy bấc râu đác âm cóh tọ. Acu nắc mưy năl zâp râu vêy thương hiệu cơnh Lavie, Aquafina, hadợ n’lơơng nắc căh năl đông bhrợ têng ha đhị, bhrợ ha cơnh. Nắc lâng 12.000 đồng 1 bình đác cung zâp đoọng đươi ka c’xêê, hadợ zêệ đác zâp t’ngay nắc bil cr’chăl t’ngay. Xơợng cóh truyền thông xay moon bấc râu đác cóh bình bhrợ cắh têêm ngăn quy định đắh ch’na đh’nắh, hân đhơ cơnh đêếc nắc cung đươi tu liêm buôn lâng glặp mơ zên âng đay.

            Cung tu zâp đông bhrợ têng đác cóh tọ la’lấh bấc nắc bhiệc lêy cha’mêết chất lượng k’đhạp bhlâng. Bấc đông bhrợ têng p’lơớp, g’lợc ch’chơơr zâp bh’nơơn pr’đươi âng zâp thương hiệu pậ pa’glúh cóh thị trường bhrợ bhiệc k’đhơợng zư, xay moon crêê cắh cậ g’lợc cung k’đhạp. Ha dang mưy chai đác ta g’lợc nắc vêy dung dịch 1,5 lít bơơn pa’câl 6 r’bhâu tước 7 r’bhâu đồng nắc zâp nhãn vêy bấc ngai năl nắc tước 8-9 r’bhâu đồng 1 chai. Lấh mơ, vêy đợ bình đác 20 lít zên pa’câl nắc mơ 10-12 r’bhâu đồng, Lâng đợ bh’nơơn vêy ta xrặ pr’đợc cơnh Công nghệ ra’lọc Ozone cắh cậ thẩm thấu lâng tia cực tím nắc cắh choom tin đươi, tu hadang bhrợ crêê cơnh công nghệ nâu nắc c’la k’rong bhrợ lêy pa’glúh k’tỷ đồng. T’mêê đâu, đhị Hà Nội cơ quan chức năng nắc ơy lêy cha’mêết, bơơn lêy bấc doanh nghiệp zước moon bhrợ têng đác cóh chai tơợ giếng, hân đhơ cơnh đêếc, đhị lalua lêy nắc pay tơợ nguồn đác máy. T’coóh Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch lâng Tổng thư ký Hội cr’noọ bh’rợ lâng zư lêy manứih đươi dua Việt Nam đoọng năl, vêy đông bhrợ têng đác cha’ngaách nắc băn bh’năn bhrợ nha’nhự lâng nắc ta lêy bhrợ ooy hệ thống cắh liêm crêê. Cr’chăl hanua, zâp thành phố pậ chr’nắp cơnh Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… nắc ơy xay moon bấc nhãn hiệu đác tinh khiết cóh tọ nha’nhự, lấh mơ nắc khuẩn Coliforms choom bhrợ zâp cr’ay ooy c’lâng êệ đhọ:

                Nhà nước ơy vêy quy định liêm gít đắh kỹ thuật nắc đác đươi dua đoọng bhrợ têng đác cóh tọ lêy liêm crêê zâp cr’noọ bh’rợ ting cơnh quy chuẩn Việt Nam 01/2009 đắh chất lượng đác âm cóh tọ pa’glúh lâng Thông tư 04/2009 âng Bộ y tế, têêm ngăn k’đươi moon đắh têêm ngăn ch’na đh’nắh. Hân đhơ cơnh đêếc, đhị lalua lêy, ơy vêy bấc tu bhiệc bơơn lêy, xay moon, đác giếng khoan cung bơơn ya moon nắc đác cóh tọ, bhrợ manứih đươi dua cung cắh năl cơnh đắh bhiệc câl lâng đươi dua đác cóh chai. Mưy râu bhiệc dzợ pabhlâng k’rang nắc bhiệc xrặ nhãn, cắh đoọng xrặ nhãn đắh pr’đươi padứah cr’ay âng bh’nơơn pr’đươi, ahêê nắc ơy taluôn xơợng ta xay moon đắh đác âm cóh tọ vêy choom bhrợ bil n’xiêng, nâu đoo cung nặc cắh crêê cơnh quy định âng Nghị định 89 âng Chính phủ.

