Chủ tịch k’tiếc k’ruung Lê Đức Anh lướt ting pấh bhrợ cách mạng bêl tơợ tứi. Tước bêl dưr váih ma nứih Bh’cộ k’đhơợng xay dal bhlâng âng Đảng, Nhà nước, n’đhơ tr’vâng k’ha riêng bh’rợ tr’nêng, Đại tước ta luôn đớc đoọng cr’chăl lâng loom luônh chr’nắp chô lum êy vel đong Thừa Thiên Huế. Pr’dưr pr’dzoọng ma nứih Đại tướng liêm ta níh, lướt tước zấp đong, t’moóh zấp ngai ta luôn ặt đhộ cóh loom luônh âng đha nuôr vel đong. Xơợng moon t’coóh lấh cắh dzợ, zấp ngai công ca ay loom hay chơớ. 

  Đhr’nong đong a hay âng pr’loọng đong Chủ tịch k’tiếc k’ruung l’lăm a hay Lê Đức Anh ặt đhị toor k’ruung Truồi, ặt cóh vel Bàn Môn, chr’val Lộc An, chr’hoong Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế. Bấc t’ngay n’nâu, đha nuôr c’bhúh xoọng luh moọt đhr’nông đong n’nâu t’moóh, lum, tr’pác râu ca ay loom lâng pr’loọng đong. T’coóh Lê Trung Thành, cha chau c’bhúh xoọng moon Lê Đức Anh nắc a dêy, công nắc cán bộ âng Trung tâm Văn hóa chr’hoong Phú Lộc bhrợ bh’rợ zư lêy đhr’nong đong n’nâu.

  T’coóh Thành trúih, zấp g’lúh chô lum lêy vel đong,a dêy Lê Đức Anh công lướt tước toọm k’ruung dzoọng pa bhlâng đanh hay cớ ooy lang p’niên k’tứi. T’coóh lướt lum lêy đha nuôr cóh vel, tước lum đha nuôr vel Trường Hà, chr’val Vinh Phú, chr’hoong Phú Vang ặt đhị toor joọm Tam Giang, đhị t’coóh ma mông bêl lang p’niên k’tứi. T’coóh Lê Trung Thành hay da dêy Lê Đức Anh kiêng cha x’rong bhơi muống lâng pr’úh a xiu, ộm đác chè t’viêng đhăm k’tiếc Truồi. G’lúh x’ría dhd’rứah lâng t’cóoh Thành bơơn lum da dêy đay nắc đhị Bệnh viện Trung ương 108- Hà Nội t’mêê đâu. Xơợng t’coóh ca ay, đha nuôr vel đong  tước lum lêy. Lêy t’coóh ặt đhị zường ca ay zấp ngai công k’rang k’uôl. T’coóh Lê Trung Thành hay cớ: "Zấp bêl a dêy chô  nắc buôn tợt cha cha lâng đha nuôr x’rong bhơi muống lâng pr’úh a xiu. Adêy nắc ma nứih liêm ta níh buôn pân n’dúp a đay. C’xêê 6 c’moo a hay, a cu vêy lướt ooy Hà Nội lum lêy a dêy. N’đhơ cơnh đêếc, cắh dzợ choom pa prá, acu lêy ooy mắt a dêy nắc bơơn năl vêy ma moon cóh vel đong tước lum lêy. A cu k’đhơợng têy t’coóh pa bhlâng đanh. Nắc đoo g’lúh lum x’ría bhlâng."

