Đhị đêếc, chroi đoọng t’bil r’dợ đhr’năng tr’pay díc điêl bêl dzợ p’niên k’tứi lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọng đhị vel bhươl, bhrợ pa dưr pr’ặt tr’mông liêm crêê cóh zr’lụ đha nuôr acoon cóh lâng da ding ca coong. Duy BÌnh CTV Đài P’rá Việt Nam vêy bha ar xrắ xay moon tước bh’rợ n’nâu.

L’lăm a hay, tu pr’chắp cắh liêm crêê, đhr’năng tr’pay díc điêl dzợ p’niên nhum lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọng bh;ưa pân jứih pân đil cóh vel bhươl acoon cóh tỉnh Quảng Nam dzợ dưr váih bấc. Nắc bh’rợ cắh liêm cơnh c’rơ âng ca căn lâng p’niên pr’ang crêê cr’đơơng ha lêêng, bấc ngai chêệt ca coon pr’ang cắh cậ  crêê khúch goo, dhd’rứah lâng n’nắc nắc đoo ha ul đha rựt, jéh ca ay…

Đhị chr’hoong da ding ca coong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, đhr’năng tr’pay crêê đhi noo c’bhúh xoọng công bấc. bấc c’moo ha nua, apêê ngành chức năng âng chr’hoong Nam Trà My ta luôn xay trúih p’too moon đha nuôr, học sinh apêê trường THCS, THPT cóh vel đong n’đắh râu cắh liêm crêê âng bh’rợ tr’pay díc điêl bêl p’niên nhum lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọng, đoọng cha groong, k’zệ đhr’năng n’nâu. A moó Hồ Thị Huệ ặt cốh chr’val Trà Cang, chr’hoong Nam Trà My đoọng năl "Cóh c’moo 2018, n’đắh Tư Pháp chr’val âi chô tước apêê ve 2, 3 chu đoọng xay trúih ooy Luật tr’pay díc điêl, đha nuôr công k’rong zấp prang đoọng ma xơợng. apêê vel bhươl nâu câi công lêy ti vi, xơợng apêê p’too moon công k’pân bhlâng râu căh liêm crêê tu đhr’năng tr\pay díc điêl pr’niên nhum lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọng. C’la cu công cơnh đêếc, công lướt p’too moon, pa bhlâng nắc p’too moon ha pêê a đhi học sinh, đha đhâm c’mâr tước c’moo choom tr’pay díc điêl. A cu moon apêê a đhi t’bhlâng học pa liêm oó đơớh pay k’díc k’điêl, zr’nắh bhlâng."

Bấc c’moo ha nua, dhd’rứah lâng râu pa zum âng cấp ủy chính quyền vel đong, Ban Acoon cóh tỉnh Quảng Nam âi xay bhrợ bh’rợ liêm ghít tước apêê chr’val da ding ca coong c’noong k’tiếc đoọng xay trúih, p’too moon, ha dưr dal c’năl ha đha nuôr. Đươi vêy cơnh đêếc, đhr’năng tr’pay díc điêl p’niên nhum lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọng r’dợ bơơn k’zệ lơi đhị pr’ặt trmông âng đha nuôr acoon cóh. Ting cơnh dáp lêy, c’moo 2013, tỉnh Quảng Nam vêy lấh 1.500 cha nắc tr’pay díc điêl dzợ p’niên nhum lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọng nắc tước c’moo 2018 đợ số n’nâu âi xiêr n’dúp 300 cha nắc. T’coóh Hồ Thanh Tân, Phó Trưởng Ban Acoon cóh tỉnh Quảng Nam đoọng năl "N’đắh Ban Acoon cóh công âi pa zum lâng Đài PT –TH xay trúih đhộ bhứah, p’too moon đhị báo đài. Pa zum lâng apêê Hội Pân đil, Biên phòng k’rong xay trúih cớ ha pêê chr’val c’noong k’tiếc đăn lâng k’tiếc k’ruung pr’zớc Lào. Pa zum lâng apêê vel đong đoọng bhrợ lớp pa choom đoọng ha ma nứih vêy bâc ngai chăp, pa bhlâng nắc xay trúih đoọng ha pêê ngai đha đhâm c’mâr cóh trường học."

Đươi vêy t’bhlâng xay trúih p’too moon lâng đhộ bhứah prang tỉnh âi chroi đoọng ha dưr dal c’năl âng đha nuôr acoon cóh bh’rợ k’zệ lơi đhr’năng tr’pay díc điêl bêl dzợ p’niên nhum lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọng. Chroi zooi đoọng ha pêê ngành chức năng âng tỉnh lâng chính quyền vel đong xay bhrợ apêê cr’noọ xa nay âng Đề án “Pa xiêr đhr’năng tr’pay díc điêl p’niên nhum lâng crêê đhi noo c’bhúh xoọc zr’lụ đha nuôr acoon cóh cr’chăl 2016-2020”. T’coóh Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl "Cóh cr’chăl ha nua, lêy pa zêng bh’nơơn bơơn bhrợ z’zăng liêm choom. C’năl âng đha nuôr zr’lụ đha nuôr acoon cóh, da ding ca coong âi vêy râu tr’xăl, cóh đêếc veey bh’rợ âng apêê ngai vêy chr’nắp ma bhuy, t’coóh vel, trưởng vel, cán bộ đhêy hưu âi t’bhlâng ting pấh p’too moon đha nuôr lâng bấc cơnh bh’rợ la lay cơnh. Đhị đêếc, đha nuôr công ma năl nâu đoo bh’rợ choom bhrợ têng cóh pa dưr tr’mông tr’méh – pr’ặt tr’nợt văn minh, ting t’ngay ting pa dưrr./."

