Chr’hoong Phú Ninh nắc muy cóh pazêng vel đong vêy bấc manuýh crêê pr’lúh cr’ăy k’hiir plóh aham cóh tỉnh Quảng Nam. Đhị vel đong n’nâu, pr’lúh cr’ăy dưr váih k’rơ tơợ x’rịa c’xêê 8, tước nâu cơy nắc vêy k’nặ 100 cha nắc crêê, bấc lấh 16% t’piing lâng cr’chăl n’nâu cóh c’moo ahay. Lâng đhị chr’val Tam An vêy tước 68 cha nắc crêê pr’lúh cr’ăy k’hiir plóh aham. Rau cắh liêm choom cóh bh’rợ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy đhị đâu nắc đhr’năng bh’rợ âng cán bộ y tế tơợ chr’hoong tước ooy vel đong cắh lấh liêm choom, cắh loon đơớh xay moon xa nay bh’rợ đoọng ha chính quyền vel đong cóh bh’rợ zâl t’bilơi pr’lúh cr’ăy. Lâng chr’val Tam An, lấh 2 c’xêê dưr váih pr’lúh cr’ăy, ngành y tế vel đong ơy bhrợ 2 chu phun z’nươu c’chêết k’gơu nắc cắh lấh liêm choom. Tu cơnh đêếc, cóh pazêng t’ngay tr’nơớp c’xêê 11, ngành y tế ơy bhrợ bh’rợ phun z’nươu zâl pr’lúh tơợ tr’nơớp. T’coóh Huỳnh Tuấn Nhật, Chủ tịch UBND chr’val Tam An, chr’hoong Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam prá: “Cóh x’rịa c’xêê 8 c’moo 2018 nắc bơơn lêy manuýh crêê pr’lúh cr’ăy k’hiir tr’nơớp ting cơnh xay moon âng Trạm y tế. Tước tr’nơớp c’xêê 9 nắc tơớp dưr váih k’rơ tước 15 cha nắc manuýh crêê, xang n’nắc k’dâng 15 t’ngay nắc doọ dợ vêy manuýh hân đoo crêê pr’lúh cr’ăy. Hân đhơ cơnh đêếc tước tr’nơớp c’xêê 10 nắc bơơn lêy cớ 25 cha nắc manuyh crêê pr’lúh cr’ăy”.

Hân đhơ ta luôn dưr váih pr’lúh cr’ăy k’hiir plóh aham tước ooy hân noo bha lâng, nắc ngành y tế muy bơr vel đong cóh tỉnh Quảng Nam cắh ơy lấh xay bhrợ bh’rợ zâl cha groong tơợ đêếc bhrợ ha pr’lúh cr’ăy dưr váih k’rơ. Ting cơnh xay moon âng t’coóh xa nay Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, pr’lúh cr’ăy k’hiir plóh aham dưr váih k’rơ cóh chr’hoong Phú Ninh nắc muy pâng tu apêê t’coóh xa nay chính quyền vel đong nắc lứch đoọng ooy ngành y tế đương zâl cha groong. T’coóh Lê Văn Ninh, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam prá: “Chr’hoong công ơy k’dua t’coóh xa nay pazêng vel đong lâng apêê đồng chí pazêng trạm y tế đoọng xay moon ghít pazêng bh’rợ tr’nêng đơớh hân xay bhrợ đoọng zâl t’bil lơi pr’lúh cr’ăy k’hiir plóh aham đhị zr’lụ chr’hoong; pazao đoọng ooy ngành y tế vêy bha ar p’too pa choom ghít lấh mơ tước ooy apêê trạm y tế ooy bh’rợ zâl cha groong pr’lúh; ting n’nắc xay bhrợ zâl cha groong đơớh cóh pazêng zr’lụ vêy pr’lúh cắh cậ nắc ơy váih pazêng zr’lụ pr’lúh cóh pazêng c’moo ahay…”

