Lâng râu laliêm chr’nắp âng bấc tran đác, văn hoá acoon cóh, zr’lụ dading k’coong đắh Tây âng tỉnh Quảng Nam bơơn xay moon nắc đhị lướt lêy chi’ớh liêm pr’hay. Hân đhơ cơnh đêếc, lấh mơ 2, 3 bhiệc bhan zâp c’moo bhrợ têng âng đhanuôr acoon cóh Cơtu, Ve, Tà Riềng… nắc đợ râu liêm chr’nắp nâu dzợ ặt đhị đhr’năng liêm choom. K’dâng 2 c’moo đăn đâu, 2, 3 pr’loọng đông đhanuôr Cơtu cóh chr’hoong k’coong ch’ngai Đông Giang, tỉnh Quảng Nam nắc ơy bhrợ têng đhị râu liêm chr’nắp đắh văn hoá truyền thống ơy váih, k’rong bhrợ du lịch đhị đông-dzợ ta moon nắc du lịch Home stey. Hân đhơ cắh ơy lấh liêm choom cung cơnh lưm bấc zr’nắh k’đhạp ooy đắh prá xay, nắc bhiệc bhrợ du lịch nâu cung đoọng lêy đhanuôr nắc ting tr’xăl cr’noọ pr’lêy âng đay. 

Pr’loọng đông anoo Briu Ba cóh vel Bhờ Hôồng, chr’val Sông Kôn, chr’hoong Đông Giang tơợp pachoom bhrợ du lịch Home stey tơợ c’moo 2010. ooy vel Bhờ Hôồng nắc vêy 2 pr’loọng đông bhrợ du lịch nâu. Tr’nơợp bhrợ du lịch, chính quyền vel bhươl lâng công ty du lịch cung moon pachoom zâp pr’loọng lêy ra’pặ, príh doóh paliêm đông xang, phòng ặt ha cơnh đoọng liêm sạch lâng buôn lêy. Tơợ đêếc tước đâu, đhr’noong đông âng anoo Ba nắc đhị lêy moót ắt âng bấc ta’mooi. Anoo Bríu Ba đoọng năl, bhrợ du lịch Home Stey cung doọ lấh k’đhạp, pay bhrợ đhị đhr’nông đông đay xoọc ắt mamung đoọng đương hơnh déh ta’mooi đhêy ặt. manứih Cơtu zi nắc tơợ ahay buôn lêy chắp ta’mooi, ngai kiêng moót ặt đhêy nắc cung đoọng, xoọc đâu nắc bhrợ du lịch n’jứah vêy ta’mooi moót ắt lâng váih zên hâu dzợ lấh n’nắc. hân đhơ dzợ lưm bấc zr’nắh k’đhạp đắh bhiệc prá xay, nắc k’đươi apêê lơơng zooi zúp prá đoọng, nắc bhiệc bhrợ du lịch nâu cung zúp đoọng ha pr’loọng đông anoo bơơn zên zăng zên bạc. anoo Briu Ba moon:

Cơtu: cóh vel zi nắc vêy 2 pr’loọng đông bhrợ bh’rợ du lịch nâu. Moon zr’nưm nắc cung vêy ta’mooi tước ting tour cóh home stey. Hadang ta’mooi lướt taluôn nắc bh’rợ nâu cung choom. Xoọc đâu ta’mooi bấc bhlâng, lấh mơ dzợ nắc zr’nắh k’đhạp đắh bhiệc prá xay. Ooy đâu cung vêy 1 cha’nặc đương phiên dịch. Hadang cr’chăl t’ngay liêm váih vêy bấc ta’mooi lướt nắc bh’rợ nâu liêm chr’nắp bhlâng. Xoọc đâu, cung vêy xâng 2, 3 pr’loọng đông kiêng bhrợ t’bhứah bh’rợ du lịch nâu.

C’moo 2005, bhiệc bhan văn hoá truyền thống Cơtu chr’val Sông Kôn g’lúh tr’nơợp ta bhrợ đhị vel văn hoá Bhờ Hôồng. tơợ đêếc, ta’mooi du lịch zâp đắh nắc ting năl tước vel Bhờ Hôồng cơnh 1 đhị lướt lêy cha’mêết văn hoá truyền thống âng manứih Cơtu cóh k’coong ch’ngai Quảng Nam. Đh’rứah lâng nâu, zâp công ty lữ hành du lịch cóh Hội An k’đhơợng bhrợ lâng chính quyền vel đông t’bhlâng p’cắh c’léh bh’rợ văn hoá truyền thống đhị đâu nắc bhrợ padưr đoọng ha ta’mooi du lịch ting t’ngay ting bấc lấh mơ. Tu cơnh đâu, bh’rợ du lịch Home Stey cung tơợ đêếc glúh váih.

