5 giờ ha bu, đhị râu tr’ang clắ âng mặt t’ngay k’noọ lơớp. ting t’nooi coó k’rơ bhâu p’nong cha vê păr bing plêêng, đh’riêng xul ch’va tân đôr prang mặt a bóc An Dương ngoóp ngáp. Coó zấp râu boọ bịng đoong n’loong, tu p’oo, bhrợ t’váih muy đhị liêm pr’hay cơnh cóh tranh, liêm cơnh ngoọ lang p’niên âng bấc ngai. A moó Đặng Thu Hà đh’rứah lâng apêê pr’zớc tước tơợ Hà Nội pa cắh râu c’jệ lêy: “Cắh mặ đươi đhị mắt nắc cóh đâu choom vêy bấc coó mơ đâu. C’jệ lêy. G’lúh tr’nơợp a cu lêy vêy bấc coó păr cóh muy ha bu cơnh đâu. Cóh đâu bh’rợ lướt bhuông thiên nga pa bhlâng pr’hay, a zi lướt tước m’pâng a bóc moọng lêy plêêng k’tiếc liêm pr’hay”.

T’mooi Kim Hyo Jung tước tơợ Hàn Quốc xay moon: “Nâu đoo g’lúh tr’nơợp a cu tước đảo n’nâu, xơợng cơnh achịm coó prang k’tiếc chô k’rong ooy đâu. CÓh Hàn Quốc acu công cắh âi tước đhị ooy cơnh đâu, brhợ ha cu hay k’noọ tước ooy lang p’niên, ắnc muy cóh Việt Nam a năm vêy váih cơnh đâu”.

Đảo coó nắc muy pr’hêl liêm pr’hay âng plêêng k’tiếc đoọng ha đha nuôr chr’val Chi Lăng Nam. T’rúih bh’lô ooy râu dưr váih âng đảo chrih ặt đhị zr’lụ clung n’nâu công dzợ bơơn đha nuôr trúih đui. Zr’lụ a bóc An Dương a hay tỵ nắc bha lung clung, cóh m’pâng vêy muy bôl k’tiếc dal dưr plóh. Muy g’lúh mr’nghi csh thế kỷ 15 âi bhrợ ha voóh toor k’ruung Luộc, đác ặt tân đong váih a bóc, bôl k’tiếc dal váih đảo k’tứi. Căh năl tơợ ooy coó păr chô tước ting t’ngay ting bấc, đha nuôr r’dợ chô ma mông n’đắh tốh a bóc, đớc đoọng hòn đảo dưr víah “ k’tiếc k’ruung” ha zấp râu a chịm chô ặt. Ting apeê đong khoa học, nâu đoo nắc zr’lụ k’rong zư đớc bấc bhlâng, bơơn zư đớc k’noọ liêm cơnh a hay cóh miền Bắc. Cơnh lâng đhăm lấh 31 ha, c’bhúh sinh thái a chịm a đhắh, n’loong n’cuông cóh đâu vêy tước lấh 170 râu, cóh đêếc vêy dâng 16 r’bhâu a chịm coó, lấh 5 r’bhâu p’nong vạc, apêê achịm râu lơơng, cơnh ca cluốc, tr’poóc dhd’rứah lâng bấc râu a xiu.

C’moo 2014, Đảo coó bơơn Bộ Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch ra pặ nắc c’kir k’tiếc k’ruung, bơơn bhrợ pa dưr lâng zư lêy. T’coóh Nguyễn Đăng Giảm, Phó Ban Thường trực Ban k’đhơợng lêy Zr’lụ du lịch k’tiếc k’ruung Đảo Coó Chi Lăng Nam đoọng năl, đha nuôr Chi Lăng Nam lâng apêê zr’lụ đăn đêếc zêng vêy ma loom zư đớc, chroi đoọng ha cruung k’tiếc vel đong đây: “Bêl a zi t’đang moon, đha nuôr zêng đơơng cram, n’loong tước chóh pa dưr cóh đảo. zấp ngai zr’lụ đăn đảo zêng vêy gr’hoót cắh choom x’xriing ooy a bóc. Apêê ngai pa bhrợ cóh Ban k’đhơợng lêy nắc veye trách nhiệm chóh cram, p’oo, n’loong n’cuông đoọng coó bhrợ đong, zư lêy đông n’nắc. Tu cơnh đêếc cr’năn coó xoọc đâu bấc lấh mơ”.

Xoọc UBND tỉnh Hải Dương âi ơơi đoọng bhrợ pa dưr hạ tầng kỹ thuật du lịc lâng zư lêy cruung đác đhị Đảo Coó. Apêê dịch vụ thuyền lướt la lêy, cha ộm zr’lụ a bóc zêng k’đhơợng nhâm râu liêm crêê lâng cruung k’tiếc. Đhị đâu công xoọc bhrợ têng đha nân đhêl cha groong hr’lang, chóh p’xoọng k’rơ bhâu  m’bur cram, p’oo lâng n’loong đoọng pa dưr. K’dâng đớc, zr’lụ du lịch vêy bơơn bhrợ pa dưr, quy hoạch đhị đhăm bhứah 69 hécta, bhrợ pa dưr apêê dịch vụ lướt la lêy năl vel bhươl, du lịch vel bhươl, đoọng Đảo Coó ting t’ngay ting dưr váih đhị tước liêm pr’hay âng t’mooi cóh cr’loọng k’tiếc lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng./.