Ting cơnh xay moon âng Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Nam, tước t’ngay 4/11, prang tỉnh vêy lấh 2.480 cha nắc manuýh crêê cr’ăy k’hiir plóh aham cóh 148 chr’val, phường, thị trấn. Muy bơr zr’lụ tơợ đanh ahay doọ ơy váih pr’lúh cr’ăy k’hir ploh aham nắc nâu cơy công ơy vêy manuýh crêê pr’lúh cr’ăy, cơnh chr’hoong Tây Giang lâng mơ 80 cha nắc crêê pr’lúh cr’ăy. T’coóh xa nay ngành y tế tỉnh Quảng Nam xay moon, pr’lúh cr’ăy k’hiir plóh aham dưr váih k’rơ cóh muy bơr vel đong tơợ đanh ahay doọ bool váih nắc muy pâng tu apêê ngành chức năng cắh lấh k’rang xay bhrợ cóh bh’rợ chêếc lêy n’năl pr’lúh cr’ăy tơợ tr’nơớp, đhanuôr cắh ơy vêy c’năl ooy bh’rợ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy. Tu cơnh đêếc, bêl n’léh pr’lúh cr’ăy cóh tr’nơớp, bấc ngai k’noọ tước tỵ k’hiir cơnh c’xu nắc cắh đơớh đơơng pa dứah, bhrợ t’váih đhr’năng pr’lúh cr’ăy trơơi boọ đơớh. T’coóh Nguyễn Văn Văn, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Nam xay moon, ngành ơy p’too moon pazêng Trung tâm Y tế dự phòng nhâm mâng manbuýh pa bhrợ, hoá chất, máy móc phun z’nươu c’chêết k’gơu, cr’vóc cr’véc; p’xoọng zên đoọng zâl t’bil lơi pr’lúh đhị pazêng vel đong: “Cóh 8 c’xêê tr’nơớp nắc đhr’năng k’hir plúh aham vêy u xiêr t’piing lâng cr’chăl n’nâu cóh c’moo ahay, nắc dưr váih k’rơ cóh 2 c’xêê đăn đâu. Đhị đhr’năng cơnh đêếc, nắc tơợ x’rịa c’xêê 8, Sở Y tế ơy vêy bha ar p’too moon apêê ngành crêê tước, apêê đơn vị khám pa dứah đh’réh cr’ăy t’bhlâng bhrợ k’rơ lấh mơ bh’rợ ch’mêết lêy, đơớh pa dứah đoọng bhrợ têng cơnh ooy pa xiêr lấh mơ đợ manuýh crêê pr’lúh cr’ăy… Ting n’nắc nắc t’coóh xa nay sở công lướt lêy, bhrợ bhiệc lâng t’coóh xa nay apêê vel đong thị xã Điện Bàn, chr’hoong Phú Ninh, chr’hoong Tây Giang… đoọng pazum đh’rứah cóh bh’rợ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy”./.

Quảng Nam bùng phát dịch sốt xuất huyết

                                                                     PV Hoài Nam

        Hiện nay, dịch sốt xuất huyết bùng phát mạnh ở nhiều địa phương của tỉnh Quảng Nam. Đến đầu tháng nay, tỉnh này có hơn 2.480 ca mắc sốt xuất huyết. Chính quyền và ngành chức năng đang khẩn trương triển khai các biện pháp nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan trên diện rộng.

