Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Đắk Đo nắc đơn vị t’mêê bhlâng crêê Thanh tra tỉnh Gia Lai moon p’cắh đợ bh’rợ cắh liêm crêê đắh zên bạc lâng vêy cơnh lêy tông k’roóch k’noọ 5,4 tỷ đồng ooy cr’chăl c’moo 2013-2018. Nắc lêy cơnh Ban nâu hợp đồng lâng 3 pr’loọng đhanuôr cóh chr’val Hải Yang, chr’val Đắk Sơ Mei lâng chr’val Hà Đông băn zư k’dâng 100 hécta crâng lâng zên 453 ực đồng. hân đhơ cơnh đêếc, đhị ta lêy cha mêết nắc 3 pr’loọng nâu nắc bơơn độp zên 43 ực đồng a’năm.

Bhrợ chứng từ, đoọng zên cắh liêm crêê cơnh hợp đồng cung bơơn ta lêy ooy zấp hạng mục thuê, khoán zư lêy, óch crâng đhị Ban k’đhơơng zư crâng g’mrâng Đắk Đoa. Bấc ơl đhanuôr cóh vel đông bơơn Ban nâu t’moót ooy t’nooi crêê độp zên đoọng bhrợ bh’rợ k’đhơợng zư lêy crâng, hân đhơ cơnh đêếc, đhị ta lêy cha mêết nắc zâp pr’loọng zêng p’cắh gít xay moon cắh năl, cắh vêy bơơn độp zên lâng cung cắh vêy chữ ký âng apêê. T’coóh Nguyễn Hồng Quân, manứih t’mêê chô k’đhơợng bhrợ phó trưởng ban k’đhơợng bhrợ Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Đắk Đoa đoọng năl:  “Ting cơnh quyết định 130 nắc ooy cr’chăl 25 đơn vị lêy pay pa chô nắc đợ zên 4,7 tỷ đồng. nắc ơy vêy zâp bha ar pa tơ âng UBND tỉnh pazao đoọng ooy Sở Nông nghiệp nghiệp lâng padưr pa’xớc vel bhươl, Sở nắc ơy k’đươi moon cớ đoọng ha đơn vị nắc xay bhrợ zâp c’lâng bh’rợ pay pa chô zên đợ apêê crêê tước, ting cơnh kết luận 15 nắc vêy 7 cha nặc. Đhị bh’rợ nắc manứih k’đhơợng bhrợ bha lâng cơ quan, acu xay bhrợ 3 g’lúh họp cơ quan, nắc ơy k’đươi moon đợ apêê nắc bêl ahay bhrợ bh’cộ đơn vị chô ooy đâu đoọng họp xay bhrợ paliêm bhiệc nâu”.

Tr’cơnh lâng ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Đăk Đoa, hân đhơ cơnh đêếc nắc lêy bhrợ pậ bhứah lấh mơ đhị Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Ia Grai lâng zên vêy cơnh ta tông pay dzoọc lấh 19 tỷ đồng ooy cr’chăl c’moo 2001-2017. Cơnh cr’chăl nâu, Ban nâu bơơn pazao đoọng chóh lâng zư lêy 717 hécta lâng đợ zên k’rong bhrợ lấh 17 tỷ đồng. hân đhơ cơnh đêếc, đhị lalua đoọng lêy, Ban nắc mưy chóh lâng zư lêy k’noọ 280 hécta, m’bứi lấh kơ 80 hécta lâng k’tiếc roóh cát lâng ta tông pay nắc 360 hecta. Bhrợ bil hư lâng ta úah pr’đươi cr’van nhà nước ma mơ lâng zên lấh 12,4 tỷ đồng. ban nắc lêy pazao đoọng zư lêy crâng cắh crêê manứih, cắh crêê quy định pháp luật, hân đhơ cơnh đêếc, cung dzợ lêy đoọng zên giao khoán mơ 4,1 tỷ đồng. hi lêệng lấh mơ, nắc vêy lêy n’léh Ban k’đhơợng zư crâng Ia Grai lêy đhanuôr cắh năl liêm gít nắc lêy ký đoọng bhrợ têng g’lợc ch’chơơr chữ ký cóh zâp phiếu đoọng zên chóh, zư lêy crâng lâng pazêng zên lấh 2,6 tỷ đồng.

