Đhị chr’hoong Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam, j’niêng bhuối prí Thanh Tiêu cóh pa pan bhuốih mọot t’ngay tr’cuôl, t’ngay 1 âm, giỗ căh cợ Chạp mã lâng pa bhlầng nắc đhị cr’chăl Nguyên đán ty đanh âng k’tiếc k’ruung hêê ơy vêy tợơ đanh.

Ting cơnh bấc apêê ta coóh đhị đâu, ha dang pa pan bhuốih âng đong n’đoo căh vêy prí Thanh Tiêu đọong bhuốh a bhô dang, nắc pa pan bhuốih âng đong đếêc pa căh rau la ngúa la bam; lâng căh vêy chắp a bhô dang. T’coóh Trịnh Tống, chr’val Quế Trung, chr’hoong Nông Sơn đọong năl: “Đám giỗ, t’ngay tết, tr’cuool, t’ngay 1 tơợp c’xêê ha dợ căh vêy prí bhuốih nắc k’đháp pa bhlầng. Nâu kêi, a đay vêy bhuốih t’rí, a’ọc ha dợ cóh pa pan bhuốih căh vêy pơơng prí nắc lâng a bhô dang căh dzợ ma chr’nắp, bil bhuy, tu cơnh đếêc k’nuung prí chr’nắp pa bhlầng. Prí Thanh Tiêu nâu lalăm a hay nắc prí Thanh tiêu p’lêê k’tứi, vil liêm”.

Ảnh minh họa

  Pa tệêt truyền thống a conh a bhướp tợơ a hay cung cơnh năl ghít rau đươi dua âng thị trường, bấc c’moo hay, đhanuôr đhị chr’hoong da ding k’coong Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam ơy ta bhứah đhăm chóh prí “Thanh Tiêu” tợơ bơr pêê zệt tước bơr pêê ha riêng hecta. Bấc ngai nắc dzợ đươi dua rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật đhị chóh bhrợ, đoọng vêy k’nuung prí thanh tiêu liêm, crêê cr’chăl lễ tết…Đươi tợơ đếêc, thị trường prí Thanh Tiêu âng chr’hoong Nông Sơn bơơn bấc đhị năl tước. T’coóh Đỗ Tất Thắng, chr’val Quế Trung, chr’hoong Nông Sơn đọong năl: “Zập c’xêê, a cu pa câl đoọng ha pêê mọot t’ngay tr’cuôl, t’ngay muy âm nắc apêê cóh thành phố kiêng bhuốih prí Thanh Tiêu nâu. Tước cr’chăl tết nắc vêy bấc bhlầng, apêê tước câl nắc a đay pa câl cung liêm buôn lấh mơ. T’ping lâng bhơi ra véh lơơng âng đhanuôr hêê cơnh a bhoo, clang nắc cu lêy t’nơơm prí vêy bh’nơơn bấc lấh mơ”.

Pa căn Hồ Thị Linh ma nuýh pa câl  prí đhị chr’hoong Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam đọong năl: “Prí bhuốih nắc pân lơơng chớih câl prí liêm lâng yêm, bêl căt pơơng prí lêy p’lêê prí đhâng nắc apêê moon prí liêm, vêy ngai dzợ dáp p’lêê zập t’bơr căh cợ laléh, ba bi cơnh pơơng prí 30 r’bhầu đồng ha dợ lêy prí liêm, p’lêê la léh nắc pa câl dal lấh 40-50 r’bhầu đồng…”

  J’niêng bhuốih a bhô dang cóh t’ngay tết nắc muy chr’nắp văn hoá laliêm vêy tợơ k’ra bhầu lang âng ma nuýh Việt Nam. Đh’rứah lâng pazêng bha nuốih dấc đoọng bhuốih a bhô dang nắc căh choom căh vêy pơơng prí, tọ pô đớc đhị pa pan bhuốih… Đhị chr’hoong Nông Sơn, t’ruíh bhuốih prí, pa câl prí Thanh Tiêu tợơ a hay tước nâu kêi nắc muy chr’nắp laliêm, đơơng rau lalay âng t’ngay tết đhị zr’lụ vel đong da ding k’coong nâu âng tỉnh Quảng Nam./.

