Zấp ha dum, xa nul chiing goong nắc dưr chr’va cậ prang vel Mrông Yố, chr’val Ia Ka, chr’hoong Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Đha nuôr xoọc p’zay pa choom tâm goong n’toong chiing, ra văng đoọng ha Festival chiing goong Tây Nguyên 2018 vêy ta bhrợ đhị thành phố Pleiku moọt x’ría c’xêê n’nâu. C’bhúh chiing goong âng vel vêy 35 cha nắc, pa zêng 25 pân jứih tâm goong n’toong chiing lâng 10 cha nắc pân đil múa xoang. Ma nứih k’tứi bhlâng cóh c’bhúh cắh mặ 10 c’moo lâng ga rứa bhlâng nắc t’coóh vel Rơ Châm Nha, âi k’noọ 80 c’moo. T’coóh Nha đoọng năl, cr’chăl đâu xoọc xoót pay ha roo, cà phê, đha nuôr pa bhlâng tr’vâng cóh ha rêê, tu cơnh đêếc, chơớih pay bêl ha dum đoọng pa choom. Zấp ha dum cơnh đêếc, đha nuôr đớc đọong dâng lấh 1 tiếng đoòng đoọng pa choom cơnh lâng rơơm kiêng vêy váih g’lúh cha ớh liêm pr’hay bhlâng cơnh lâng t’mooi công cơnh đha nuôr apêê acoon cóh n’lơơng cóh zr’lụ Tây Nguyên tước bhui har bhiệc bhan: “Nâu câi xoọc nắc bêl bhrơợng xoót pay cà phê, ha roo. Zấp đong công tr’vâng, nắc chiing goong, múa xoang nắc choom vêy zấp ma nứih vêy choom pa choom đh’rứah. T’bhlâng pa choom pa liêm đoọng dzợ pa cắh đoọng ha pêê đoo lêy liêm pr’hay văn hóa liêm la lay âng vel”.

Ia ka nắc muy cóh bấc chr’val dzợ bơơn zư đớc pa bhlâng liêm đợ c’léh văn hóa ty đanh liêm la lay âng vel bhươl ma nứih Jarai. Pa zêng apêê bh’rợ văn hóa ga mắc âng chr’hoong lâng tỉnh, apêê vel cóh chr’val bơơn chơớih pay đoọng ting pấh tâm goong n’toong chiing lâng muy bơr bh’rợ văn hóa n’lơơng cơnh taanh dzắc, taanh clăng, coóch boóc cắh cậ bhrợ tr’coó xa nul Tây Nguyên. Đhị Festival chiing goong Tây Nguyên 2018, đha nuôr cóh đâu công vêy ting pấh pa cắh đăn cơnh zấp râu bh’rợ văn hóa ty đanh. Nghệ nhân Rơ Châm Hmút, ma nứih pa choom đoọng apêê tiết mục văn hóa âng vel Mrông Yố đoọng năl: “Bơơn k’đươi ting pấh Festival chiing goong Tây Nguyên nắc đha nuôr hâng hơnh bhlâng. Bấc vel bấc chr’val công vêy chiing goong n’đhang vel hêê nắc bơơn chơớih pay, cơnh đêếc nắc a đay t’bhlâng. G’lúh n’nâu vel vêy váih 2 bài chiing nắc bhiệc bhan Pơ thi lâng Tăk t’rí. Diễn cóh vel nắc u buôn, nắc diễn đoọng ha đha nuôr, t’mooi lêy nắc choom ra văng pa liêm ghít”.

