Cr’noon Hà Xi, chr’val Pa Ủ, chr’hoong Mường Tè nắc zr’lụ ắt mamông âng 57 pr’loọng đong đhanuôr, lâng lấh 250 cha nắc manuýh đhanuôr La Hủ ắt mamông. Cr’noon ắt p’lơớp a đay cóh da ding, lâng pazêng đhr’nong đong lứch xa pợ lâng tôn đhị m’pâng crâng k’coong t’viêng. Đoọng vêy đhăm ắt mamông liêm đoọng ha đhanuôr acoon cóh cơnh xoọc đâu, cóh k’nặ 10 c’moo, lấh ooy bh’rợ lướt ta đang moon đhanuôr chô ắt zazum tơợ pazêng da ding k’coong cóh zr’lụ, cán bộ, chiến sỹ biên phòng Lai Châu ơy pazum đh’rứah lâng chính quyền vel đông zúp zooi k’ha riêng t’ngay công, pếch ra li k’tiếc lâng bhrợ têng đong ắt đoọng ha pazêng pr’loọng đong. Hân đhơ bấc pa bhlâng zr’nắh k’đháp, nắc tước nâu cơy, đhanuôr La Hủ cóh đâu nắc ơy nhâm mâng pr’ắt tr’mông lâng pa bhrợ ta têng.

A moó Ly Mò Lu, muy cha nắc đhanuôr cóh cr’noon xay moon: Bêl cán bộ k’dua chô tơợ da ding ooy bhươl cr’noon, đhanuôr zập ngai công k’pân, tu ơy loóih lâng đhr’năng tơơi ắt, bhrợ ha rêê đhuốch bấc đhị, t’đui ooy hân noo bhrợ ha rêê đhuốch. Chô ooy bhươl cr’noon zập rau lứch t’mêê, hân đhơ cơnh đêếc nắc bhui har, tu doọ dzợ zr’nắh k’đháp bêl ng’ắt cóh da ding k’coong, đhanuôr vêy đong ắt t’mêê, vêy cán bộ bien phòng pa choom bhrợ ha roo ruộng, p’niên nắc vêy apêê thầy cô giáo chô tước ooy bhươl cr’noon pa choom chữ… pr’ắt tr’mông âng đhanuôr công doọ dzợ lấh zr’nắh k’đháp: “L’lăm ahay đhanuôr zi lướt ắt t’đui ooy hân noo bhrợ ha rêê đhuốch, nắc đợ rau ha ul, đharứt ta luôn u váih. Chô tước ooy bhươl cr’noon vêy bộ đội bhrợ têng đong ắt, zúp zooi đhanuôr bhrợ ha roo, băn c’roóc nắc doọ dzợ lấh zr’nắh k’đháp. Xoọc đâu k’coon ta đhi cóh bhươl cr’noon bơơn học chữ dzợ, zập ngai công bhui har. Bộ đội biên phòng liêm crêê pa bhlâng lâng đhanuôr”.

Kiêng zư đhanuôr ắt mamông đanh đươnh cóh bhươl cr’noon nắc ng’bhrợ t’váih đoọng ha đhanuôr rau bơơn pay pa chô, pa bhlâng nắc k’tiếc pa bhrợ. Tu cơnh đêếc, xang bêl vêy k’tiếc, cán bộ chiến sĩ biên phòng nắc k’đhơợng têy pa choom bh’rợ, tơợ bh’rợ pếch k’tiếc, cha bêết… tu cóh l’lăm ahay đhanuôr tỵ ơy loóih lâng bh’rợ chơợt ha roo. Lâng bêl cha bêết ha roo dưr váih liêm, nắc đợ manuýh lính quân hàm t’viêng cóh zr’lụ đâu nắc dưr váih kỹ sư nông nghiệp nắc pa choom đhanuôr h’cơnh ng’bhrợ zư lêy, pay pa chô…

