C’moo đâu ha dang dáp ting Dương lịch, Tét ty Bunpimay Lào vêy ta bhrợ tơợ t’ngay 14-16/4/2019. apêê bh’rợ cơnh: pa hoọm tượng, xái đác, chọ chỉ ooy ooy mr’nit têy… bơơn lêy nắc c’léh văn hóa pa bhlâng la lay lâng cắh choom cắh vêy cóh apêê t’ngay Tết Bunpimay Lào. Đha lum n’nâu, pa cắh mặt tỉnh Quảng Nan, chính quyền lâng đha nuôr zr’lụ c’noong k’tiếc chr’hoong Nam Giang âi tước lum, hơnh déh lâng bhui har Tết đh’rứah lâng cán bộ, chiến sĩ lâng đha nuôr chr’hoong Đăk Chưng,tỉnh Sê Kông, vel đong bhrợ zr’ziêng lâng chr’hoong Nam Giang. 

  Tết Lào ta bhrợ cóh 3 t’ngay, cóh đêếc ting ma nứih Lào moon t’ngay tr’nơợp nắc đoo t’ngay x’ría c’moo ty, t’’ngay thứ bơr nắc t’ngay tr’záp c’moo ty lâng c’moo t’mêê; t’ngay thứ pêê nắc t’ngay hơnh c’moo t’mêê – moon nắc Bunpimay. Cóh 3 t’ngay Tết, t’ngay x’ría nắc t’ngay bhui har lâng r’rộ r’răm bhlâng. Cóh t’ngay n’nâu, ma nứih Lào vêy đhr’niêng bh’rợ cái đác đh’rứah. Ting apêê đoo nắc muy đác vêy choom chô đơơng râu ma mông lâng đác vêy rao pa liêm zấp râu mốp máp, cắh liêm, jéh ca ay lâng ca văr muy c’moo t’mêê bhéh ca rơ, yêm têêm lâng ca bhố ngăn. Lâng apêê t’ngay Tết ngai bh’nhăn jắh bấc ma nứih n’nắc vêy lum pr’đoọng pr’đhooi bấc. A moó Vạt Thạ Sin Kẹo Sitphasy cóh chr’hoong Đắk Chưng, tỉnh Sê Kông, Lào bhui har: “A cu xái đác ooy zấp ngai cóh bele Tết, ngai công bhui har har, vêy bấc ngai ma nứih Lào, n’đhơ cóh Nam Giang, Quảng Nam, Việt Nam tước công bơơn a cu xái đác, Tết đác acu năc chôm jắh dzong zêng, choom bhui har cơnh đâu, nắc c’moo t’mêê vêy choom bhrợ cha, pr’đoọng pr’dhooi”.

Ha dợ a noo Khamtai Keo Bun sit, chr’hoong Đắk Chưng,tỉnh Sê Kông, Lào nắc moon cơnh đâu: “Tết nắc choom bhui har, choom jắh dzong zêng, bơơn xái đác bh’nhăn bấc, bh’nhăn choom, pr’hay, kiêng bhlâng nắc t’ngay đâu vêy apêê pr’zớc Việt Nam tước pấh bhui har Tết Lào, a cu chắp hơnh bhlâng. Cha Tết c’moo đâu bhui har bhlâng…”