Cóh loom luônh âng đha nuôr vel Bàn Môn, chr’val Lộc An, chr’hoong Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế ta luôn ặt clấp pr’dưr pr’dzoọng liêm ta níh âng Chủ tịch k’tiếc k’ruung l’lăm a hay Lê Đức Anh. Zấp bêl chô lum vel đong, t’coóh tước lum zấp đong, t’moóh zấp cha nắc, p’too moon ca coon cha chau t’bhlâng học hành, p’too moon đha nuôr đoàn kết cr’er đh’rứah. T’coóh Trần Đình Hàng, 85 c’moo nắc ma nứih mr’đoo vel liêm crêê lâng pr’loọng đong Đại tướng moon, t’coóh Lê Đức Anh nắc ma nứih năl k’rang lêy đoọng ha đha nuôr. Vêy g’lúh chính quyền vel đong lâng đha nuôr rơơm kiêng bhrợ Đong văn hóa đơơng đh’nớc t’coóh đhị vel đong n’đhang t’coóh cắh đoọng, tu k’chít, lâng crêê tước chroót zên ra li đhăm k’tiếc âng đha nuôr. Ặt p’too moon, x’ría a đoo vêy tộ đọong bhrợ n’đhang bhrợ k’tứi. C’moo 2012, Đong văn hóa đơơng đh\nớc Lê Đức Anh bơơn bhrợ têng. Nâu câi, Đong văn hóa  dưr váih đong k’rong zư đớc c’kir, pa cắh xay trúih lấh 5000 bêệ sách, apêê c’kir ooy lang ma nứih lâng bh’rợ âng Chủ tịch k’tiếc k’ruung l’lăm a hay Lê Đức Anh. Bấc t’ngay n’nâu, zấp ngai hân đơớh bhrợ bhr’lậ apêê bh’rợ hư zớch đoọng đương đoọng apêê đha nuôr tước bặt hương, hay chơớ ma nứih tướng bhriêl g’lăng âng vel đong. T’coóh Trần Đình Hàng ặt hay pr’dưr pr’dzoọng x’ría âng t’coóh Lê Đức Anh chô lum vel đong đhị đâu 5 c’moo: "Acu vêy lum t’coóh chô ooy đâu 4, 5 chu âi. Ca chau cu bơơn t’coóh ca óp ha mệ xang nắc t’moóh ca coon âng ngai. T’coóh buôn k’rang tước bh’rợ pr’ặt vel đong, chắp kiêng, ma nứih ma mông liêm ta níh, đha nui tr’út."

  Ting lướt pấh bhrợ cách mạng tơợ tứi, tước bêl dưr váih ma núih bh’cộ dal bhlâng âng Đảng, Nhà nước, Chủ tịch k’tiếc k’ruung llăm a hay Lê Đức Anh ta luôn đớc đoọng cr’chăl lâng loom luônh chr’nắp cơnh lâng vel đong. Xơợng moon t’coóh cắh dzợ zấp ngai công chơớ hay. T’coóh Võ Nguyên Quảng, bêl a hay nắc ting bhrợ Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội Khóa 9 tỉnh Thừa Thiên Huế vêy bấc cr’chăl bơơn ặt bhrợ đh’rứah lâng Chủ tịch k’tiếc k’ruung l’lăm a hay Lê Đức Anh. T’ngay n’nắc, Chủ tịch k’tiếc k’ruung Lê Đức Anh nắc Đại biểu Quốc hội tỉnh Thừa Thiên Huế. G’lúh tr’nơợp lum Đại tướng, ặt pa chắp t’coóh nắc muy tướng lĩnh ma bhuy chr’nắp, cắh buôn ặt prá. N’đhơ cơnh đêếc bêl bhrợ bhiệc, t’coóh Quảng bơơn năl Chủ tịch k’tiếc k’ruung nắc ma nứih vêy pr’ặt tr’mông tr’đăn, liêm ta níh, buôn ặt prá. T’coóh Quảng trúih, vêy muy chu Đoàn Đại biểu Quốc tỉnh lướt Hà Nội hơnh déh t’ngay n’niên âng t’coóh đhị đong cr’nhăng. Lêy đhr’nong đong công vụ xiên xoon, đhi noo cóh Đoàn k’rang bh’rợ lum t’mooi cắh liêm choom. Chủ tịch k’tiếc k’ruung nắc muy c’chăng lâng pa prá, k’tiếc k’ruung dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp, a đay ặt cónh đâu nắc liêm choom bhlâng ặ. T’coóh Võ Nguyên Quảng moon: Zấp bêl chô lum lêy vel đong, lêy hân noo boo túh nong lít prang bha lang clung, hân noo ch’noọng nắc ruộng góoh gooi, cắh choom bơơn bhrợ, t’coóh p’ghít tỉnh k’rong bhrợ têng bha nậ đác. A bóc Truồi đhị chr’hoong Phú Lộc đơơng âng ghít c’léh âng Chủ tịch k’tiếc k’ruung l’lăm a hay. Bha nậ đác lấh 5 ức mét khối đác tưới prang bha lang ruộng ha bấc chr’val coh chr’hoong Phú Lộc lâng Hương Thủy. T’coóh Võ Nguyên Quảng ặt hay đợ râu p’too moon âng Chủ tịch k’tiếc k’ruung l’lăm a hay Lê Đức Anh: "Zấp bêl chô ooy đâu nắc a noo lướt tước apêê chr’hoong t’moóh lêy đhr’năng pr’ặt tr’mông âng đha nuôr, k’rang p’too moon cán bộ, đảng viên zư x’mir lêy pr’ặt tr’mông ha đha nuôr. A noo moon, cóh pr’ặt tr’mông  a hay, đha nuôr âi zr’nắh xr’dô, nâu câi vêy pr’đơợ nắc choom zư x’mir lêy pr’ặt tr’mông ha đha nuôr. Loom luônh âng đha nuôr, cán bộ tỉnh Thừa Thiên Huế cơnh lâng đồng chí Chủ tịch k’tiếc k’ruung pa bhlâng liêm mâng.