              Ting cơnh zâp chuyên gia, đác âm cóh tọ ting t’ngay ting bơơn đươi dua pậ bhứah lâng 3 râu nhãn cơnh Đác tinh khiết, đác khoáng, đác tâm.. Nâu đoo zêng nặc đợ râu đác choom âm trực tiếp hân đhơ cơnh đêếc lalay đắh thành phần khoáng chất, đhị bhrợ têng lâng chr’nắp đươi dua. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc xay moon p’cắh cơnh xoọc đâu váih zâp cơnh. Đác khoáng nắc mưy râu pr’âm chr’nắp, âng đơơng bấc râu nguyên tố vi lượng chr’nắp, k’đươi moon nắc lêy đợc cóh chai đhị nguồn, hân đhơ cơnh đêếc, bấc đông bhrợ têng nắc lơi jợ cr’noọ bh’rợ nâu, cắh cậ cung bấc đông bhrợ têng đác âm cóh chai bhrợ têng thủ công hân đhơ cơnh đêếc nắc xay moon p’cắh nắc đoo đác khoáng thiên nhiên, đác âm liêm sạch bơơn bhrợ têng ting công nghệ tiên tiến bhlâng. Vêy đông bhrợ têng dzợ xay moon p’cắh nắc đác khoáng tinh khiết, hadợ xoọc bêl đác khoáng pazêng vêy bấc thành phần khoáng chất nắc cắh choom moon tinh khiết. Giáo sư-Tiến sĩ Hoàng Đình Hoà, trưởng ban kỹ thuật đắh cr’noọ pr’đươi đác âm, Viện Tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam đoọng năl:

                 Đác âm cóh tọ nắc lêy bhrợ ting cơnh cr’noọ bh’rợ Việt Nam đắh đác âm, tr’nơợp nắc hàm lượng kim loại hi’lêệng cóh đêếc, xang nặc zâp râu ion n’lơơng cơnh lưu huỳnh cung cắh choom, amoniac, cr’noọ pr’đươi chr’nắp thứ 2 nắc vi sinh vật. Tu cơnh đâu, k’đươi moon manứih đươi dua lêy zâp đhị bhrợ têng cóh đâu, râu 2 nắc lêy cóh n’căr tọ, cóh ngoai thùng apêê đợc, hadang lêy bhrợ têng padưr bấc chu nắc lêy nha’nhự. Zâp đông bhrợ têng cơnh trường học lêy định kỳ 1-2 c’xêê 1 chu lêy cha’mêết mẫu đác đươi dua đhị zâp phòng thí nghiệm bơơn chuẩn quốc gia đoọng têêm ngăn ha pêê ađhi học sinh.

Bêl đươi dua đác âm liêm sạch, manứih đươi dua lêy câl ooy đợ đhị đông pa’câl vêy uy tín, đươi bhrợ liêm crêê cơnh quy định đắh têêm ngăn ch’na đh’nắh. t’bhlâng lêy pay câl zâp bh’nơơn pr’đươi đác âm cóh tọ cắh liêm gít đhị c’năl, cắh xay moon chất lượng bh’nơơn pr’đươi lâng giấy phép zâp pr’đơợ têêm ngăn vệ sinh ch’na đh’nắh./.

THẬM TRỌNG KHI DÙNG NƯỚC UỐNG ĐÓNG CHAI, ĐÓNG BÌNH

         Thật, giả khó lường, giá cả không đi đôi với chất lượng, nhiều thông tin quảng cáo gây nhầm lẫn… là những vấn đề đáng lo ngại của thị trường nước đóng chai, đóng bình hiện nay, và cũng là thách thức mà người tiêu dùng phải đối mặt. Không những thế, liên tiếp các cơ sở nước uống đóng chai, đóng bình vi phạm quy định về tiêu chuẩn chất lượng bị nêu tên một lần nữa khiến người tiêu dùng bất an. Điều mà người tiêu dùng quan tâm là làm thế nào để nhận biết được nước đóng chai, đóng bình bảo đảm chất lượng. PV Bảo Ngọc có bài đề cập:

               Theo thống kê của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, cả nước hiện có hàng nghìn cơ sở sản xuất, hàng trăm nghìn cơ sở kinh doanh nước uống đóng chai, đóng bình nhưng chỉ có 130 sản phẩm nước uống đóng chai, đóng bình của các cơ sở, doanh nghiệp có thương hiệu như: La Vie, Vital, Kim Bôi, Tiền Hải, Quang Hanh, Vĩnh Hảo, Aquafina, Dasani, Well…, số còn lại chủ yếu là các cơ sở nhỏ lẻ, không bảo đảm nguồn nguyên liệu nước đầu vào, cũng như tiêu chuẩn kỹ thuật của quá trình chế biến, đóng chai. Nhiều người tiêu dùng khi mua ít quan tâm đến địa chỉ sản xuất, tên sản phẩm, nhãn mác... trên chai nước. Chị Nguyễn Thị Bích, ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội cho biết:

                Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại nước uống đóng chai đóng bình. Tôi chỉ biết các loại có thương hiệu như Lavie, Aquafina, còn những loại khác thì không thể biết cơ sở sản xuất ở đâu, sản xuất như thế nào. Chỉ với 12.000 đồng 1 bình nước là đủ dùng trong cả tháng, còn đun nước hằng ngày thì mất thời gian. Nghe qua phương tiện truyền thông về nhiều loại nước đóng bình vi phạm quy định an toàn vệ sinh thực phẩm, nhưng vẫn phải dùng vì tiện dụng và phù hợp với thu nhập.