Khám phá vẻ đẹp cổ tích của Đảo Cò Chi Lăng Nam

                 Trường Giang

Sở hữu khung cảnh thôn dã “độc nhất vô nhị” với hàng vạn cánh cò, vạc rợp trời mỗi lúc bình minh hay khi hoàng hôn buông xuống, đảo cò Chi Lăng Nam, xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương đang trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách.

       5 giờ chiều, trong ánh nắng hoàng hôn vàng rực, từng đàn cò, vạc hàng nghìn con chao lượn khắp bầu trời, tiếng kêu náo nhiệt vang vọng trên mặt hồ An Dương tĩnh lặng. Cò trắng, cò hương, cò diệc, cò bợ, cò ruồi, cò nghênh, cò ngang, vạc xám, vạc xanh, vạc đen,… đậu kín các cành cây, ngọn tre, tạo nên một khung cảnh như tranh thủy mặc, đẹp như giấc mơ tuổi thơ của nhiều người. Chị Đặng Thu Hà cùng những người bạn tới từ Hà Nội bày tỏ sự ngỡ ngàng:“Không thể tin nổi là ở đây lại có nhiều cò như thế, rất choáng ngợp. Lần đầu tiên mình thấy có quá nhiều cò bay về trong một buổi chiều như thế này. Ở đây có hoạt động chèo thuyền thiên nga rất vui, bọn mình chèo ra giữa hồ ngắm khung cảnh thiên nhiên rất kỳ thú”.

Du khách Kim Hyo Jung đến từ Hàn Quốc chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi đến đảo này, cảm giác như chim của cả nước tụ hội về đây. Ở Hàn Quốc tôi cũng chưa từng đến nơi như thế này, làm tôi tưởng như quay về tuổi thơ, chỉ có ở Việt Nam mới còn những cảnh tự nhiên như thế này”.

Đảo cò là một món quà kỳ diệu của thiên nhiên ban tặng cho người dân xã Chi Lăng Nam. Truyền thuyết về sự ra đời của “hòn đảo” độc đáo nằm giữa vùng đồng bằng này vẫn được người dân lưu truyền. Vùng hồ An Dương xưa vốn là cánh đồng chiêm trũng, ở giữa có một gò đất cao nổi lên. Một trận đại hồng thủy trong thế kỉ 15 đã làm vỡ đê sông Luộc, nước đọng lại tạo thành hồ, gò đất cao trở thành đảo nhỏ. Rồi không biết từ đâu cò vạc bay đến ngày một nhiều, dân làng dần chuyển ra sinh sống phía ngoài hồ, để lại hòn đảo nhỏ thành “vương quốc” dành riêng cho loài chim thân thuộc này. Theo các nhà khoa học, đây là khu dự trữ thiên nhiên có mức độ đa dạng sinh học lớn, được bảo tồn gần như nguyên vẹn ở miền Bắc. Với diện tích hơn 31ha, hệ sinh thái động thực vật nơi đây có hơn 170 loài, trong đó có khoảng 16 nghìn con cò, hơn 5 nghìn con vạc, các loài chim diệc xám, bói cá, cuốc, cú mèo cùng nhiều loài cá.

Năm 2014, Đảo cò được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích quốc gia, được tôn tạo, bảo vệ. Ông Nguyễn Đăng Giảm, Phó Ban thường trực Ban quản lý Khu du lịch quốc gia Đảo cò Chi Lăng Nam cho biết, người dân Chi Lăng Nam và các vùng lân cận đều có ý thức gìn giữ, đóng góp cho thắng cảnh quê mình:“Khi chúng tôi phát động, nhân dân đều mang tre, cây xanh đến để trồng trên đảo. Tất cả các hộ xung quanh đảo đều có bản cam kết không được xả thải hoặc vứt rác bừa bãi xuống hồ. Các nhân viên trong Ban quản lý phải có trách nhiệm trồng tre, chặt cành lá mang sang để cò vạc tha lên làm tổ, rồi bảo vệ tổ đó. Thế nên đàn cò vạc hiện nay đông hơn về số lượng gấp nhiều lần, con cò vạc thân mật với nhân viên du lịch”.

Hiện UBND tỉnh Hải Dương đã phê duyệt xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu du lịch và bảo tồn sinh thái tại Đảo Cò. Các dịch vụ thuyền tham quan, ăn uống quanh hồ đều đảm bảo hài hòa với thiên nhiên. Tại đây cũng đang thi công kè đá chống sạt lở, trồng thêm hàng ngàn khóm tre và cây xanh để tạo cảnh quan. Dự kiến, Khu du lịch sẽ được nâng cấp, quy hoạch trên diện tích 69ha, xây dựng các dịch vụ trải nghiệm làng quê, du lịch cộng đồng, để Đảo Cò ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước./.