Quyết tâm ngăn chặn tảo hôn trong vùng đồng bào thiểu số

                                             CTV Duy Bình gửi Cơ Tu

Với quyết tâm ngăn chặn nạn tảo hôn và đẩy lùi tình trạng hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam đã phối hợp cùng các ban ngành, địa phương miền núi đã triển khai nhiều chương trình, việc làm cụ thể thông qua Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số”. Qua đó, góp phần xóa dần nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống ra khỏi cộng đồng, xây dựng đời sống văn minh, tiến bộ trong vùng đồng bào DTTS và miền núi. Duy Bình, CTV Đài TNVN có bài viết đề cập đến vấn đề này.

 Trước đây, do quan niệm lạc hậu, nên tình trạng kết hôn cận huyết giữ thanh niên nam nữ trong cộng đồng người dân tộc thiểu số ở tỉnh Quảng Nam diễn ra phổ biến. Hệ lụy là sức khỏe của bà mẹ và trẻ em bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nhiều trường hợp chết con sơ sinh hay bị dị tật, cùng với đó là đói nghèo, bệnh tật ...

Tại huyện vùng cao Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, tình trạng kết hôn cận huyết cũng rất phổ biến. Nhiều năm qua, các ngành chức năng của huyện Nam Trà My thường xuyên tuyên truyền nhân dân, học sinh các trường THCS, THPT trên địa bàn về các mặt trái, hệ luỵ của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống nhằm giáo dục ngăn ngừa, đẩy lùi tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Chị Hồ Thị Huệ ở xã Trà Cang, huyện Nam Trà My cho biết "Trong năm 2018, bên Tư Pháp xã đã về các thôn hai, ba lần để tuyên truyền về Luật Hôn nhân rồi, bà con cũng tập trung đẩy đủ để nghe. Các làng, nóc bửa ni cũng coi ti vi rồi nghe tuyên truyền cũng sợ các hệ lụy từ nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết lắm. Bản thân tôi cũng thế, cũng đi tuyên truyền vấn đề hôn nhân, nhất là tuyên truyền cho các em học sinh, thanh niên gần đến tuổi kết hôn. Mình bảo các em cố gắng học hành đừng lấy vợ lấy chồng sớm, cực khổ lắm."

  Những năm qua, cùng với sự phối hợp của của cấp ủy, chính quyền địa phương, Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam đã triển khai công việc cụ thể tới tận các xã vùng cao, vùng biên giới để tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức cho bà con. Nhờ đó, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống dần dần được đẩy ra khỏi đời sống của đồng bào DTTS. Theo thống kê, năm 2013, tỉnh Quảng Nam có hơn 1.500 trường hợp tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống thì đến năm 2018 con số này giảm xuống dưới 300 trường hợp. Ông Hồ Thanh Tân, Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam cho biết "Về phía Ban Dân tộc cũng đã phối hợp với Đài PT-TH tuyên truyền rộng rãi, tuyên truyền các phương tiện truyền thông đại chúng. Phối hợp với các Hội Phụ nữ, Biên phòng tập trung tuyên truyền tại các xã biên giới giáp với nước bạn Lào. Phối hợp với các địa phương để mở các lớp tập huấn cho người có uy tín, đặc biệt là tuyên truyền cho các đối tượng thanh niên trong trường học."

Nhờ quá trình tuyên truyền tích cực và sâu rộng trên phạm vi toàn tỉnh đã góp phần nâng cao nhận thức của đồng bào trong việc đẩy lùi tình trạng tảo hôn và đặc biệc là hôn nhận cận huyết thống. Góp phần giúp cho các ngành chức năng của tỉnh và chính quyền địa phương triển khai hiệu các mục tiêu của Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020”. Ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam khẳng định "Thời gian vừa qua, nhìn chung kết quả thực hiện khá tốt. Nhận thức của bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng miền núi đã có sự chuyển biến, trong đó có vai trò lớn của những người có uy tín, già làng trưởng bản, cán bộ hưu trí đã tích cực tham gia vận động nhân dân tuyên truyền bằng nhiều hình thức khác nhau. Qua đó, nhân dân cũng ý thức được đây là việc cần thiết phải làm trong tình hình kinh tế - xã hội văn mình, ngày càng phát triển./."