Thiếu tá Trần Hà Nam, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Pa Ủ xay moon: Cắh muy zúp zooi đhanuôr nhâm mâng bh’rợ pa bhrợ, nhâm mâng đhị ắt mamông nắc cóh bấc c’moo đâu, pazêng bh’rợ âng đhanuôr La Hủ cóh chr’val Pa Ủ nắc lứch vêy bh’rợ âng cán bộ, chiến sĩ âng đồn, tơợ bh’rợ khám pa dứah đh’réh cr’ăy, pa liêm pa sạch bhươl cr’noon, p’too pa choom, zúp zooi k’coon ta đhi tước ooy trường, tước ooy bh’rợ bhui har cha ớh, văn hoá văn nghệ… tơợ đêếc, nắc bhrợ nhâm mâng lấh mơ xa nay đoàn kết bhlưa quân lâng đhanuôr, rau liêm pr’hay âng bhươl cr’noon: “Bộ đội biên phòng công ơy zúp zooi đhanuôr bhrợ têng cớ đong ắt zir hư. Chr’nắp bhlâng nắc zập c’xêê azi công bhrợ têng bh’rợ quân dân y pazum đh’rứah, đh’rứah lâng y tế âng vel đong đoọng tước khám, pa dứah đh’réh cr’ăy ha đhanuôr. Cán bộ, chiễn công t’bhlâng bhrợ têng bh’rợ bêết bhrợ ha roo đác bơr hân noo liêm choom. Lâng tơợ bh’rợ n’nâu nắc tước nâu cơy azi bhrợ t’bhứah đoọng zúp zooi đhanuor pa dưr bh’rợ pa bhrợ, t’bil ha ul pa xiêr đharứt. Tơợ đêếc đhanuôr công tin đươi pa bhlâng ooy bộ đội biên phòng lâng zúp zooi bộ đội biên phòng cóh bh’rợ zư lêy chủ quyền an ninh c’noong k’tiếc”.

Xoọc đâu, manuýh La Hủ vêy k’dâng 11 r’bhâu cha nắc, cóh đêếc đhị chr’val Pa Ủ vêy 12 bhươl cr’noon, lâng lấh 3 r’bhâu cha nắc manuýh ắt mamông. Nâu đoo nắc acoon cóh pa bhlâng zr’nắh k’đháp lâng xoọc vêy Đảng lâng Nhà nước k’rang zúp zooi lâng bấc chính sách đoọng zư lêy, pa dưr. Hân đhơ cơnh đêếc, tước nâu cơy đợ pr’loọng đong đharứt dzợ bấc lấh 80%. Đoọng zúp zooi đhanuôr La Hủ đh’rứah ting t’bhlâng cơnh pazêng acoon cóh n’lơơng cóh zr’lụ, Đồn Biên phòng Pa Ủ ơy đoọng 12 đảng viên chô ắt sinh hoạt đhị 12 chi bộ bhươl cr’noon. Apêê đảng viên biên phòng nắc lực lượng bha lâng cóh bh’rợ zúp zooi đhanuôr pa dưr kinh tế, ta đang moon k’coon ta đhi tước ooy trường lâng dưr váih nắc đợ manuýh liêm choom đoọng đhanuôr ting lêy bhrợ.

T’coóh Trịnh Đình Vũ, Bí thư Đảng uỷ chr’val Pa Ủ, chr’hoong Mường Tè, tỉnh Lai Châu xay moon: Manuýh La Hủ vêy bơơn cơnh nâu cơy, g’lêếh c’rơ bấc bhlâng nắc đươi apêê lính biên phòng. Xang đợ giờ huấn luyện, pazêng bh’rợ lướt lêy c’noong k’tiếc, cán bộ, chiến sĩ ơy tước pazêng bhươl cr’noon đoọng zúp zooi đhanuôr xay bhrợ liêm choom pazêng bh’rợ pa dưr kinh tế, ta đang moon học sinh tước ooy trường, xang n’nắc bhrợ lớp pa choom chữ… Cán bộ, chiến sĩ biên phòng nắc dzợ bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ: pa dưr bhr’dang a đhi tước ooy trường, ađhi đồn băn… “Zr’lụ n’nâu nắc zr’lụ c’noong k’tiếc zr’nắh k’đháp, bộ đội biên phòng ta luôn xiêr ooy bhươl cr’noon, pazum đh’rứah lâng chr’val, lâng apêê thầy cô ta đang moon apêê ađhi lướt ooy lớp; khám pa dứah đh’réh cr’ăy đoọng ha đhanuôr ta luôn lâng liêm crêê lấh mơ. Muy rau chr’nắp ga mắc lấh mơ nắc bộ đội biên phòng zúp zooi đhanuôr pa dưr kinh tế, chr’nắp bhlâng nắc bh’rợ băn c’roóc m’ma coon liêm pa bhlâng. Rơơm kiêng cóh cr’chăl ha y, bh’rợ bêết bhrợ ha roo đác bơr hân noo nắc vêy ta bhrợ prang chr’val”.