              Chính vì số lượng các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai, đóng bình quá nhiều nên việc kiểm soát chất lượng rất khó khăn. Nhiều cơ sở sản xuất chui làm giả sản phẩm của các thương hiệu lớn xuất ra thị trường khiến việc quản lý, phân biệt thật – giả ngày càng phức tạp. Nếu một chai nước nhái có dung tích 1,5 lít được bán 6 nghìn đến 7 nghìn đồng thì các nhãn có tiếng phải bán đến 8 nghìn - 9 nghìn đồng/chai. Thậm chí có những bình nước 20 lít giá giao chỉ 10 nghìn đến 12 nghìn đồng. Đặc  biệt, với những sản phẩm được ghi trên nhãn như “công nghệ lọc ozone” hay “thẩm thấu bằng tia cực tím”, thì không thể đáng tin bởi nếu làm đúng theo công nghệ đó thì chủ đầu tư phải bỏ ra hàng tỷ đồng. Mới đây, tại Hà Nội cơ quan chức năng đã kiểm tra, phát hiện không ít doanh nghiệp đăng ký sản xuất nước uống đóng chai từ nguồn nước giếng, tuy nhiên thực tế là lấy từ nguồn nước máy. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cho biết, có cơ sở sản xuất nước tinh khiết nhưng sản xuất từ nước giếng khoan; trên mặt đất quanh giếng lại chăn nuôi gia súc, gia cầm dẫn đến khả năng ô nhiễm, thẩm thấu nguồn nước giếng rất cao và chỉ được xử lý qua hệ thống sơ sài. Thời gian qua, các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… đã công bố hàng loạt nhãn hiệu nước tinh khiết đóng chai nhiễm khuẩn, đặc biệt là khuẩn Coliforms có thể gây ra các bệnh về đường tiêu hóa:

             Nhà nước đã có quy định rất rõ về mặt kỹ thuật là nước sử dụng để sản xuất nước uống đóng chai phải đáp ứng các yêu cầu theo quy chuẩn Việt Nam 01/2009 về chất lượng nước uống đóng chai ban hành kèm theo Thông tư 04/2009 của Bộ Y tế, đảm bảo yêu cầu về an toàn thực phẩm. Nhưng trên thực tế đã có rất nhiều vụ được phát hiện, phanh phui, nước giếng khoan cũng được gọi là nước đóng chai, làm người tiêu dùng hiện rất lúng túng trong việc mua và sử dụng nước đóng chai. Một vấn đề nữa rất đáng quan tâm là việc ghi nhãn, nghiêm cấm ghi nhãn về tác dụng chữa bệnh của sản phẩm, chúng ta đã từng nghe quảng cáo về nước đóng chai đóng bình có tác dụng tiêu mỡ, giảm mỡ, đây cũng là trái với quy định của Nghị định 89 của Chính phủ.

              Theo các chuyên gia, nước đóng chai ngày càng được sử dụng rộng rãi với 3 loại nhãn phổ biến là: Nước tinh khiết, nước khoáng, nước suối thiên nhiên. Đây đều là những loại nước có thể uống trực tiếp nhưng khác nhau cơ bản về thành phần khoáng chất, nguồn sản xuất và giá trị sử dụng. Tuy nhiên, việc quảng cáo hiện nay khá bừa bãi. Nước khoáng là loại nước uống đặc biệt, cung cấp nhiều nguyên tố vi lượng có ích, yêu cầu phải được đóng chai tại nguồn, nhưng nhiều cơ sở đã bỏ qua nguyên tắc này, hoặc không ít cơ sở sản xuất nước uống đóng chai thủ công nhưng lại quảng cáo là nước khoáng thiên nhiên, nước uống tinh khiết được sản xuất theo công nghệ tiên tiến nhất. Có cơ sở còn quảng cáo là “nước khoáng tinh khiết”, trong khi nước khoáng bao gồm nhiều thành phần khoáng chất nên không thể gọi là tinh khiết. Giáo sư - Tiến sĩ Hoàng Đình Hòa, Trưởng ban kỹ thuật tiêu chuẩn về đồ uống, Viện Tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam cho biết:

              Nước đóng chai phải dựa theo tiêu chuẩn Việt Nam về nước uống, đầu tiên là hàm lượng kim loại nặng trong đó, rồi các loại ion khác như lưu huỳnh cũng không được phép có, amoniac, tiêu chuẩn quan trọng thứ hai là vi sinh vật. Do đó khuyên người tiêu dùng khi mua nên xem các địa chỉ sản xuất ở đâu, thứ hai là xem vỏ chai vỏ thùng người ta đựng, nếu vỏ được tái sử dụng nhiều lần trông bên ngoài sẽ bẩn thỉu, xây xước. Các cơ sở như trường học phải định kỳ 1 đến 2 tháng 1 lần kiểm tra mẫu nước sử dụng tại các phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc gia để đảm bảo sức khỏe cho các em học sinh.

              Khi sử dụng nước uống tinh khiết, người tiêu dùng nên mua ở những cửa hàng có uy tín, chấp hành tốt các quy định về bảo đảm an toàn thực phẩm. Kiên quyết không chọn mua các sản phẩm nước đóng chai, đóng bình không có địa chỉ rõ ràng, không công bố chất lượng sản phẩm và giấy phép đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm./.