Muy bh’rợ pa hư crâng, óch pazêng crâng dưr chắt váih t’mêê đoọng pay k’tiếc bhrợ ha rêê đhuốch ga mắc pa bhlâng, t’mêê ta bhrợ đhị chr’hoong Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên. Rau choom moon bhlâng, nâu đoo nắc bh’rợ pa hư crâng ga mắc pa bhlâng, ga mắc g’lúh 2 vêy ta bhrợ pa hư đhị vel đong n’nâu cóh 3 c’xêê, bhrợ đhanuôr pa bhlâng mốp loom.

      K’r’bhâu t’nơơm n’loong dưr váih t’mêê crêê ta tal nắc rau dưr váih đhị Tiểu khu 110 chr’val Xuân Long lâng Tiểu khu 120 chr’val Xuân Quang 2, chr’hoong Đồng Xuân. Bấc đhăm crâng đhị 2 tiểu khu n’nâu crêê ta tal lứch, óch lứch, nắc đhiệp muy k’chắh hơơ ặ. Ting cơnh xay moon cóh tr’nơớp, vêy lấh 58 hecta crâng ơy ta tal. Bấc zr’lụ crâng crêê lứch ta óch. Bh’rợ doọ dzợ ta bhrợ nắc tơợ bêl apêê lực lượng chức năng chr’hoong Đồng Xuân bơơn lêy lâng zâl.

     Ting cơnh đhanuôr cóh vel đong, đhăm crâng n’nâu crêê apêê tal pa hư cóh 2 c’xêê n’nâu, ha dzợ chính quyền vel đong cắh zâl cha groong. Bh’rợ doọ dzợ ta bhrợ bêl đhanuôr xay moon ooy lực lượng kiểm lâm chr’hoong Đồng Xuân lâng Công an tỉnh pazum đh’rứah zâl cha groong. Bêl lướt ch’mêết, lực lượng chức năng chr’hoong Đồng Xuân lâng Công an tỉnh ơy bhrợ bha ar lâng coóp zư 6 bêệ xe ga mắc chở đơơng n’loong, óih; 1 xe k’tứi chở đơơng manuýh tal crâng lâng bấc a chị, chuung vêy ta pay zư đớc đhị pazêng zr’lụ crâng crêê ta tal óch.

     Cóh tr’nơớp cơ quan chức năng chr’hoong Đồng Xuân xay moon: Tước cr’chăl n’nâu, đhị 2 Tiểu khu 110 lâng 120 apêê ta pa hư ơy tal lâng óch 58,78 hecta crâng chắt váih cớ. Cóh đêếc, k’nặ 48 hecta crâng đợ n’loong mơ 10,840m3 cóh muy hecta crêê lứch ta tal, óch lứch lâng lấh 11 hecta crâng vêy đợ n’loong m’bứi bhlâng k’nặ 19m3 cóh muy hecta crêê ta tal. T’coóh Nguyễn Đức Thành, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm chr’hoong Đồng Xuân xay moon: “Bhrợ bha ar toọm bh’rợ pa hư crâng n’nâu, xang n’nắc bhrợ têng bh’rợ đăng, xay moon đợ đhăm crêê ta pa hư, xay moon tiêu chuẩn đoọng chêếc n’năl hân đoo nắc crâng, hân đoo nắc k’tiếc chóh crâng. C’bhúh lướt pa bhrợ apêê ngành âng chr’hoong nắc ch’mêết lêy gít lâng toom rơợng bh’rợ pa hư crâng cóh tiêu 110 chr’val Xuân Long lâng 120 âng chr’val Xuân Quang 2.”

     Ting cơnh ch’mêết lêy cóh tr’nơớp, cơ quan chức năng xay moon nắc vêy 3 cha nắc, nắc t’coóh: Nguyễn Văn Tự, Dương Văn Hiếu ắt cóh thị trấn La Hai lâng t’coóh Nguyễn Chí Công ắt cóh chr’val Xuân Sơn Nam, chr’hoong Đồng Xuân câl k’tiếc chóh crâng âng đhanuôr bơr chr’val Xuân Long lâng chr’val Xuân Quang 2 xang n’nắc k’dua manuýh tước tal óch. Cóh đêếc, t’coóh Nguyễn Chí Công tal óch 20 hecta crâng bêl cắh ơy vêy UBND chr’val Xuân Long đoọng; a nhi t’coóh Nguyễn Văn Tự, Dương Văn Hiếu tal bhrợ nắc ting cơnh đợ đoọng tal bhơi chóh crâng âng UBND chr’val Xuân Long cắh crêê cơnh. T’coóh Đặng Ngọc Anh, Chủ tịch UBND chr’hoong Đồng Xuân prá: “Tr’nơớp ta đang moon đhanuôr cắh choom ting pa hư crâng lất xa nay dzợ. Rau bơr bhrợ pa crêê bha ar cóh tr’nơớp, ch’mêết lêy đhr’năng crêê pa hư tước ooy lâng ch’mêết lêy xay bhrợ gít. Rau pêê nắc cắh đoọng đhanuôr tal bhrợ cớ cóh pazêng zr’lụ n’nâu.”

     Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc t’mêê xay moon cắh đoọng mót ooy crâng g’mrâng col n’loong, cắh đoọng tal crâng pay k’tiếc pa bhrợ. Ha dzợ, hay tu crâng dzợ crêê pa hư tal pa hư xang rau ta đang moon cắh đoọng nắc cắh vêy chính quyền vel đong đơớh hân zâl cha groong. Công ng’moon p’xoọng, nắc cóh k’nặ 3 c’xêê, bêl c’xêê 5/2016 đhị chr’hoong Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên công váih bh’rợ tal pa hư crâng ga mắc pa bhlâng, bhrợ bil hư 110hecta crâng phòng hộ lâng crâng xoọc chắt váih cớ đhị 2 tiểu khu 83 lâng 90 nắc UBND chr’val Phú Mỡ k’đhơợng lêy. Pazêng bh’rợ pa hư crâng dưr váih ta luôn xoọc bhrợ đhanuôr cóh tỉnh Phú Yên mốp loom pa bhlâng./.

PHÚ YÊN: THÊM MỘT VỤ PHÁ RỪNG QUY MÔ LỚN

                                                CTV An Bang/VOV Miền Trung

     Một vụ phát trắng, đốt sạch rừng tái sinh lấy đất sản xuất quy mô lớn vừa diễn ra trên địa bàn huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên. Điều đáng nói, đây là vụ phá rừng nghiêm trọng, quy mô lớn thứ 2 xảy ra tại địa phương này được phát hiện chỉ trong vòng 3 tháng gây nhiều bức xúc trong nhân dân.

     Hàng ngàn cây rừng tái sinh đang phát triển tốt bị chặt hạ là thực trạng đang diễn ra tại Tiểu khu 110 xã Xuân Long và Tiểu khu 120 xã Xuân Quang 2, huyện Đồng Xuân. Nhiều diện tích rừng tại 2 tiểu khu này đã bị phát trắng, đốt sạch, chỉ còn lại tro bụi và những gốc cây cháy. Theo ước tính ban đầu, đã có hơn 58 hecta rừng đã bị phát trắng. Nhiều khu vực rừng bị đốt sạch. Vụ việc chỉ dừng lại khi lực lượng chức năng huyện Đồng Xuân phát hiện và ngăn chặn.

     Theo người dân địa phương, diện tích rừng này bị các đối tượng phát dọn khoảng 2 tháng nay nhưng chính quyền địa phương không ngăn chặn. Vụ việc chỉ dừng lại khi người dân báo đến lực lượng kiểm lâm huyện Đồng Xuân và Công an tỉnh phối hợp xử lý. Trong quá trình thực địa kiểm tra, lực lượng chức năng huyện Đồng Xuân và Công an tỉnh đã lập biên bản bắt giữ 6 xe tải chở gỗ, củi; 1 xe bán tải chở nhân công phát dọn rừng và nhiều dụng cụ chặt, phát rừng khác tại các tiểu khu rừng bị phát đốt.

Bước đầu cơ quan chức năng huyện Đồng Xuân xác định: đến thời điểm này, tại 2 Tiểu khu 110 và 120 các đối tượng đã phát trắng và đốt sạch 58,78 ha rừng tái sinh. Trong đó, gần 48 ha rừng có trữ lượng gỗ 10,840m3/ha đã bị phát trắng, đốt sạch và hơn 11ha rừng có trữ lượng bình quân gần 19m3/ha bị phát trắng. Ông Nguyễn Đức Thành, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Đồng Xuân cho biết: “Lập biên bản đình chỉ vụ phá rừng này, liền sau đó tiến hành đo đạc, xác định diện tích, lâp ô tiêu chuẩn xác định trữ lượng đâu là rừng, đâu là đất lâm nghiệp. Tổ công tác liên ngành của huyện tiếp tục vào cuộc để điều tra xử lý nghiêm minh ở tiểu khu 110 xã Xuân Long và 120 của xã Xuân Quang 2.”

     Theo điều tra ban đầu, cơ quan chức năng xác định có 3 người là các ông: Nguyễn Văn Tự, Dương Văn Hiếu ở thị trấn La Hai và ông Nguyễn Chí Công ở xã Xuân Sơn Nam, huyện Đồng Xuân mua lại đất lâm nghiệp của người dân hai xã Xuân Long và Xuân Quang 2 rồi thuê nhân công phát đốt. Trong đó, ông Nguyễn Chí Công tiến hành phát dọn 20ha rừng khi chưa được UBND xã Xuân Long cấp phép; các ông Nguyễn Văn Tự, Dương Văn Hiếu tiến hành phát dọn theo đơn chấp thuận phát dọn thực bì trồng rừng của UBND xã Xuân Long chưa đúng trình tự, thẩm quyền. Ông Đặng Ngọc Anh, Chủ tịch UBND huyện Đồng Xuân nói: “Trước hết vận động nhân dân không tham gia phá rừng trái phép nữa. Thứ hai củng cố hồ sơ ban đầu, xem xét mức độ vi phạm ảnh hưởng đến đâu và điều tra làm rõ. Thứ ba là nghiêm cấm nhân dân tiếp tục phát dọn đốt những tiểu khu này.”

     Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa tuyên bố đóng cửa rừng tự nhiên, nghiêm cấm phá rừng lấy đất sản xuất. Vậy nhưng, tại sao rừng vẫn tiếp tục bị các đối tượng phát dọn sau lệnh cấm mà không được chính quyền địa phương ngăn chặn?. Cũng cần nói thêm, chỉ trước đây gần 3 tháng, vào tháng 5/2016 tại huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên cũng xảy ra một vụ phá rừng nghiêm trọng, gây thiệt hại 110ha rừng phòng hộ và rừng tái sinh đang phát triển tốt tại 2 tiểu khu 83 và 90 do UBND xã Phú Mỡ quản lý. Những vụ phá rừng liên tiếp xảy ra đang gây nhiều bức xúc trong nhân dân tỉnh Phú Yên./.