Huyện Phú Ninh là một trong những địa phương có số ca sốt xuất huyết cao nhất tỉnh Quảng Nam. Tại địa phương này, dịch bệnh bùng phát mạnh từ cuối tháng 8, đến nay đã có gần 100 ca nhiễm, tăng hơn 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng tại xã Tam An có đến 68 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Điểm yếu trong phòng chống dịch bệnh tại đây là năng lực cán bộ y tế từ huyện đến cơ sở chưa đảm bảo, không kịp thời tham mưu chính quyền địa phương trong xử lý dứt điểm các ổ dịch. Đối với xã Tam An, qua 2 tháng phát sinh dịch bệnh, ngành y tế địa phương triển khai 2 đợt phun thuốc diệt muỗi nhưng không hiệu quả. Do vậy, những ngày đầu tháng 11, ngành y tế đã phải tổ chức phun thuốc phòng dịch lại từ đầu. Ông Huỳnh Tuấn Nhật, Chủ tịch UBND xã Tam An, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Cuối tháng 8 năm 2018 thì có phát hiện ca bị sốt xuất huyết đầu tiên theo báo cáo của Trạm y tế. Đến đầu tháng 9 thì bắt đầu bùng phát lên 15 ca, sau đó khoảng 15 ngày thì không phát hiện thêm ca mới. Tuy nhiên đến đầu tháng 10 thì phát sinh thêm 25 ca nữa”.

        Mặc dù thường xuyên xảy ra dịch sốt xuất huyết vào mùa cao điểm, nhưng ngành y tế một số địa phương ở tỉnh Quảng Nam chưa thật sự chú trọng công tác chỉ đạo phòng chống dẫn đến dịch bệnh bùng phát mạnh. Theo đánh giá của lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, dịch sốt xuất huyết bùng phát mạnh ở huyện Phú Ninh một phần do lãnh đạo chính quyền địa phương khoán trắng công tác phòng chống dịch cho ngành y tế. Ông Lê Văn Ninh, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam giải thích: “Huyện cũng đã mời lãnh đạo các địa phương và các đồng chí trưởng trạm y tế để quán triệt các giải pháp, nhiệm vụ cấp bách cần phải triển khai để giải quyết dịch sốt xuất huyết trên địa bàn toàn huyện; giao cho ngành y tế có văn bản chỉ đạo hướng dẫn cụ thể đến các trạm y tế về giải pháp, cách thức phòng chống dịch; đồng thời triển khai xử lý gấp những điểm đang có ổ dịch hoặc đã hình thành những ổ dịch trong những năm trước đây...”

        Thống kê của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Nam cho thấy, đến ngày 4/11, toàn tỉnh ghi nhận hơn 2.480 ca mắc sốt xuất huyết ở 148 xã, phường, thị trấn. Một số nơi lâu nay ít xảy ra dịch sốt xuất huyết thì hiện tại cũng đã có người mắc bệnh, như huyện Tây Giang với 80 ca mắc bệnh. Lãnh đạo ngành y tế tỉnh Quảng Nam cho biết, dịch sốt xuất huyết tăng cao tại một số địa phương lâu nay ít xuất hiện dịch bệnh một phần do ngành chức năng chủ quan trong công tác phát hiện dịch bệnh ban đầu, người dân chưa có kiến thức phòng bệnh. Do đó khi xuất hiện ca bệnh đầu tiên, nhiều người thường nhầm với sốt thông thường nên không điều trị kịp thời, dẫn đến lây lan thành dịch. Ông Nguyễn Văn Văn, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Nam cho biết, ngành đã chỉ đạo Trung tâm Y tế dự phòng đảm bảo nhân lực, hóa chất, máy móc phun thuốc diệt muỗi, bọ gậy; bổ sung kinh phí chống dịch cho các địa phương: “Trong 8 tháng đầu năm thì tình hình sốt xuất huyết liên tục giảm so với cùng kỳ năm ngoái nhưng đặc biệt tăng cao trong 2 tháng gần đây. Trước tình hình đó, ngay từ cuối tháng 8, Sở Y tế đã có văn bản chỉ đạo các ngành liên quan, các đơn vị khám chữa bệnh tăng cường công tác chuẩn đoán, điều trị sớm làm sao để hạn chế tối đa số chết... Bên cạnh đó thì lãnh đạo sở cũng đi thực địa, làm việc với lãnh đạo các địa phương thị xã Điện Bàn, huyện Phú Ninh, huyện Tây Giang... để phối hợp trong công tác phòng chống dịch bệnh”./.