Zr’lụ  ch’nang bhuông Duy Tân cóh trúih k’ruung c’noong k’tiếc Sê Pô, thị trấn Lao Bảo, chr’hoong Hướng Hóa dưr váih đhị bhrợơng ooy bh’rợ pa câl moọt x’ría c’moo. Apêê  pa câl lệt xa nay t’moọt hàng ooy ch’đhung nilông p’loong ooy k’ruung xang n’nắc ton bhrợ cơnh ma nứih lái a xiu đươi  bhuông glụ tước toor n’đắh tốh. Trúih c’lâng bộ nắc pr’đươi pr’dua bơơn pác  bhrợ k’tứi, p’lơớp cóh a chắc  cắh cậ t’moọt ooy apêê bao, đương bêl m’pâng ha dum đơớh ra diu, apêê pa câl lệt xa nay vặ ma nứih guy đơơng z’lấh c’noong k’tiếc ting c’lâng tiểu ngạch, apêê c’lâng k’tiếc. Cr’chăl đăn Tết, đợ pr’đươi bấc bơơn tông đơơng âng đhị c’noong k’tiếc cơnh a lắc, hót, bia, đường..., pa bhlâng nắc pháo. T’cóoh Hồ Văn Bình, vel Ka Tang, thị trấn Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị đoọng năl, đhị t’coóh ma mông ặt đăn zr’lụ c’noong k’tiếc, bêl a hay ma nứih pa câl lệt xa nay buôn guy pr’đươi ting c’lâng lướt crâng đăn vel. N’đhơ cơnh đêếc, nâu câi apêê đoo cắh dzợ pân đơơng âng pr’đươi lệt xa nay đhị đâu tu k’pân đha nuôr bơơn lêy trúih lâng c’bhúh chức năng.“Bêl đêếc apêê đoo lướt c’lâng crâng, ha dnag apêê đoo đơơng pr’đươi cắh ta đoọng nắc apêê đoo guy, bêl a pêê đoo lêy ma nứih chríh nắc năl apêê đoo  đơơng âng pr’đươi lệt xa nay âi.  Apêê đoo nắc apêê  k’pân, k’pân đha nuôr xay trúih đoọng ha vel, vel xay trúih đoọng ha c’bhúh chức năng”.

Xang bêl xơợng bhrợ liêm choom bh’rợ đơơng âng pr’đươi lệt xa nay tơợ n’đắh tốh c’noong k’tiếc chô ooy Việt Nam, apêê tông pa câl pác tr’tứi xang n’nắc k’đươi apêê đơơng chô ooy ktiếc. Apêê pr’đươi bơơn đươi dua đoọng đơơng âng pr’đươi lệt xa nay pa bhlâng bấc cơnh, tơợ apêê xe tải, xe ô tô pa tước xe mô tô phân khối ga mắc. Lấh đhị đêếc, apêê xe đơơng âng t’mooi tơự 12 cha nắc tợt công bơơn apêê c’la xe  p’lơớp đớc cóh n’dup trnợt đoọng doó choom apêê cơ quan chức năng. T’cóoh Lê Chí Dụng, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải Quan, Chi cục Hải Quan  Quảng Trị đoọng năl, apêê pa câl lệt xa nay ta luôn tr’xăl c’lâng bh’rợ, bhrợ t’váih bấc c’lâng đơơng âng pa câl ga mắc. “C’lâng bh’rợ pa câl lệt xa nay bhriêl g’lăng lấh, zêl bh’rợ tông pa câl zr’nắh k’đháp lấh. Ting cơnh xay moon âng zi đợ pr’đươi ga mắc, bha lâng vêy chr’nắp dal nắc apêê n’nâu buôn đươi dua đợ xe du lịch, xe 5-7 cha nắc tợt, tu cơnh đêếc  trinh sát bơơn năl đhrnăng âng cơ quan hải quan pa bhlâng zr’nắh’.

Thị trấn Lao Bảo, chr’hoong Hướng Hóa nắc vel đong bha lâng n’đắ pa câl , đơơng âng pr’đươi, pa bhlâng nắc pháo lệt xa nay. Thị trấn n’nâu vêy bấc bha đưn, crâng lâng vêy bấc ch’nang bhuông ặt trúih k’ruung Sê Pôn lâng trúih c’noong k’tiếc. Đhăm k’tiếc n’nâu liêm buôn đoọng ha pêê tông pa câl pr’đươi  pr’dua moọt ooy k’tiếc hêê. T’coóh Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch UBND thị trấn Lao Bảo, chr’hoong Hướng Hóa đoọng năl: “Vel đong âi pa zum lâng apêê cơ ưuan chức năng đoọng prúh, zêl lâng cha groong apêê c’bhúh mốp lệt. Pa bhlâng nắc cóh bêl Tết Nguyên đán nắc xay bhrợ g’lúh bhrợợng zêl prúh apêê c’bhúh môp lệt l’lăm, cóh bêl lâng xang bêl Tết, cóh đêếc t’đui đoọng bh’rợ zêl lâng cha groong tông pa câl, pa câl lệt xa nay”.