T’coóh Trương Phước Anh, Gíam đốc Sở Nông nghiệp lâng padưr pa’xớc tỉnh Gia Lai moon, ngành nắc ơy vêy râu k’đhơợng bhrợ cắh liêm nhâm ooy cr’chăl đenh, bhrợ bhiệc cắh liêm crêê đắh zên bạc cóh zâp Ban k’đhơợng zư crâng dưr váih bấc lâng bấc apêê vêy lêy tông k’roóch: “Bhrợ têng c’lâng bh’rợ âng Tỉnh uỷ lâng UBND tỉnh ooy cr’chăl nâu a’tốh nắc lêy cha’mêết zâp Ban k’đhơợng zư crâng n’lơơng lâng zâp công ty lâm nghiệp. Đắh bhiệc nâu Sở cung ơy đấh loon xay bhrợ đoọng ha zâp Ban nắc ơy lâng xoọc eley cha’mêết cung cơnh ra’văng liêm choom c’lâng bh’rợ cha’mêết lêy. Ooy bh’rợ lêy cha’mêết nắc ơy moon pa glúh zâp Ban k’đhơợng zư crâng lêy liêm ta níh bhrợ paliêm ngân sách nhà nước đoọng bhrợ ha bh’rợ k’đhơợng zư crâng crêê cơnh c’lâng xa’nay Luật ngân sách cung cơnh zâp quy định âng ngành nông nghiệp. Pa xiêr lấh mơ đợ râu ta bhứch bhrợ tước t’tông k’roóch”.

P’căn Trần Thuỳ Thanh, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Gia Lai đoọng năl, đợ zên bhrợ cắh liêm crêê nâu, vêy cơnh tông pay đhị zâp Ban k’đhơợng zư crâng, lấh mơ nắc tơợ zên dịch vụ môi trường crâng. Ting cơnh t’coóh Thanh, râu cắh liêm choom nắc xoọc bêl zâp Ban k’đhơợng zư crâng ơy vêy zên ngân sách đoọng pa glúh đươi ta luôn nắc zâp c’moo dzơ bơơn ta đoọng zên bấc bhlâng tơợ zên dịch vụ môi trường crâng. Đh’rứah lâng râu lơi jợ cắh k’đhơợng zư liêm nhâm âng ngành k’đhơợng zư nắc zâp quy định đắh k’đhơợng zư thu chi lâng zên nâu cung cắh ơy nhâm mâng, bhrợ pr’đơợ đoọng ha zâp ban k’đhơợng zư crâng liêm buôn tông pay. P’căn Trần Thuỳ Thanh moon: “Zên dịch vụ môi trường cắh vêy m’bứi. Bấc ban k’đhơợng zư bơơn đoọng zên nâu nắc bấc bhlâng, hân đhơ cơnh đêếc, quy định lêy pa glúh đoọng zên cắh liêm gít. Zên nâu đơn vị nắc choom đươi đoọng lêy pazao đoọng ha bhiệc zư lêy crâng cắh cậ đơn vị n’đoo cắh bơơn pazao đoọng zên zư lêy crâng nắc đơn vị n’nắc choom đươi dua zên n’nắc đoọng ha bh’rợ âng đơn vị. Hân đhơ cơnh đêếc, lêy đoọng zên ha cơnh, cr’liêng xa’nay cắh vêy xay moon liêm gít. Nắc cr’chăl lêy cha mêết azi lêy bấc ban k’đhơợng zư lêy đoọng zên đhơ cơnh vêy. Ha dợ bhiệc nâu nắc cắh quy định liêm gít bhrợ pr’đơợ đoọng t’tông k’roóch dưr váih bấc”.

Hân đhơ chroót zên dịch vụ chóh crâng nắc bhrợ têng tước đâu bơơn 8 c’moo, nắc r’coóh Võ Văn Hạnh, Gíam đốc Quỹ zư lêy padưr pa’xớc crâng tỉnh Gia Lai dzợ moon nâu đoo nắc mưy chính sách t’mêê lâng cr’chăl xay bhrợ buôn nắc buôn bhrợ cắh liêm crêê lâng dịch vụ môi trường crâng: “Lêy cha’mêết cr’lâng bh’rợ lêy đoọng zên zâp c’moo nắc đơn vị bhrợ padưr c’lâng bh’rợ lêy đoọng zên bhrợ têng. Đoọng xay bhrợ zâp bh’rợ nâu nắc trách nhiệm âng đắh c’la crâng, bh’cộ đơn vị. Ha dợ xay bhrợ bh’rợ nâu tước ha mơ, crêê zêng hay crêê m’bứi nắc đoo trách nhiệm âng c’la crâng. Lâng râu bhrợ cắh liêm crêê nắc xang kiểm toán lâng lêy cha’mêết nhà nước vêy bơơn lêy”.