Festival Chiing goong Tây Nguyên 2018 nắc bh’rợ văn hóa chr’nắp, đoọng chắp hơnh, zư đớc lâng pa dưr chr’nắp văn hóa liêm la lay âng văn hóa chiing goong Tây Nguyên – c’kir văn hóa phi vật thể pa cắh đoọng ha coon ma nứih. Đhị bhiệc bhan vêy chroi đoọng bhrợ t’váih mooi trường liêm buôn đoọng giao lưu văn hóa, pa dưr râu đoàn kết, tr’zooi dhd’rứah bhlưa đha nuôr apêê acoon cóh Tây Nguyên. Tu cơnh đêếc, chính quyền zấp cấp cóh Gia Lai vêy râu ra văng liêm ghít. P’căn Rơ châm H’Ngoan, Phó Chủ tịch UBND chr’val Ia Ka, chr’hoong Chư Păh đoọng năl, chr’val đớc đoọng râu k’rang la lay ha đha nuôr cóh apêê vel bhươl – c’la âng văn hóa chiing goong Tây Nguyên, đoọng đha nuôr vêy pr’đơợ ting pấh lâng bhrợ c’la la lua âng bhiệc bhan: “Chr’val Ia Ka pa cắh mặt đoọng ha chr’hoong ting pấh Festival văn hóa chiing goong, bêl bơơn đớp kế hoạch chr’val xay bhrợ bh’rợ chuyên môn, xiêr ooy vel đoọng lum apêê nghệ nhân mr’cơnh cr’chăl pa choom đoọng bơơn chô đơơng bh’nơơn liêm bhlâng ha chr’val lâng chr’hoong”.

Nắc vel đong k’đhơợng bhrợ, tỉnh Gia Lai xọoc t’bhlâng ra văng đoọng ha Festival văn hóa chiing goong Tây Nguyên c’moo 2018. Bhiệc bhan vêy bơơn tơợp bhrợ moọt t’ngay 30/11/2018 đhị Quảng trường Đại đoàn kết, thành phố Pleiku. Ta bhrợ cóh 3 t’ngay cơnh lâng quy mô cấp zr’lụ, bhiệc bhan pa zêng apêê bh’rợ bha lâng: Bhiệc bhan c’lâng phố; pa dưr đhr’niêng bh’rợ, bhiệc bhan ty đanh; pa cắh nghệ thuật coóch boóc n’loong, taanh dzắc, taanh n’đoóh a doóh; ặt bhrợ văn nghệ dân gian. Lấh n’nắc, dzợ vêy muy bơr apêê bh’rợ n’lơơng cơnh: Hội chợ tr’câl tr’bhlêy côn, nông nghiệp Gia Lai; cà phê c’lâng phố; ch’na đh’nắh Tây Nguyên./.

Buôn làng rộn ràng chuẩn bị cho ngày hội Cồng chiêng Tây Nguyên

 Công Bắc

Chỉ còn một tuần nữa, Festival cồng chiêng Tây Nguyên 2018 sẽ diễn ra tại tỉnh Gia Lai. Đây là sự kiện văn hóa lớn nhất trong năm tại khu vực này với sự tham dự của khoảng 1.000 nghệ nhân thuộc 5 tỉnh là Gia Lai, Kon Tum, Đăk Lăk, Đăk Nông và Lâm Đồng. Tại tỉnh Gia Lai, bà con ở các buôn làng tích cực chuẩn bị cho lễ.

Mỗi tối, tiếng cồng chiêng lại vang lên khắp làng Mrông Yố, xã Ia Ka, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Bà con đang hăng say luyện tập diễn tấu cồng chiêng, chuẩn bị cho Festival cồng chiêng Tây Nguyên 2018 sẽ diễn ra tại thành phố Pleiku vào cuối tháng này. Đội cồng chiêng của làng có 35 người, gồm 25 nam diễn tấu cồng chiêng và 10 nữ múa xoang. Người nhỏ nhất trong đội chưa đầy 10 tuổi và người lớn tuổi nhất là già làng Rơ Châm Nha, đã gần 80. Già Nha cho biết, thời điểm này đang chính vụ thu hoạch lúa, cà phê, bà con  rất bận rộn ở đồng ruộng, nương rẫy, do đó, phải chọn buổi tối để luyện tập. Mỗi tối như vậy, bà con dành khoảng hơn 1 giờ để luyện tập với mong muốn sẽ có màn trình diễn ấn tượng nhất đối với du khách cũng như đồng bào các dân tộc khác trong khu vực Tây Nguyên đến vui lễ hội: “Bây giờ đang là cao điểm mùa thu hoạch cà phê, rồi thu hoạch lúa. Nhà nào cũng bận lắm, mà cồng chiêng, múa xoang là phải có đủ đội hình mới diễn tấu được nên phải gọi nhau tập luyện buổi tối thế này. Phải tập luyện tốt để còn đi diễn tấu cho tốt, văn hóa đặc sắc của làng mà.”