  Zấp t’ngay, zấp bêl bhuông đơơng âng pr’đươi lệt xa nay k’noọ tước ch’nang, apêê đơơng pa câl lệt xa nay k’đươi ma nưih ch’mêệt lêy c’bhúh chức năng. Apêê pa câl, đơơng âng pr’đươi lệt xa nay, nắc ta luôn đương zêl lâng cha groong c’bhúh chức năng. Thiếu tá Ngô Quang Thuyên, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo đoọng năl: “Xoọc đâu, a zi đươi dua c’bhúh trinh sát cóh lơơng đoọng lướt đhộ ooy c’lâng bh’rợ âng apêê đoo. Bêl apêê trinh sát n’nâu xay trúih ooy xoọc đâu apêê đoo đơơng âng pr’đươi z’lấh đhị đâu, đhị tốh nắc a zi tơợp ra pặ c’bhúh đương ga ving goon lâng coóp”./.

Buôn lậu tuyến biên giới Quảng Trị diễn biến phức tạp

                                             PV Thanh Hiếu

Giáp Tết Nguyên đán, tình hình buôn bán, vận chuyển hàng lậu, hàng cấm trên tuyến biên giới Việt – Lào tại tỉnh Quảng Trị diễn biến khá phức tạp. Tại các khu vực trọng điểm, lực lượng chức năng đã lập các điểm chốt chặn, bắt giữ hàng trăm vụ vi phạm. Các đối tượng buôn lậu đã có nhiều thủ đoạn tinh vi qua mặt lực lượng chức năng để đưa hàng lậu từ bên kia biên giới vào nội địa.

  Khu vực bến đò Duy Tân trên tuyến sông biên giới Sê Pôn, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa trở thành điểm nóng về tình trạng buôn lậu vào dịp cuối năm. Các đối tượng buôn lậu bỏ hàng vào túi ni lông thả chìm xuống sông rồi ngụy trang làm người đánh cá dùng xuồng kéo sang bờ bên kia. Trên đường bộ thì hàng hóa được chứa nhỏ, giấu trong người hoặc cho vào các bao, chờ lúc nửa đêm rạng sáng, các đối tượng buôn lậu thuê người vác qua biên giới theo đường tiểu ngạch, các lối mòn. Thời điểm giáp Tết, những mặt hàng phổ biến được tuồn lậu qua biên giới như rượu ngoại, thuốc lá, bia, đường…, đặc biệt là pháo. Ông Hồ Văn Bình, ở bản Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị cho biết, nơi ông sống nằm sát khu vực biên giới, trước đây người buôn lậu thường gùi hàng hóa đi đường mòn gần bản. Nhưng bây giờ họ không dám vận chuyển hàng lậu qua đây nữa vì sợ người dân thấy sẽ báo cho lực lượng chức năng: “Bữa trước họ đi trên đường nhỏ, ngõ ngách trên núi, nếu họ đem hàng cấm thì họ phải gùi, khi họ đi nhìn mặt họ lạ mình biết là họ đi hàng lậu rồi. Họ đi là họ sợ, sợ nhân dân báo cho thôn, thôn báo cho các lực lượng chức năng”.

Sau khi thực hiện trót lọt việc vận chuyển hàng lậu từ bên kia biên giới về Việt Nam, các đối tượng buôn lậu chia nhỏ hàng hóa rồi thuê người chở về nội địa. Các phương tiện được sử dụng để vận chuyển hàng lậu rất đa dạng, từ các loại xe hạ tải, xe ô tô con đến xe mô tô phân khối lớn. Bên cạnh đó, các loại xe khách từ 12 chỗ cũng được các chủ xe cất dấu hàng lậu dưới ghế ngồi nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Ông Lê Chí Dụng, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải Quan, Chi cục Hải Quan Quảng Trị cho biết, các đối tượng buôn lậu liên tục thay đổi phương thức hoạt động, hình thành nhiều đường dây quy mô lớn: “Phương thức buôn lậu tinh vi hơn, chống buôn lậu khó khăn hơn. Theo nhận định của chúng tôi những mặt hàng lớn, trọng điểm có trị giá lớn thì các đối tượng này thường sử dụng những xe du lịch, xe 5- 7 chỗ ngồi, nên việc trinh sát nắm tình hình của cơ quan hải quan rất khó”.

Thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa là địa bàn trọng điểm về buôn bán, vận chuyển hàng lậu, đặc biệt là pháo lậu. Thị trấn này có đồi núi, rừng và có nhiều bến đò nằm dọc sông Sê Pôn và tuyến biên giới giáp ranh. Địa hình nơi đây thuận lợi cho các đối tượng buôn lậu tuồn hàng về nội địa. Ông Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch UBND thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa cho biết: “Địa phương đã phối hợp với các cơ quan chức năng để trấn áp, phòng chống các loại tội phạm. Đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán thì triển khai đợt cao điểm trấn áp các loại tội phạm trước, trong, sau tết, trong đó ưu tiên phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại”.

Hàng ngày, mỗi khi thuyền chở hàng lậu sắp cập bến, các đối tượng buôn lậu cắt cử người theo dõi lực lượng chức năng. Các đối tượng buôn bán, vận chuyển hàng lậu, sẵn sàng tấn công lực lượng chức năng. Thiếu tá Ngô Quang Thuyên, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo cho biết: “Hiện nay, chúng tôi sử dụng mạng lưới trinh sát ngoại biên để đi sâu vào trong đường dây của chúng. Khi các trinh sát ngoại biên báo về hiện nay đối tượng đưa hàng qua vị trí này, nọ thì chúng tôi bắt đầu bố trí lực lượng mai phục và đánh bắt”./.