Lấh đhr’niêng xái đác, manứih Lào vêy muy đhr’niêng công z’zăng chríh prhay nắc đoo chọ chỉ ooy mr’nit têy.Apêê đoo chọ đợ n’jéh chỉ pr’hoọm lâng ca văr râu ca bhố ngăn bhréh ca rơ tước lâng ma nứih bơơn ta chọ. Đhr’niêng n’nâu n’đhơ cắh lấh k’đháp n’đhang xay trúih liêm ghít râu đha nui, tr’út, liêm ta níh âng ma nứih Lào. Apêê đoo cắh ha mơ ca văr muy a đay nắc muy ca văr đoọng ha pêê n’lơơng, tu ting apêê đoo bêl bhrợ bh’rợ liêm crêê ha pêê n’lơơng nắc râu liêm crêê n’nắc công vêy tước lâng đay. G’lúh tr’nơợp ting pấh đhr’niêng bh’rợ chọ chỉ mr’nit têy lâng cha Tết Lào, a moó Thanh Yên coh tỉnh Quảng Nam, Việt Nam cắh mặ p’lơớp râu bhui har bêl đh’ráh xái đác, múa điệu Lam Vông, pa bhlâng nắc bêl pr’zớc bơơn chọ chỉ ooy mr’nit têy lâng ca văr râu liêm crêê pr’đoọng pr’đhooi… a đoo xơợng yêm loom cắh cơnh. “Azi xoọc vêy mặt đhị k’tiếc bâc ruốih lâng nâu đoo nắc g’lúh tr’nơợp a cu bơơn ting pấh Tết Bunpimay, Tết ty âng đha nuôr Lào. Cóh teey cu bêl đâu bơơn chọ bấc chỉ pr’hoọm lêy z’zăng liêm. Ớ, chọ đhị mr’nit têy nắc muy c’léh văn hóa ty đanh liêm rp’hay âng ma nứih Lào, đơơng âng cóh đêếc đợ râu liêm crêê pr’đoọng pr’đhooi, têêm ngăn, đơơng đoọng cóh đêếc ha râu chắp nhêr, pr’zớc chr’ớh quốc tế, cơnh lâng xa nay a zi chắp kiêng apeê pr’zớc.”

T’coóh Chơrum Nhiên, Bí thư Huyện ủy Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, zấp c’moo tước Tết ty Bunpimay, bh’cộ lâng đha nuôr chr’hoong Nam Giang zêng tước lum, hơnh déh lâng cha Tết đh’rứah lâng cán bộ, chiến sĩ lâng đha nuôr chr’hoong Đắk Chưng, tỉnh Sê Kông, Lào. Tước Tết âng Việt Nam, apêê pr’zớc nắc tước lum lêy a hêê. Bấc c’moo ha nua, chính quyền lâng đha nuôr bơr vel đong ta luôn đoàn kết, tr’zooi đh’rứah pa dưr tr’mông tr’méh, t’bil ha ul pa xiêr đha rựt, k’dhơợng nhâm quốc phòng, an ninh c’noong k’tiếc: “Acu lêy đha nuôr Đắk Chưng cóh đâu bhui har bh’nhăn bhrợ râu liêm pr’hay âng hân noo ha pruốt, âng bh’rợ ặt bhrợ zr’ziêng bhlưa Nam Giang – Đắk Chưng moon la lay lâng Việt Nam – Lào moon pa zum liêm nhâm lấh, đha nuôr pấh hơnh déh liêm crêê lâng c’bhúh Nam Giang bêl đha lum Bunpimay g’lúh n’nâu.”

Vêy bêl tước Lào moọt crêê Tết Bunpimay, a hêê vêy bơơn ma mông đhị râu bhui har bhiệc bhan lâng apêê đha nuôr liêm ta nih âng k’tiếc k’ruung bấc ruốih. Đhị đêếc bh’rợ đoàn kết âng đha nuôr 2 vel đong, 2 k’tiếc Việt – Lào bh’nhăn nhâm mâng liêm pr’hay./.

Độc đáo tết Bunpimay- Lào…

                            CTV Tấn Sĩ

Tết cổ truyền Bunpimay Lào diễn ra trong suốt tháng thứ năm Phật lịch, bắt đầu từ ngày thứ sáu của tháng thứ năm và kết thúc vào ngày thứ năm của tháng thứ sáu. Năm nay nếu tính theo Dương lịch, Tết cổ truyền Bunpimay Lào sẽ diễn ra từ ngày 14-16/4/2019. Các hoạt động như: Tắm tượng, té nước, buộc chỉ cổ tay … được coi là nét văn hóa rất riêng và không thể thiếu trong những ngày Tết cổ truyền Bunpimay Lào. Dịp này, Đại diện tỉnh Quảng Nam, chính quyền  và đồng bào vùng biên huyện Nam Giang đã sang thăm, chúc mừng và chung vui Tết cùng cán bộ, chiến sỹ và nhân dân huyện Đăk Chư, tỉnh Sê Koong, địa phương kết nghĩa với huyện Nam Giang.