Chuối Thanh Tiêu tiến vua ngày tết ở Nông Sơn

                    CTV Tấn Sỹ

Tại huyện miền núi Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam có một giống chuối khá đặc biệt, có tên gọi: Chuối Thanh Tiêu. Theo các vị cao niên ở Nông Sơn kể lại, ngày xưa, giống chuối Thanh Tiêu chỉ dành để tiến Vua và các quan đại thần… Ngày nay, chính hương vị đặc trưng, bổ dưỡng của giống chuối Thanh Tiêu đã và đang tạo nên một thương hiệu chuối đặc trưng ở vùng thượng nguồn sông Thu Bồn. Giống chuối này cũng mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân nơi đây, nhất là trong mỗi dịp Tết cổ truyền của dân tộc.

Tại huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam, phong tục cúng chuối Thanh Tiêu trên bàn thờ vào ngày Rằm, Mồng một, đám giỗ hay Chạp mã và đặc biệt là dịp tết Nguyên đán cổ truyền của dân tộc đã có từ rất lâu.

Theo nhiều vị cao niên nơi đây, nếu bàn thờ nhà ai mà thiếu vắng nải chuối Thanh Tiêu để tiến cúng ông bà, thì bàn thờ nhà đó thể hiện sự lạnh lẽo; đồng thời thiếu tôn trọng đối với ông bà tổ tiên. Ông Trịnh Tống, xã Quế Trung, huyện Nông Sơn cho biết: “Đám giỗ, ngày tết, rằm, mồng một mà không có nải chuối thì khó lắm. Bây giờ anh có cúng trâu, cúng heo đi chăng nữa, mà trên ban thờ không có nải chuối thì coi như là đối với ông bà không có tâm linh, cho nên là buồng chuối rất quan trọng. Loại chuối thanh tiêu ni ngày trước là chuối thanh tiêu trứng nhỏ trái, tròn đẹp”.

Kế thừa truyền thống cha ông từ ngàn xưa cũng như nắm bắt được nhu cầu thị trường, nhiều năm qua, bà con nông dân ở huyện miền núi Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam đã phát triển rộng diện tích chuối “Thanh Tiêu” từ vài chục lên đến vài trăm ha. Nhiều người còn mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăm bón, để cho ra những buồng chuối, nải chuối thanh tiêu đẹp, đúng dịp lễ tết… Nhờ đó, thị trường chuối Thanh Tiêu của huyện Nông Sơn được nhiều nơi biết đến. Ông Đỗ Tất Thắng, xã Quế Trung, huyện Nông Sơn cho biết: “Hàng tháng, tôi bán cho những người buôn vào dịp rằm, mồng một là người ta cúng kính ở thành phố rất ưa chuộng loại chuối Thanh Tiêu này. Chắc đến dịp tết là nhiều lắm, họ đến mua thì mình bán thuận lợi hơn. So ra với một số hoa màu của nhà nông mình như bắp, khoai này nọ, thì tôi nghĩ rằng cây chuối là nhất hạng”.

Bà Hồ Thị Linh, thương lái buôn chuối ở huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Chuối cúng là họ chọn chuối đẹp và phải chất lượng, khi cắt nải chuối mà trái chuối đơm lên là họ quan niệm chuối đẹp, khi họ chọn chuối họ còn tính chuối lẻ, chẳn, ví dụ bình thường nải chuối 30 nghìn, nhưng khi mà nải chuối đẹp, lẻ thì sẽ được bán lên 40 đến 50 nghìn…”

Phong tục thờ cúng ông bà tổ tiên trong ngày Tết Nguyên đán là một nét văn hóa đẹp có từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Bên cạnh những lễ vật dâng lên ông bà tổ tiên thì không thể thiếu nải chuối, bình hoa đặt lên bàn thờ… Tại huyện Nông Sơn, câu chuyện thờ chuối, trồng chuối, mua bán chuối Thanh Tiêu xưa nay vốn là một nét đẹp bình dị, mang đậm hương vị đặc trưng ngày tết ở vùng quê trung du miền núi này của tỉnh Quảng Nam./.