T’ngay bhiệc bhan Văn hoá Cơ Tu đhị chr’val Tây Giang, thành phố Đà Nẵng lâng pr’đợc “Tây Giang ngày mới - Giai điệu ngày mùa” căh mưy bhrợ p’căh liêm ghit đợ pr’đươi cr’van liêm chr’năp coh crâng k’coong, năc dzợ p’căh liêm ghit râu chr’năp âng bh’rợ lêy đoọng văn hoá ha lang p’niên, đợc đoọng pr’đươi cr’van nâu vaih pr’đơợ pa dưr pa xơc du lịch

Đhị pr’ăt tr’mung cơnh xoọc đâu, đhị zr’lụ văn hoá Cơ Tu chr’va xưl coh crâng k’coong. Đợ xa nưl k’rơ chr’năp âng chiing cha gâr chr’va pr’hay. Tu cơnh đêêc, t’ngay bhiệc bhan Văn hoá Cơ Tu chr’val Tây Giang, thành phố Đà Nẵng năc ơy vaih đhị lêy chô pa zưm ăt zr’nưm âng đhanuôr ga măc liêm bhlâng. Bhiệc bhan t’pâh lâh 550 nghệ nhân, t’cooh vêêl lâng bâc ơl apêê đha đhâm xa dơơr.

Lâng, xa nay bh’rợ nâu ơy bhrợ p’căh pr’hay chr’năp râu vaih lalay âng văn hoá coh đâu. Nâu đoo năc đợ râu chr’năp pa zưm lâng lịch sử ăt ma mung đanh âng manưih Cơ Tu đhị dzung da ding Trường Sơn. Coh bhiệc bhan nâu, zâp râu pr’múa tân tung da dặ pa zưm liêm ghit lâng đợ pr’hoọm n’đooh a’dooh. Ooy đâu, clan bhưah liêm pr’ăt bh’rợ đoàn kết lâng c’rơ âng đhanuôr.

Cr’chăl zâp pr’múa, bhiệc bhan hơnh deh ha roo t’mêê zư lêy chr’năp bhlâng. J’niêng bh’rợ ty chr’năp nâu bhrợ p’căh loom luônh năl ơn tươc lâng plêệng k’tiêc lâng da ding k’coong. Lâh mơ râu chr’năp ma bhưy, j’niêng bh’rợ nâu dzợ năc g’luh chr’năp đoọng zâp pr’loọng đông đh’rưah k’rong pa zưm. Tu cơnh đêêc, bhiệc bhan nâu chrooi pa xoọng bhrợ liêm nhâm pr’ăt bh’rợ đoàn kết lâng pa dưr liêm nhâm râu mâng loom ooy đăh râu chr’năp âng tô bhuh đợc đoọng.

Cơnh lơơng cậ, t’ngay bhiệc bhan dzợ bhrợ pa dưr đhị lêy ăt chi ơh văn hoá bâc cơnh. Ta mooi choom lêy xơợng prá pr’ma, bhrợ bh’noọch, cha đợ ch’na đh’năh a’yêm lâng bh’rợ thủ công. Đươi vêy râu pa zưm nâu, zâp râu chr’năp k’cir căh nặc mưy zư lêy cơnh ahay. Đợ k’cir nâu năc vêy pa choom đoọng lâng p’têêt pa zưm bhưah lâh coh pr’ăt tr’mung xoọc đâu.

Mưy ooy đợ cr’noọ bh’rợ bha lâng âng bhiệc zư lêy xoọc đâu năc đoo lêy k’đhơợng bhrợ pa dưr. Đhị bhiệc bhan nâu, cr’liêng xa nay đăh râu lêy pa choom đoọng đợ k’cir vêy p’ghit lêy bâc. Bhiệc nâu tơợp vaih tơợ râu pa zưm bhrợ âng j’niêng bh’rợ ty chr’năp lâng tinh thần âng lang p’niên.

Lâng zâp c’la bha lâng đăh văn hoá, đợ apêê t’cooh vêêl zư lêy bh’rợ bha lâng đăh bhiệc zư lêy râu ma bhưy chr’năp bhlâng. Ghit lâh, t’cooh vêêl Blăng Bưng moon j’niêng bh’rợ hơnh deh ha roo t’mêê căh nặc mưy đhị đoọng k’coon cha châu lêy chô ăt pa zưm. Hân đhơ pr’ăt tr’mung vêy bâc tr’xăl, bhiệc zooi apêê p’niên năl ghit râu chr’năp âng tô bhuh ta luôn năc râu đương rơơm ga măc bhlâng.

Ha dợ t’cooh Pơloong Plênh cung moon ghit râu chr’năp âng bhiệc pa dưr dal c’năl bh’rợ ha đha đhâm xa dơơr. Tu bhiệc năl ghit râu cr’van chr’năp nâu năc vêy zooi đoọng apêê p’niên zư pa dưr. Đươi vêy cơnh đêêc, apêê năc choom zư lêy văn hoá doọ choom bil pât.