  Đại tướng Lê Đức Anh âi lâh lướt ch’ngai, n’đhang pr’dưr pr’dzoọng âng muy cha nắc tướng bhriêl g’lăng, đha nui tr’út lâng vel đong công dzợ ặt ma mông cóh loom đha nuôr “ đhăm k’tiếc Huế”./.

Quê nhà thương nhớ Nguyên Chủ tịch Nước Lê Đức Anh

                                                                                                                                                            PV Đình Thiệu

  Nguyên Chủ tịch Nước Lê Đức Anh thoát ly gia đình, tham gia hoạt động cách mạng từ nhỏ. Đến khi trở thành người Lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, dù bận trăm công nghìn việc, Đại tướng luôn dành thời gian và tình cảm đặc biệt về thăm quê hương Thừa Thiên - Huế. Hình ảnh vị Đại tướng gần gũi, giản dị đến từng nhà, hỏi thăm từng người luôn in đậm trong ký ức của người dân quê nhà. Nghe tin ông qua đời, ai cũng bùi ngùi xúc động.

         Ngôi nhà xưa của gia đình Nguyên Chủ tịch Nước Lê Đức Anh nằm bên dòng sông Truồi, ở thôn Bàn Môn, xã Lộc An, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Mấy hôm nay, bà con hàng xóm lui tới ngôi nhà này hỏi thăm, chia buồn với gia đình. Ông Lê Trung Thành, cháu họ gọi Nguyên Chủ tịch Lê Đức Anh là chú, cũng là cán bộ của Trung tâm Văn hóa huyện Phú Lộc làm nhiệm vụ trông coi ngôi nhà này.

  Ông Thành kể, lần nào về thăm quê, chú Lê Đức Anh cũng ra bờ sông đứng thật lâu nhớ lại ký ức tuổi thơ. Ông đi thăm bà con trong làng, sang thăm bà con làng Trường Hà, xã Vinh Phú, huyện Phú Vang nằm bên bờ phá Tam Giang, nơi ông sống thời thơ ấu. Ông Lê Trung Thành nhớ chú Lê Đức Anh thích ăn món canh rau muống và cá kho, uống nước chè xanh xứ Truồi. Lần cuối cùng ông Thành được gặp chú mình là tại Bệnh viện Trung ương 108 - Hà Nội mới đây. Nghe tin ông bị ốm, bà con trong quê ra thăm. Nhìn ông nằm trên giường bệnh ai cũng lo lắng. Ông Lê Trung Thành nhớ lại: "Mỗi lần chú về rất gần gũi, ngồi với bà con ăn bữa cơm canh rau muống với cá kho, rất đơn giản. Chú là người khiêm tốn và giản dị, rất là liêm khiết. Tháng 6 năm ngoái, tôi có dịp ra Hà Nội thăm chú. Tuy không nói được, tôi nhìn vào ánh mắt chú thì cảm nhận được tình cảm người cháu ở quê hương ra thăm. Tôi nắm tay ông rất lâu. Đó là lần gặp cuối cùng."