Tỉnh Gia Lai xoọc đâu vêy 22 Ban k’đhơợng zư crâng lâng pa zêng k’tiếc bhứah k’noọ 330 r’bhâu hécta. Crâng nắc pậ bhứah, zâp xa’nay bh’rợ, hạng mục nắc k’đhạp choom lêy cha’mêết. Ha dợ ooy đâu, zên đơơng chô ooy zâp Ban k’đhơợng zư crâng bấc ơl lâng dzợ choom lêy pay pa glúh đươi đhơ cơnh vêy, cung buôn năl, hâu tu zâp ban k’đhơợng zư crâng đhị Gia Lai nắc vêy choom buôn t’tông k’roóch k’zệt tỷ đồng đoọng ha bh’rợ k’đhơợng zư padưr pa’xớc crâng, lấh mơ nắc zên dịch vụ môi trường crâng. Lâng bhiệc nâu cắh mưy cóh tỉnh Gia Lai a’năm. Tu cơnhd dâu, pr’đơợ chr’nắp nắc Chính phủ, zâp bộ ngành crêê tước lêy đấh vêy c’lâng bh’rợ pa liêm đấh loon, oó đoọng váih pr’đơợ pa dưr pa xớc zâp cơnh đhị zâp đơn vị k’đhơợng zư lêy crâng cơnh cóh tỉnh Gia Lai cr’chăl hanua./.

Tham nhũng trong quản lý, bảo vệ rừng diễn ra tràn lan ?

                             Công Bắc

       Công tác quản lý, bảo vệ rừng tại tỉnh Gia Lai cho thấy, tham nhũng tiền quản lý, bảo vệ rừng đang là vấn đề đáng báo động. Hàng chục tỷ đồng tiền ngân sách chi cho công tác này có dấu hiệu bị làm chứng từ khống và trục lợi bởi chính các ban quản lý rừng. Phải chăng, tiền bảo vệ rừng đã và đang là miếng mồi ngon cho hành vi tham nhũng và phải chăng đang có sự buông lỏng trong quản lý nguồn ngân sách này.

       Ban quản lý rừng phòng hộ Đăk Đoa là đơn vị mới nhất bị Thanh tra tỉnh Gia Lai phanh phui sai phạm tài chính và có dấu hiệu tham nhũng gần 5,4 tỷ đồng trong giai đoạn 2013-2018. Điển hình, Ban này hợp đồng với 3 hộ dân ở xã Hải Yang, xã Đăk Sơ Mei và xã Hà Đông nuôi dưỡng khoảng 100ha rừng với số tiền 453 triệu đồng. Nhưng xác minh thực tế thì 3 hộ dân này chỉ thực nhận số tiền 43 triệu đồng.

      Lập chứng từ khống, chi tiền không theo hợp đồng cũng được phát hiện trong các hạng mục thuê, khoán chăm sóc, nuôi dưỡng rừng trồng, làm đường ranh cản lửa hay phát, đốt rừng có điều khiển tại Ban quản lý rừng phòng hộ Đăk Đoa. Hàng loạt người dân địa phương được Ban đưa vào danh sách nhận tiền để làm công tác quản lý, bảo vệ, chăm sóc rừng, nhưng qua xác minh thì các hộ đều khẳng định không biết, không nhận tiền và cũng không phải chữ ký của họ. Ông Nguyễn Hồng Quân, người vừa về đảm nhận vị trí Phó Trưởng ban phụ trách Ban quản lý rừng phòng hộ Đăk Đoa cho biết:“Theo Quyết định 130 là trong vòng 25 đơn vị phải thu hồi số tiền là 4,7tỷ. Đã có các văn bản của UBND tỉnh giao cho Sở NN&PTNT, Sở đã chỉ đạo lại cho đơn vị là triển khai các hình thức thu hồi số tiền những người liên quan, theo Kết luận 15 là có 7 con người. Trên cương vị là người đứng đầu cơ quan, tôi triển khai 3 cuộc họp cơ quan, đã gọi những người nguyên là lãnh đạo đơn vị tới đây để họp biện pháp khắc phục thanh tra.”

       Tương tự như sai phạm ở Ban quản lý rừng phòng hộ Đăk Đoa nhưng quy mô lớn hơn là tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Grai với số tiền có dấu hiệu tham nhũng lên đến hơn 19 tỷ đồng trong giai đoạn 2001-2017. Điển hình, giai đoạn này, Ban này được giao trồng và chăm sóc 717ha với số vốn đầu tư hơn 17 tỷ đồng. Tuy nhiên, thực tế Ban chỉ trồng và chăm sóc gần 280ha, ít hơn 80ha so với diện tích bị cháy và bị lấn chiếm là 360ha. Thiệt hại và lãng phí tài sản nhà nước tương ứng với số tiền hơn 12,4 tỷ đồng. Ban tiến hành giao khoán chăm sóc, bảo vệ rừng không đúng đối tượng, không đúng quy định pháp luật nhưng vẫn thanh toán tiền giao khoán với số tiền 4,1 tỷ đồng. Nghiêm trọng hơn, có dấu hiệu Ban Quản lý rừng Ia Grai lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân để nhờ ký hộ các thủ tục hoặc giả mạo chữ ký trên các phiếu chi thanh toán chi phí trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng với tổng số tiền hơn 2,6 tỷ đồng.

