Cơnh Đài P’rá Việt Nam âi xay trúih, hân noo chóh bhrợ  2018-2019, tỉnh Quảng Ngãi vêy  lấh 2.300 hécta a tao n’đhang Đong máy đường Phổ Phong pay câl đhêêng 20% đợ dhăm a tao âng đha nuôr. Tu pay câl k’zíh, bấc đhăm a tao răng griing cóh ha rêê, bh’nơơn nắc đhêêng dzợ 50 tấn/ha, mơ 2/3 t’piing lâng apêê hân noo bhrợ l’lăm. Đhị đhr’năng a tao xưa, UBND tỉnh Quảng Ngãi t’mêê xay moon c’lâng bh’rợ pay câl a tao đoọng ha đha nuôr.

Bh’cộ apêê chr’hoong cóh tỉnh Quảng Ngãi đoọng năl, cắh vêy c’moo n’đoo chất lượng a tao xiêr ha toọ cơnh c’moo đâu. Bấc c’moo l’lăm, a tao bơơn 13, 14 chữ đường nắc nâu câi đhêêng dzợ 7, 8 chữ đường. Vêy đhị bh’nơơn dzợ xiêr 50 tấn/ha, cóh bêl bấc c’moo l’lăm nắc 70 – 80 tấn/ha, xăl tu nắc muy pa bhrợ cơnh lâng công suất 1.300 tấn a tao/ t’ngay cơnh xoọc đâu. t’coóh Nguyễn Tăng Bính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi k’đươi, đhăm chóh a tao n’đoo âi gring nắc choom pay tếch l’lăm, cắh đớc đha nuôr chóh cắh choom pa câl a tao: Bh’rợ đơơng âng a cu k’đươi đong máy đường, pay zên đơơng âng ng’cơnh choom p’too p’zương xe xó, a đay âi gr’hóot pay câl nắc t’bhlâng pay câl. Cắh vêy bh’rợ cắh zấp xe, moon cơnh đêếc nắc cắh choom. Bấc nang a tao bhứah choom pay câl pa lứch. Đợ nang a tao đoọng pay pị ộm đác nắc ha dang đha nuôr pa câl công pay câl lứch, muy n’jéh công pay câl, cắh vêy bh’rợ a tao mốp cắh câl, cắh  bhrợ k’rang k’pân ha đha nuôr, tu c’moo đâu bh’nơơn cắh vêy tu cơnh đêếc apêê vêy m’mơ nắc pay câl lứch mơ đêếc./.

Quảng Ngãi “giải cứu” mía cho nông dân

Như Đài TNVN đã phản ánh, niên vụ 2018-2019, tỉnh Quảng Ngãi có hơn 2.300 hécta mía nhưng Nhà máy đường Phổ Phong chỉ mua được 20% diện tích mía của nông dân. Vì thu mua chậm trễ, nhiều diện tích mía khô quắp ngoài đồng, năng suất chỉ còn 50 tấn/ha, bằng 2/3 so với những niên vụ trước. Trước thực trạng mía tồn đọng, UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa đưa ra giải pháp mua mía cho nông dân.

Lãnh đạo các huyện trong tỉnh Quảng Ngãi cho biết, chưa có năm nào chất lượng mía giảm sút như năm nay. Những năm trước, mía cây đạt 13,14 chữ đường thì nay chỉ còn 7, 8 chữ đường. Thậm chí năng suất mía ở nhiều nơi giảm còn 50 tấn/ha, trong khi những năm trước là 70 - 80 tấn/ha. Trong khi giá đường hạ sâu, người nông dân trồng mía lỗ nặng thì việc Nhà máy đường chậm trễ mua mía khiến người nông dân bức xúc.

 Trước thực trạng này, lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu Nhà máy đường Phổ Phong làm việc với các huyện, khảo sát diện tích mía còn lại, đẩy mạnh công suất hoạt động của Nhà máy lên 2.000 tấn mía/ngày, thay vì chỉ hoạt động với công suất 1.300 tấn mía/ngày như hiện nay. Ông Nguyễn Tăng Bính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu, diện tích trồng mía nào chín trước phải được hoạch trước, không để  người trồng không bán được mía: (Vận chuyển tôi yêu cầu nhà máy đường, đưa phí vận chuyển sao đó kích thích xe chạy, mình đã cam kết thu mua thì phải thu mua. Không có chuyện không đủ xe, nói như vậy là không được. Nhiều đồng mía lớn phải thu mua hết. Những ruộng mía nước, ép uống nếu nông dân bán phải thu mía hết, một cây cũng thu mua, không có chuyện mía xấu không mua, không gây hoang mang cho nông dân, vì nay sản lượng thiếu nên họ có bao nhiêu là phải mua hết bấy nhiêu)./.