Cr’chăl đhị không gian Truyền thống, đợ pr’múa tân tung da dặ, zâp râu pr’dzăm ch’na a’yêm, ta’mooi c’jựch lêy lâng pabhlâng kiêng moót lêy Gưol lâng Moong âng manứih Cơtu cóh vel văn hoá Bhờ Hôồng đhị bhiệc bhan văn hoá truyền thống Cơtu chr’val Sông Kôn g’lúh 3/2015. 4 đhr’nông đông Moong bơơn ra’văng đợc liêm zâp đhr’nuum, a’lợ, màn lâng đông pr’noong laliêm đoọng ha ta’mooi lướt lêy chi’ớh, ặt đhêy đhị đâu. lấh mơ, đoọng bhrợ padưr ha ta’mooi nắc gít lâng pazưm đh’rứah lâng pr’ắt tr’mung âng đhanuôr, chr’hoong Đông Giang nắc ơy bhrợ têng xa’nay bh’rợ lâng moon k’đươi đhanuôr bnhrợ du lịch Home stey-nâu đoo nắc ta’mooi đh’rứah ắt tớt chi’ớh cóh đông đhanuôr. Nâu đoo nắc 1 râu bh’rợ bơơn bấc apêê ta’mooi chắp kiêng, lấh mơ nắc ta’mooi đắh k’tiếc k’ruung lơơng. Râu bh’rợ nâu xoọc padưr pa’xớc k’rơ cóh bấc zr’lụ k’tiếc k’ruung hêê xoọc đâu. anoo Peter Nangle ta’mooi tước đắh Úc xoọc ắt đhêy cóh vel Bhờ Hôồng nâu moon:

Đhanuôr cóh đâu liêm ta’níh bhlâng. Không gian cóh đâu cung liêm sạch, têêm ngăn. Lướt lêy chi’ớh cóh thành phố hiện đại nắc cắh râu, hadợ cóh k’coong ch’ngai cơnh đâu nắc ắt đh’rứah lâng đhanuôr vel bhươl, lêy apêê ặt mamung, bhrợ têng ha cơnh, chr’nắp bhlâng. Acu xay moon đoọng ha bấc pr’zợc âng cu năl bêl apêê lướt ooy VN.

Cắh mưy cóh vel văn hoá Bh’hôồng, chr’val Sông Kôn xay bhrợ bh’rợ du lịch home stey nắc cóh vel văn hoá Đh’rôồng, chr’val Tà Lu cung ơy bhrợ bh’rợ home stey nâu. Hân đhơ tr’nơợp cắh ơy bấc ta’mooi, nắc đhanuôr cung tin đươi ooy bhiệc bhrợ nâu âng vel bhươl.

Xoọc đâu, bấc pr’zợc p’niên Cơtu cung bơơn lêy c’lâng padưr pa’xớc lâng lêy pay bhiệc bhrợ pazưm lâng râu liêm chr’nắp âng ngành du lịch đhị vel đông. Cơnh đha’đhâm Cơtu Ating Pai c’moo đâu 25 c’moo, cóh chr’val Sông Kôn nắc ơy lêy pay bhrợ hướng dẫn viên du lịch. Xang 2, 3 c’moo pachoom, Ating Pai nắc bơơn công ty Mạo hiểm VN đhị Hội An pay lâng k’đhơợng bhrợ du lịch cóh vel văn hoá Bhờ Hôồng. tu vêy n’nắc 3 p’rá Cơtu, A’duôn lâng p’rá Anh nắc Ating Pai cơnh 1 đhị pa’noong p’têết âng đhanuôr Cơtu-công ty du lịch lâng ta’mooi. Lấh mơ bhiệc k’đhơợng bhrợ, Ating Pai nắc dzợ zooi zúp zâp pr’loọng đông bhrợ du lịch home stey đhị Bhờ Hôồng. Ating Pai lêy cha’mêết đắh bh’rợ du lịch Home stey xoọc đâu.

Cơtu: acu bhrợ du lịch cóh đâu cung bơơn 2, 3 c’moo ơy. Lêy đhanuôr bhrợ du lịch cung choom, liêm crêê cơnh cr’noọ ha ta’mooi. Hân đhơ cơnh đêếc, cắh ơy chuyên nghiệp, tu đhanuôr cắh choom prá xay lấh. bhrợ du lịch k’đhạp bhlâng.

Lâng bhiệc bhrợ pr’hay xoọc đâu, đhanuôr Cơtu cóh k’coong ch’ngai Quảng Nam nắc vêy râu tr’xăl đắh bhiệc bhrợ, pr’lêy liêm dal lấh. lấh mơ, đhanuôr nắc ting năl gít râu liêm chr’nắp âng bhiệc pấh bhrợ du lịch đoọng padưr pa’xớc kinh tế, k’chứt lơi ha ul đha’rứt, đh’rưáh lâng bhiệc zư lêy, padưr pa’xớc chr’nắp văn hoá âng acoon cóh. Ooy đâu chrooi pa’xoọng bhrợ paliêm lâng padưr liêm chr’nắp lấh mơ bhiệc p’cắh c’léh bh’rợ lâng acoon manứih cóh k’coong ch’ngai Quảng Nam./.