Ia Ka là một trong số những xã còn lưu giữ rất tốt những nét văn hóa truyền thống đặc sắc của cộng đồng người Jarai. Hầu hết các sự kiện văn hóa lớn của huyện và tỉnh, các làng trong xã được lựa chọn để tham gia diễn tấu cồng chiêng và một số hoạt động văn hóa khác như đan lát, dệt thổ cẩm, tạc tượng gỗ hay chế tác nhạc cụ dân gian Tây Nguyên. Tại Festival cồng chiêng Tây Nguyên 2018, bà con nơi đây cũng sẽ tham gia thể hiện gần như đầy đủ các loại hình văn hóa truyền thống. Nghệ nhân Rơ Châm Hmút, người đạo diễn các tiết mục văn hóa của  làng Mrông Yố cho biết: “Được mời đi tham dự Festival cồng chiêng Tây Nguyên là bà con vinh dự lắm, mừng lắm. Nhiều làng, nhiều xã cũng có cồng chiêng nhưng làng mình lại được chọn, như vậy thì mình phải cố gắng. Lần này thì làng sẽ diễn tấu 2 bài chiêng là Lễ Pơ thi và Lễ Đâm trâu. Diễn ở làng thì đơn giản thôi nhưng diễn cho người dân, du khách xem thì phải chuẩn bị cẩn thận, tập luyện kỹ.”

Festival Cồng chiêng Tây Nguyên 2018 là sự kiện văn hóa quan trọng, nhằm tôn vinh, gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Thông qua lễ hội sẽ góp phần tạo môi trường thuận lợi để giao lưu văn hóa, tăng sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa nhân dân các dân tộc Tây Nguyên. Vì vậy, Chính quyền các cấp ở Gia Lai đang có sự chuẩn bị chu đáo. Bà Rơ Châm H’ngoan, Phó chủ tịch UBND xã Ia Ka, huyện Chư Păh cho biết, xã dành sự quan tâm đặc biệt cho bà con ở các buôn làng- chủ thể của không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, để bà con có điều kiện tham gia và làm chủ nhân thực sự của lễ hội: “Xã Ia Ka đại diện cho huyện tham gian Festival văn hóa cồng chiêng, khi nhận kế hoạch xã triển khai nhiệm vụ chuyên môn, xuống thôn để gặp các nghệ nhân thống nhất thời gian luyện tập để mang được kết quả tốt nhất cho xã và cho huyện nhà.”

Là địa phương đăng cai, tỉnh Gia Lai đang tích cực chuẩn bị cho Festival văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên năm 2018. Lễ hội sẽ được chính thức khai mạc vào ngày 30/11/2018 tại Quảng trường Đại đoàn kết, thành phố Pleiku. Diễn ra trong 3 ngày với qui mô cấp khu vực, Lễ hội gồm các hoạt động chính: lễ hội đường phố; Phục dựng nghi lễ, lễ hội truyền thống; trình diễn nghệ thuật tạc tượng gỗ dân gian, đan lát, dệt thổ cẩm; sinh hoạt văn nghệ dân gian. Ngoài ra, còn có một số các hoạt động khác như: Hội chợ thương mại Công, nông nghiệp Gia Lai; Cà phê đường phố; Ẩm thực Tây Nguyên./.