Đại úy Cao Văn Quý, Chính trị viên Phó đh’rứah lâng apêê cán bộ Đồn Biên phòng Ka lăng, chr’hoong Mường Tè, tỉnh Lai Châu âi vêy mặt dhdị đong văn hóa vel Mé Gióng đoọng xay trúih, p’too moon đha nuôr ha dưr dal c’năll zư lêy crâng, cha groong ra roóh crâng hân noo xơớt: “Đha nuôr năl nắc ha dang roóh crâng cơnh lâng đhăm bhứah, râu muy nắc crêê ta toom. Ha dang đhăm bhứah bhlâng, pa bhlâng nắc roóh ooy crâng chr’nắp nắc choom ặt tù. Pa bhlâng kiêng đha nuôr bêl tal ha rêê nắc bhrợ cóh zr’lụ a rúih ớ”.

Đợ bha lang crâng t’viêng liêm ga mắc bhứah. Đợ tơơm n’loong ga mắc pêê puôn cha nắc ga vặt cắh lứch cóh bha lang crâng m’pâng vel choom năl đha nuôr Hà Nhì cóh đâu chắp kiêng crâng mơ ooy.

A moó Ly Mụ Dứ đoọng năl: Moọt hân noo xơớt, bêl plêệng doó boo đha nuôr bh’nhăn choom k’đhơợng zư đớc crâng lấh mơ, pa bhlâng nắc choom xơợng bhrợ crêê lâng pa zum liêm lấh lâng Đồn Biên phòng zư lêy tu đác, cắh đoọng moọt óch g’dợ bhrợ roóh crâng: “Bêl moọt ooy crâng pay óih đha nuôr công ting pa choom đoọng âng  cán bộ biên phòng, âng vel nắc ting t’ngay quy định a năm lâng nắc muy pay đoong n’loong răng cắh choom col pay n’loong”.

T’coóh Pờ Pó Chừ, Chủ tịch UBND chr’val đoọng năl: Ka Lăng nắc tu k’ruung, nắc đhi acoon k’ruung Đà hooi moọt ooy k’tiếc. Tu cơnh đêếc, bh’rợ zư đớc crâng, zư lêy crâng nắc bh’rợ pa bhlâng chr’nắp. chr’val vêy lấh 10 r’bhâu hecta crâng, cóh đêếc crâng ta zư đớc lấh 8.600 hecta. Cơnh lâng 11 c’bhúh cha groong ra roóh âi ta luôn pa zum liêm lâng c’bhúh bộ đội biên phòng cóh bh’rợ k’đhơợng lêy, zư lêy crâng: “Bh’rợ pa zum bhrợ bhlưa bộ đội biên phòng n’đắh bh’rợ k’đhơợng zư lêy crâng nắc a zi pác bhrợ ting zr’lụ đha nuôr ặt ma mông, zấp vel nắc k’đhơợng lêy muy zr’lụ crâng. Ha dợ đhêêng cơnh bộ đội biên phòng lâng chính quyền vel đong k’rong k’đhơợng lêy đợ bha lang crâng ch’ngai nắc đha nuôr ặt ch’ngai. Tu cơnh đêếc nắc cóh cr’chăl ha nua cắh đớc dưr váih g’lúh ra roóh n’đoo lâng doó vêy ngai moọt pa hư crâng”.

Đhị g’lúh xay trúih p’too moon âng bộ đội biên phòng, đha nuôr, pa bhlâng nắc lang p’niên ma nứih Hà Nhì âi đơớh bơơn p’too moon ooy trách nhiệm k’đhơợng zư crâng. Ting n’nắc, đợ crâng ga lóp âi bơơn 75%, bấc c’moo đâu doó dưr váih roóh crâng.

Cóh đhị c’noong k’tiếc Ka Lăng, pr’hoọm âng bấc bha lang crâng pa bhlâng yêm têêm./.

NGƯỜI HÀ NHÌ GIỮ RỪNG NƠI ĐẦU NGUỒN SÔNG ĐÀ

              Thanh Thủy - Khắc Kiên

Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Hà Nhì nơi đầu nguồn Sông Đà, huyện biên giới Mường Tè, tỉnh Lai Châu luôn có ý thức bảo vệ rừng. Trong đời sống, đồng bào coi rừng như nguồn sống, là mái nhà che chở, còn suối nước là  chỗ dựa tinh thần của cả cộng đồng. Bà con nơi đây đã cùng với Bộ đội biên phòng giữ những cánh rừng thêm xanh. 

Đại úy Cao Văn Quý, Chính trị viên Phó cùng các cán bộ Đồn biên phòng Ka Lăng, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu đã có mặt tại nhà văn hóa bản Mé Gióng để tuyên truyền, vận động bà con nâng cao ý thức bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng trong mùa khô: “Bà con biết là nếu cháy rừng với diện tích lớn, thứ nhất có thể là xử phạt hành chính. Nếu mà diện tích lớn, đặc biệt là cháy vào rừng đặc dụng thì có thể truy cứu trách nhiệm hình sự, tức là đi tù đấy ạ. Rất mong muốn bà con khi phát nương làm rẫy thì làm ở khu vực rừng cỏ ranh”.

Những cánh rừng bạt ngàn xanh tầng tầng, lớp lớp. Những cây gỗ lớn ba bốn người ôm không xuể ở cánh rừng giữa bản có thể thấy đồng bào Hà Nhì ở đây yêu rừng như thế nào.

Chị Ly Mụ Dứ cho biết: Vào mùa khô, khi trời ít mưa bà con lại càng phải giữ rừng hơn, nhất là phải thực hiện đúng và phối hợp tốt với đồn biên phòng bảo vệ nguồn nước, không vào rừng đốt tổ ong mà gây cháy rừng: “Khi vào rừng lấy củi bà con cũng theo sự hướng dẫn của cán bộ biên phòng, của bản là theo ngày quy định thôi và chỉ lấy cành củi khô chứ không chặt cây nữa”.

Ông Pờ Pó Chừ, Chủ tịch UBND xã cho biết: Ka Lăng là thượng nguồn, là nơi con sông Đà chảy vào đất Việt. Vì vậy việc giữ rừng, bảo vệ rừng là công việc rất quan trọng. Xã có hơn 10 ngàn héc ta rừng, trong đó rừng phòng hộ hơn 8.600 héc ta. Với 11 tổ đội phòng cháy, chữa cháy rừng đã thường xuyên phối hợp tốt với lực lượng bộ đội biên phòng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng: “Công tác phối hợp giữa bộ đội biên phòng về công tác bảo vệ rừng thì chúng tôi chia ra theo từng khu dân cư, mỗi bản là quản lý một khu rừng. Còn riêng bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương tập trung quản lý những khu rừng xa mà dân ở xa. Chính vì thế mà trong thời gian qua không để xảy ra vụ cháy rừng nào và không có đối tượng vào khai thác rừng trái phép”.

Thông qua những buổi tuyên truyền của bộ đội biên phòng, người dân, nhất là thế hệ trẻ người Hà Nhì đã sớm được giáo dục về trách nhiệm giữ rừng. Theo đó, tỷ lệ che phủ rừng đã đạt 75%, nhiều năm nay không xảy ra cháy rừng.

Ở nơi biên giới Ka Lăng, những cánh rừng giờ đây phủ một màu xanh thật yên bình./.