Tơợ đanh, đhanuôr Hre cóh chr’hoong Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi ơy loóih lâng xa nul n’jưl Ta Lía, Ra – ngói âng manuýh g’lăng z’hai Đinh Văn Ước. N’niên lâng pậ banh cóh thị trấn Ba Tơ, chr’hoong Ba Tơ, tơợ bêl k’tứi, manuýh g’lăng z’hai Đinh Văn Ước ơy pa choom đươi pazêng rau tr’coọ xa nul âng đhanuôr Hre. Bơr pêê c’moo đâu, a đoo nắc ơy pa choom cha ớh pazêng rau tr’coọ xa nul doọ pay zên ha apêê ađhi học sinh muy bơr trường cóh Ba Tơ. Rau âng đoo rơơm kiêng bhlâng nắc bhrợ têng cơnh ooy đoọng choom zư lêy lâng pa choom đoọng ha lang t’tun nắc k’coon ta đhi đhanuôr Hre cóh zr’lụ lâng pazêng manuýh kiêng tr’coọ xa nul âng đhanuôr acoon cóh. Cắh muy pa choom đoọng ha pazêng apêê ađhi đợ rau chr’nắp ooy tr’coọ xa nul acoon cóh, a đoo nắc dzợ pa choom ooy rau chắp kiêng đoọng ha apêê ađhi ooy bh’rợ plong a luốt, piáh n’jưl tính, glụ nhi, bh’rợ bhrợ têng pazêng rau tr’coọ xa nul, bh’rợ bhrợ têng cơnh ooy đoọng choom zư lêy rau la liêm cóh xa nul âng a luốt, xa nul chr’va âng Ta Lía, Ra – ngói… Đoo bêl bơơn xơợng t’coóh Đinh Văn Ước cha ớh pazêng rau tr’coọ xa nul âng acoon cóh, apêê ađhi nắc lứch pr’ngau đương ta mêệng xơợng pazêng rau xa nul âng acoon cóh đay. A đhi Phạm Văn Minh, muy cha nắc học sinh Trường Nội trú dân tộc chr’hoong Ba Tơ xay moon: “Bêl a bhướp Ước piáh n’jưl acu kiêng xơợng pa bhlâng, tu xa nul n’nắc tr’đăn lâng azi, crêê cơnh lâng pr’ắt tr’mông. Bêl xơợng xa nul n’jưl âng a bhướp piáh nắc acu kiêng pa bhlâng, kiêng vêy a bhướp pa choom bấc lấh mơ ooy xa nul n’jưl âng a bhướp”.

Ảnh: Văn Dũng

  Đoo bêl vêy p’niên tước k’dua pa choom ooy bh’rợ bhrợ têng lâng đươi dua pazêng rau tr’coọ xa nul acoon cóh, t’coóh Ước ta luôn đương pa choom ghít liêm đoọng apêê ađhi n’năl cơnh cha ớh lâng rau chr’nắp bhlâng nắc bhrợ têng cơnh ooy xa nul a luốt choom ch’va, chr’đhô. A đhi Phạm Thị Hiền, học sinh Trường Nội trú dân tộc Ba Tơ prá: “Bêl acu xơợng a va piáh n’jưl Ta – lía nắc acu kiêng pa bhlâng xơợng. Lang p’niên zi nâu cơy nắc cắh lấh n’năl plong kèn âng acoon cóh đay. Acu kiêng zư lêy rau chr’nắp pr’hay âng acoon cóh lâng kiêng pa choom đoọng ha lang t’tun n’năl”.

K’nặ 90 c’moo, manuýh g’lăng z’hai Đinh Văn Ước nắc dzợ t’bhlâng zư đớc, bhrợ têng muy bơr rau tr’coọ xa nul ty đanh âng manuýh Hre. Rau đêếc nắc bh’rợ đoọng zư đớc đợ rau chr’nắp pr’hay văn hoá âng manuýh Hre xoọc ting t’ngay vêy đhr’năng bil bal. “Acu zư lêy truyền thống acoon cóh nắc cơnh zư lêy đong đh’rơơng, chiing goong, pazêng rau tr’coọ xa nul cơnh zư lêy cớ truyền thống âng acoon cóh đay”.