Tết Lào diễn ra trong 3 ngày, trong đó người Lào quan niệm ngày thứ nhất là tiễn năm cũ, ngày thứ hai là giao thừa giữa năm cũ và năm mới; còn ngày thứ ba là ngày đón năm mới-gọi là Bunpimay-. Trong 3 ngày Tết, ngày cuối cùng là rộn ràng và sôi động hơn tất cả. Trong ngày này, người Lào có tục té nước vào nhau. Theo quan niệm của người Lào là chỉ có nước mới đem lại sự sống và nước sẽ gột rửa hết mọi ưu phiền, bệnh tật và cầu cầu chúc một năm mới mạnh khỏe, an lành và hạnh phúc. Và trong những ngày Tết ai bị ướt nhiều người đó sẽ gặp nhiều may mắn. Chị Vạt Thạ Sỉn Kẹo Sitphasy ở Huyện Đăk Chưng, tỉnh Sê Kông, Lào bày tỏ niềm vui: “Em té nước vào tất cả mọi người trong dịp tết, ai cũng vui, có nhiều người dân Lào, cả bạn Nam Giang, Quảng Nam, Việt Nam sang cũng được em té nước, tết nước em là phải ướt, phải vui như thế này, năm mới sẽ làm ăn phát đạt, may mắn”.

Còn anh Khamtai Keo Bun Sit, Huyện Đăk Chưng, tỉnh Sê Kông, Lào thì phấn khởi cho biết: “Nội dung nói tiếng Lào, dịch nghĩa: tết là phải vui, phải ướt, được té nước càng nhiều, mình càng thích, thích nhất là hôm nay có các bạn Việt Nam sang dự tết Lào, mình thấy trân trọng tình cảm của các bạn, năm nay bản mình ăn tết vui lắm…”

Ngoài nghi lễ té nước, người Lào có một tục lệ cũng khá độc đáo đó là nghi lễ buộc chỉ cổ tay. Họ buộc những sợi chỉ màu và gửi lời chúc hạnh phúc và sức khỏe đến người được buộc. Tục lệ này tuy đơn giản nhưng nó lại phản ánh sâu sắc tính cách hiền hòa của người dân Lào. Họ không bao giờ cầu cho mình mà chỉ cầu cho người khác, bởi theo họ khi làm điều gì tốt lành cho người khác, thì điều tốt lành ấy cũng sẽ đến với mình. Lần đầu tiên tham dự nghi lễ buộc chỉ cổ tay và tết Lào, chị Thanh Yên ở tỉnh Quảng Nam, Việt Nam không giấu được sự thích thú khi cùng tham gia té nước, múa điệu Lam vông, đặc biệt khi được bạn buộc chỉ cổ tay và được cầu chúc may mắn, bình an…chị cảm thấy mình thực sự hạnh phúc: “Chúng tôi đang có mặt tại đất nước Triệu Voi và đây là lần đầu tiên tôi được tham dự tết Bunpimay, tết cổ truyền của dân tộc Lào. Trên tay tôi lúc này được buộc những sợi chỉ trông rất là xinh đẹp. Vâng, buộc chỉ cổ tay là một nét văn hóa truyền thống độc đáo của người Lào, gởi vào trong đó lời cầu chúc may mắn, bình an và hạnh phúc, gởi cho người yêu thương, bạn bè quốc tế, với thông điệp chúng tôi yêu mến các bạn”.

Ông Chơ Rum Nhiên, Bí thư huyện ủy Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, hàng năm đến Tết cổ truyền Bunpimay, lãnh đạo và đồng bào huyện Nam Giang đều sang thăm, chúc mừng và đón Tết cùng cán bộ, chiến sỹ và nhân dân huyện Đăk Chưng, tỉnh SeeKong, Lào. Đến Tết cổ truyền của Việt Nam, các bạn lại qua thăm mình. Những năm qua, chính quyền và nhân dân 2 địa phương luôn đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, giữ vững quốc phòng, an ninh biên giới: “Tôi thấy rằng không khí, khí thế của bà con Đăk Chưng làm thêm rạo rực mùa xuân của bạn đồng thời cho thấy tình hữu nghị giữa Nam Giang-Đăk Chưng nói riêng và Việt Nam-Lào nói chung thắt chặt sâu hơn, bà con đón tiếp nồng nhiệt đối với đoàn Nam Giang thăm Bunpimay lần này”.

Có dịp đến Lào vào dịp Tết Bunpimay, chúng ta sẽ được sống trong không khí lễ hội với những người dân hồn hậu và rất dễ mến của đất nước Triệu Voi. Qua đó, tình đoàn kết của đồng bào 2 địa phương, 2 nước Việt Lào càng thêm khắng khít./.