  Trong ký ức của người dân làng Bàn Môn, xã Lộc An, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế luôn in đậm hình ảnh dung dị, gần gũi, chân tình của Nguyên Chủ tịch Lê Đức Anh. Mỗi lần về thăm quê, ông đến thăm từng nhà, hỏi thăm từng người, căn dặn con cháu cố gắng học hành, khuyên bà con đoàn kết yêu thương. Ông Trần Đình Hàng, 85 tuổi là người hàng xóm thân thiết với gia đình Đại tướng nói rằng, ông Lê Đức Anh là người biết lo cho dân. Có lần chính quyền địa phương và bà con mong muốn làm Nhà văn hóa mang tên ông tại quê nhà nhưng ông không đồng ý vì ngại mang tiếng, đụng chạm đến đền bù giải tỏa đất của bà con. Thuyết phục mãi, cuối cùng ông mới đồng ý làm nhưng với qui mô nhỏ hơn. Năm 2012, Nhà văn hóa mang tên Lê Đức Anh được xây dựng. Bây giờ, Nhà văn hóa này trở thành Nhà lưu niệm, trưng bày giới thiệu hơn 5000 đầu sách, các kỷ vật về cuộc đời sự nghiệp của Nguyên Chủ tịch Nước Lê Đức Anh. Những ngày này, mọi người gấp rút dọn dẹp, sửa chữa các hạng mục hư hỏng, xuống cấp để đón người dân đến dâng hương, tưởng niệm vị tướng tài của quê hương. Ông Trần Đình Hàng nhớ mãi hình ảnh lần cuối cùng ông Lê Đức Anh về thăm quê cách đây 5 năm: "Tôi có gặp ông về đây 4, 5 lần rồi. Thằng cháu nội tôi được ông ôm bế bồng rồi ông hỏi thằng này con cái nhà ai. Ông có quan tâm tình quê hương, tình cảm nhiều, người sống có đạo đức, hiền hòa."

  Thoát ly gia đình tham gia hoạt động các mạng từ nhỏ, đến khi trở thành người lãnh đạo cao nhất của Đảng, nhà Nước, Nguyên Chủ tịch Nước Lê Đức Anh luôn dành thời gian và tình cảm đặc biệt đối với quê nhà. Nghe tin ông qua đời ai cũng bùi ngùi xúc động. Ông Võ Nguyên Quảng, Nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh, Trường Đoàn Đại biểu Quốc hội Khóa 9 tỉnh Thừa Thiên - Huế có nhiều kỷ niệm với Nguyên Chủ tịch Lê Đức Anh. Ngày đó, Chủ tịch Nước Lê Đức Anh là Đại biểu Quốc hội tỉnh Thừa Thiên - Huế. Lần đầu gặp Đại tướng, cứ nghĩ ông là một tướng lĩnh nghiêm nghị, khó gần. Nhưng khi làm việc, ông Quảng cảm nhận Chủ tịch Nước là một con người có lối sống giản dị, chân thành, cởi mở và liêm khiết. Ông Quảng kể, có lần Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh ra Hà Nội chúc mừng sinh nhật ông tại nhà riêng. Nhìn căn nhà công vụ chật chội, anh em trong Đoàn lo lắng việc tiếp khách bất tiện. Nguyên Chủ tịch Nước chỉ cười nói, đất nước còn khó khăn, mình ở như thế này là tốt lắm rồi. Ông Võ Nguyên Quảng bảo rằng: Mỗi lần về thăm quê, nhìn cảnh mùa mưa lụt ngập trắng đồng, mùa hè ruộng khô cháy, mất mùa, ông lưu ý tỉnh đầu tư xây dựng công trình thủy lợi phục sản xuất. Công trình Hồ Truồi tại huyện Phú Lộc mang đậm dấu ấn của Nguyên Chủ tịch nước. Công trình hơn 5 triệu mét khối nước tưới mát đồng ruộng cho nhiều xã ở huyện Phú Lộc và Hương Thủy. Ông Võ Nguyên Quảng nhớ mãi những lời dặn dò của Nguyên Chủ tịch Nước Lê Đức Anh: "Mỗi lần về đây là anh đi các huyện, luôn hỏi tình hình đời sống của nhân dân, lo lắng căn dặn cán bộ, đảng viên chăm lo đời sống cho nhân dân. Anh nói, trong cuộc kháng chiến, bà con rất khổ, bây giờ có điều kiện phải chăm lo đời sống cho nhân dân. Tình cảm của nhân dân, cán bộ tỉnh Thừa Thiên - Huế đối với đồng chí Nguyên Chủ tịch nước vô cùng sâu sắc."

  Đại tướng Lê Đức Anh đã đi xa, nhưng hình ảnh một vị tướng tài ba, nặng lòng với quê hương vẫn sống mãi trong lòng người dân “xứ Huế”./.