Pazêng bh’rợ tr’nêng âng manuýh g’lăng z’hai Đinh Văn Ước nắc cơnh zư lêy rau chr’nắp pr’hay văn hoá âng đhanuôr Hre cóh Ba Tơ doọ choom dưr bil. Ađoo nắc muy cóh pazêng manuýh vêy g’lêếh c’rơ zư lêy pazêng rau chr’nắp văn hoá truyền thống âng acoon cóh đay./.

Nghệ nhân nặng lòng với nhạc cụ dân tộc

                   CTV Anh Vinh  

Nghệ nhân Đinh Văn Ước ở thị trấn Ba Tơ, huyện Ba Tơ là 1 trong 8 nghệ nhân của tỉnh Quảng Ngãi vinh dự được Chủ tịch Nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú”. Ông Đinh Văn Ước không chỉ biết thổi sáo, đánh đàn giỏi, mà còn biết chế tác nhiều loại nhạc cụ dân tộc. Cả cuộc đời ông luôn say mê, tìm tòi nghiên cứu để khôi phục lại các loại nhạc cụ dân tộc Hre đã bị mai một.

Từ lâu, đồng bào dân tộc Hre ở huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi đã quá quen thuộc với tiếng đàn Ta lía, Ra-ngói của nghệ nhân Đinh Văn Ước. Sinh ra và lớn lên ở thị trấn Ba Tơ, huyện Ba Tơ, từ nhỏ, nghệ nhân Đinh Văn Ước đã học và sử dụng thành thạo nhạc cụ dân tộc Hre. Mấy năm nay, ông đã dạy nhạc cụ dân tộc miễn phí cho các em học sinh một số trường ở Ba Tơ. Mong muốn duy nhất của ông là làm sao lưu giữ và truyền đạt cho thế hệ trẻ là con em đồng bào Hre trong vùng và những người yêu thích nhạc cụ dân tộc. Không chỉ truyền đạt cho các em những kỹ năng cơ bản về nhạc cụ dân tộc, ông còn truyền cả niềm đam mê cho các em về cách thổi sáo, đánh đàn tính, kéo nhi, cách chế tác các nhạc cụ dân tộc, cách làm thế nào giữ được âm thanh trong trẻo, thánh thót của sáo, tiếng vang vọng, ngân nga của Ta lía, Ra-ngói…Mỗi lần được nghe ông Đinh Văn Ước chơi các loại nhạc cụ dân tộc , các em học sinh được đắm chìm vào những giai điệu của dân tộc mình. Em Phạm Văn Minh, một học sinh Trường Nội trú dân tộc huyện Ba Tơ bộc bạch: “Khi ông Ước đàn thì em rất thích nghe vì nó gắn bó với chúng em, thân thiện với cuộc sống. Khi nghe được tiếng đàn của ông thì em rất thích  muốn học hỏi thêm nhiều điều về tiếng đàn của ông”.

Những lúc có bọn trẻ đến tìm tòi, học hỏi cách chế tác và sử dụng các loại nhạc cụ dân tộc, ông Ước luôn sẵn sàng chỉ dạy, hướng dẫn từng li từng tí để các em biết cách sử dụng nhạc cụ và điều quan trọng là làm sao cho tiếng đàn ngân nga, bay bổng. Em Phạm Thị Hiền, học sinh Trường Nội trú dân tộc Ba Tơ bày tỏ: “Khi em nghe bác đàn đàn Ta-lía em rất thích. Lớp trẻ của các em bây giờ ít người biết thổi kèn của dân tộc. Em rất muốn giữ gìn bản sắc của dân tộc và muốn truyền cho thế hệ mai sau biết”.

        Gần 90 tuổi, nghệ nhân Đinh Văn Ước vẫn miệt mài giữ gìn, chế tác một số loại nhạc cụ truyền thống của người Hre. Đó cũng là cách để giữ lại nét văn hóa của người Hre ngày càng có nguy cơ bị mai một.  “Tôi giữ truyền thống dân tộc như giữ cái nhà sàn, cái chiêng, các nhạc cụ như giữ lại truyền thống của dân tộc mình”.

Những việc làm của nghệ nhân Đinh Văn Ước như giữ ngọn lửa văn hóa của đồng bào Hre ở Ba Tơ không tắt. Ông là một trong những người có công giữ gìn và bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình./.