Rau t’bhlâng chính trị k’rơ pa bhlâng âng cấp uỷ, chính quyền vel đong, đh’rứah lâng pazum têy ting xay bhrợ âng zập cấp, zập ngành, pa bhlâng nắc đợ manuýh lính đơơng quân hàm t’viêng lâng pazêng bh’rợ ghít liêm pa bhlâng… xoọc chrooi đoọng bhrợ t’váih rau liêm pr’hay cóh ha y chroo đoọng ha đhanuôr La Hủ cóh đâu./.

Nghĩa tình Bộ đội Biên phòng nơi biên giới Pa Ủ

                   Khắc Kiên

Là dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn, cư trú chủ yếu ở huyện biên giới Mường Tè, tỉnh Lai Châu, trước đây người La Hủ có tập quán du canh, du cư và tỷ lệ đói nghèo cao. Nhờ các chính sách ưu việt của Đảng và Nhà nước; sự chung tay giúp đỡ của các cấp, các ngành, với lực lượng nòng cốt là bộ đội biên phòng, giờ đây đồng bào La Hủ đã ổn canh, ổn cư, tập trung phát triển kinh tế để từng bước thoát nghèo.

        Bản Hà Xi, xã Pa Ủ, huyện Mường Tè là nơi cư trú của 57 hộ, với hơn 250 nhân khẩu đồng bào La Hủ. Bản ém mình bên sườn núi, với những nóc nhà lợp tôn lô nhô giữa bạt ngàn cây rừng. Để có được mặt bằng nơi ở cho đồng bào như hiện nay, cách đây gần 10 năm, ngoài việc đi vận động bà con về sinh sống tập trung từ các sườn núi trong vùng, cán bộ, chiến sỹ biên phòng Lai Châu đã phối hợp với chính quyền địa phương hỗ trợ hàng trăm ngày công, san gạt mặt bằng và dựng nhà ở cho các hộ. Dù còn không ít khó khăn, nhưng đến nay, đồng bào La Hủ nơi đây đã cơ bản ổn định đời sống và sản xuất.

        Chị Ly Mò Lu, một người dân trong bản cho biết: Khi cán bộ vận động từ núi về bản, bà con ai cũng sợ vì vốn quen với tập quán du canh, du cư theo mùa nương rẫy. Về bản rồi cái gì cũng mới và bỡ ngỡ, nhưng vui vì không phải chịu khổ khi phải ở khe núi nữa, bà con được ở nhà mới, được cán bộ biên phòng dạy cách trồng lúa nước, mấy đứa nhỏ được thầy, cô giáo về tận bản dạy chữ... cuộc sống của bà con cũng đỡ khổ hơn. Ly Mò Lu chia sẻ: “Trước kia bà con dân tộc mình cứ đi theo mùa nương mà cái đói, cái nghèo cứ đeo bám mai. Về bản được bộ đội dựng cho nhà ở, giúp cho trồng lúa, nuôi bò nên đã bớt khổ rồi. Giờ đây con em trong bản còn được học cái chữ nữa, ai cũng vui cái bụng. Bộ đội biên phòng tốt với bà con lắm!”