       Ông Trương Phước Anh, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Gia Lai thừa nhận, ngành đã có sự buông lỏng quản lý trong thời gian dài khiến sai phạm về tài chính ở các Ban quản lý rừng diễn ra tràn lan và nhiều trường hợp có dấu hiệu tham nhũng: “Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh trong thời gian đến thì xúc tiến kiểm tra, thanh tra các Ban quản lý rừng còn lại và các công ty lâm nghiệp. Về vấn đề này Sở cũng đã kịp thời triển khai cho các Ban đã, đang được thanh tra, kiểm tra cũng như chuẩn bị có kế hoạch thanh tra, kiểm tra. Qua công tác thanh tra, kiểm tra đã chỉ ra thì các Ban Quản lý rừng phải nghiêm túc xử lý ngân sách nhà nước để phục vụ cho công tác quản lý bảo vệ rừng đúng theo quy trình Luật Ngân sách cũng như các quy định của ngành nông nghiệp. Hạn chế những thiếu sót dễ dẫn đến tham nhũng.”

Bà Trần Thùy Thanh, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Gia Lai cho biết, số tiền sai phạm, có dấu hiệu tham nhũng tại các Ban quản lý rừng chủ yếu là từ nguồn tiền dịch vụ môi trường rừng. Theo bà Thanh, bất cập là trong khi các Ban quản lý rừng đã có nguồn ngân sách dùng cho chi thường xuyên thì hàng năm vẫn được cấp số tiền rất lớn từ nguồn dịch vụ môi trường rừng. Ngoài việc buông lỏng quản lý của ngành chủ quản thì các quy định về quản lý thu chi đối với nguồn tiền này cũng chưa chặt chẽ dẫn tạo điều kiện cho các Ban quản lý rừng dễ dàng để tham nhũng. Bà Trần Thùy Thanh nói: “Tiền dịch môi trường không phải là ít. Nhiều Ban quản lý được chi tiền này rất là nhiều nhưng mà quy định về chi thì không rõ ràng. Tiền này đơn vị có thể dùng để giao khoán bảo vệ rừng hoặc đơn vị không giao khoán thì đơn vị có thể sử dụng tiền đó để cho hoạt động của đơn vị. Nhưng mà chi như thế nào, nội dung chi không có nói rõ. Cho nên quá trình thanh tra chúng tôi thấy nhiều Ban quản lý chi tiền này vô tội vạ. Mà cái này không quy định rõ thì tạo cơ hội cho tham nhũng phát sinh.”

Dù chi trả dịch vụ môi trường rừng đã thực hiện đến nay được 8 năm, nhưng ông Võ Văn Hạnh, Giám đốc Quỹ bảo vệ phát triển rừng tỉnh Gia Lai vẫn cho rằng đây là một chính sách mới và quá trình triển khai dễ dẫn đến bất cập, sai phạm. Ông Hạnh cũng thừa nhận, là đơn vị kiểm soát quá trình thu- chi đối với nguồn tiền dịch vụ môi trường rừng: “Căn cứ kế hoạch phân bổ hàng năm thì đơn vị xây dựng kế hoạch nhiệm vụ chi để thực hiện. Để triển khai từng nhiệm vụ chi này thì trách nhiệm thuộc về chủ rừng, thủ trưởng đơn vị. Còn triển khai nhiệm vụ chi này đến mức độ nào, đúng hoàn toàn hay một phần thì đó là trách nhiệm của chủ rừng. Và sai phạm thì chỉ qua Kiểm toán và thanh tra nhà nước mới phát hiện được.”

        Tỉnh Gia Lai hiện có 22 Ban quản lý rừng với tổng diện tích gần 330.000ha. Rừng thì rộng bao la, các công trình, hạng mục lại khó có thể kiểm tra, kiểm chứng. Trong khi đó, nguồn tiền đưa về cho các Ban quản lý rừng dồi dào và còn có thể chi tùy ý, dễ hiểu vì sao các ban quản lý rừng tại Gia Lai lại có thể dễ dàng tham nhũng hàng chục tỷ đồng chi cho công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, nhất là  từ  nguồn tiền dịch vụ môi trường rừng. Và có lẽ, thực trạng này không chỉ có riêng tỉnh Gia Lai. Do đó, điều cần thiết là Chính phủ, các bộ ngành liên quan cần sớm có các giải pháp chấn chỉnh kịp thời, tránh để tham nhũng có điều kiện phát sinh tràn lan tại các đơn vị quản lý, bảo vệ rừng như tại tỉnh Gia Lai thời gian qua./.