Muốn giữ được người dân ở lại bản thì phải tạo cho bà con nguồn thu nhập, nhất là đất sản xuất. Vì vậy, sau khi có đất, cán bộ chiến sĩ biên phòng lại "cầm tay chỉ việc" từ việc cày, cuốc đến làm đất, gieo hạt... bởi trước đây bà con vốn chỉ quen với tập quán sản xuất "chọc lỗ bỏ hạt". Và khi cây lúa sinh trưởng, những người lính quân hàm xanh nơi đây lại trở thành những "kỹ sư nông nghiệp" trực tiếp hướng dẫn người dân cách chăm sóc, thu hoạch...

        Thiếu tá Trần Hà Nam, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Pa Ủ cho biết: Không chỉ giúp người dân ổn canh, ổn cư mà nhiều năm nay, tất cả các hoạt động của đồng bào La Hủ ở xã Pa Ủ đều in dấu tay, dấu chân của cán bộ, chiến sĩ của đồn, từ khám chữa bệnh, vệ sinh làng bản, vận động, hỗ trợ con em đến trường, đến các hoạt động vui chơi, văn hóa văn nghệ... từ đó, thắt chặt thêm tình đoàn kết quân dân, tình làng nghĩa xóm: “Bộ đội biên phòng cũng đã giúp dân dựng lại những ngôi nhà đã xuống cấp. Đặc biệt là hàng tháng chúng tôi cũng triển khai chương trình quân dân y kết hợp, phối hợp với y tế của địa phương để thăm khám, chữa bệnh định kỳ cho bà con nhân dân. Cán bộ, chiến sĩ cũng đã tích cực thực hiện mô hình trồng lúa nước hai vụ thành công. Và từ mô hình này thì tới đây chúng tôi sẽ nhân rộng ra để giúp nhân dân phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo. Từ đó quần chúng nhân dân cũng rất là tin tưởng bộ đội biên phòng và giúp bộ đội biên phòng trong công tác quản lý bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới”.

         Hiện nay, người La Hủ có khoảng 11.000 người, trong đó tại xã Pa Ủ có 12 bản, với hơn 3.000 người sinh sống. Đây là dân tộc đặc biệt khó khăn và đang được Đảng và Nhà nước quan tâm bằng nhiều chính sách để bảo tồn, phát triển. Mặc dù vậy, đến nay tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn trên 80%. Để giúp người dân La Hủ vươn lên cùng các dân tộc khác trong vùng, Đồn Biên phòng Pa Ủ đã cử 12 đảng viên về sinh hoạt tại 12 chi bộ thôn, bản. Các đảng viên biên phòng là lực lượng chính trong việc giúp dân phát triển kinh tế, vận động con em tới trường và trở thành những tấm gương điển hình để bà con noi theo.

        Ồng Trịnh Đình Vũ, Bí thư Đảng ủy xã Pa Ủ, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu cho biết: Người La Hủ có được như ngày hôm nay, công lớn nhờ những người lính biên phòng. Sau những giờ huấn luyện, những cuộc tuần tra biên giới, cán bộ, chiến sĩ đã tới từng bản giúp bà con thực hiện các mô hình phát triển kinh tế, vận động học sinh đến trường rồi mở lớp dạy xóa mù chữ... Cán bộ, chiến sĩ biên phòng còn triển khai hiệu quả các chương trình "nâng bước em đến trường, em nuôi của đồn”... “Đây là vùng biên giới khó khăn, bộ đội biên phòng thường xuyên xuống cơ sở, phối hợp với xã, với các thầy cô vận động các cháu ra lớp; khám chữa bệnh cho nhân dân thường xuyên và rất là chu đáo. Một cái lớn nữa là bộ đội biên phòng giúp nhân dân phát triển kinh tế, đặc biệt là mô hình nuôi bò sinh sản rất là tốt. Rất mong trong thời gian tới, mô hình trồng lúa nước hai vụ sẽ được nhân rộng trong toàn xã”.

        Sự quyết tâm chính trị cao của cấp ủy, chính quyền địa phương, cùng sự chung tay vào cuộc của các cấp, các ngành, nhất là những người lính mang quân hàm xanh bằng những việc làm cụ thể...đang góp phần thắp sáng tương lai cho đồng bào La Hủ nơi đây./.