Lâng apêê p’niên, râu lêy cha mêêt ta mooh pa choom đăh văn hoá xoọc vêy lêy râu chr’năp liêm. A’đhi A Lăng Thị Bình xay moon hơnh deh bêl vêy ting pâh t’ngay bhiệc bhan. Đươi vêy năl liêm ghit đăh trách nhiệm pa choom p’rá lâng pr’múa tơợ a’dich a’bhươp, lang p’niên năc vêy zư pa dưr văn hoá Cơ Tu doọ choom pa đhêy ta lơi.

Bh’rợ zư lêy pr’đươi chr’năp nâu căh mưy lêy chô tươc cr’noọ bh’rợ zư lêy zâp râu chr’năp tinh thần. Lâh mơ dzợ, bh’rợ nâu dzợ zư bh’rợ đăh pa dưr pr’ăt tr’mung coh vêêl đông. Bhiệc bhrợ liêm choom t’ngay bhiệc bhan năc ơy bhrợ liêm ghit c’lâng xa nay pa dưr pa xơc văn hoá lâng acoon manưih Việt Nam.

Xay moon đăh c’lâng bh’rợ ha y chroo, t’cooh Arất Blúi, Chủ tịch UBND chr’val Tây Giang moon ghit t’ngay bhiệc bhan năc pr’đơợ đoọng văn hoá bhrợ p’căh liêm chr’năp. Tu cơnh đêêc, chính quyền vêêl đông vêy t’bhlâng bhrợ bâc bh’rợ zư lêy liêm ghit. Đươi vêy cơnh đêêc, đhanuôr choom ting pâh lâng lêy đươi zâp râu văn hoá ty chr’năp âng đay bhrợ t’vaih.

Lâh mơ, bhiệc p’têêt pa zưm âng zư lêy k’cir lâng pa dưr pa xơc du lịch xoọc bhrợ c’lâng lươt liêm ghit. Bêl văn hoá ty vaih bh’nơơn pr’đươi du lịch chr’năp, đhanuôr vêy pa xoọng pr’ăt tr’mung têêm ngăn. Lâng, cr’chăl nâu cung pa dưr dal cr’noọ bh’rợ zư lêy đợ râu chr’năp liêm âng đhanuôr coh vêêl đông.

T’ngay bhiệc bhan Văn hoá Cơ Tu chr’val Tây Giang, thành phố Đà Nẵng moon ghit c’rơ bh’rợ nhâm mâng âng k’cir. Tu cơnh đêêc, pa zưm bhrợ âng zư lêy, đoọng pa choom lâng pa dưr du lịch năc đoo c’lâng bh’rợ bha lâng đoọng văn hoá Cơ Tu vêy zư đợc đợ râu ma bhưy chr’năp, vaih pr’đơợ pa dưr pa xơc đoọng ha vêêl đông./.

ĐÀ NẴNG BẢO TỒN VĂN HÓA CỦA ĐỒNG BÀO CƠ TU

Trước sự chuyển mình mạnh mẽ của đời sống kinh tế - xã hội, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số đóng vai trò vô cùng thiết yếu. Ngày hội Văn hóa Cơ Tu tại xã Tây Giang, thành phố Đà Nẵng với chủ đề “Tây Giang ngày mới – Giai điệu ngày mùa” không chỉ tái hiện trọn vẹn không gian di sản đặc sắc của đại ngàn, mà còn khẳng định tầm quan trọng của công tác trao truyền văn hóa cho thế hệ trẻ, để di sản trở thành nguồn lực phát triển du lịch

Giữa nhịp sống hiện đại, không gian văn hóa Cơ Tu ngân vang giữa đại ngàn. Những âm thanh trầm hùng của tiếng trống và tiếng chiêng được vang vọng. Vì vậy, ngày hội Văn hóa Cơ Tu xã Tây Giang, thành phố Đà Nẵng đã trở thành điểm hội tụ sinh hoạt cộng đồng quy mô. Sự kiện  thu hút sự tham gia của hơn 550 nghệ nhân, già làng cùng đông đảo thanh thiếu niên.

Đồng thời, chương trình đã tái hiện sống động nét đặc trưng văn hóa di sản vốn có. Đây là những giá trị gắn liền với lịch sử sinh sống lâu đời của người Cơ Tu dưới chân dãy Trường Sơn. Trong không gian lễ hội, từng chuyển động của điệu múa tung tung da dá kết hợp hài hòa với sắc màu thổ cẩm. Qua đó, lan tỏa tinh thần đoàn kết và sức mạnh của cộng đồng.

Bên cạnh các điệu múa, Lễ mừng lúa mới giữ vai trò quan trọng. Nghi lễ truyền thống này thể hiện lòng biết ơn đối với đất trời và núi rừng. Ngoài ý nghĩa tâm linh, nghi lễ còn là dịp quan trọng để các gia đình cùng nhau sum họp. Do đó, sự kiện góp phần thắt chặt tình đoàn kết và củng cố niềm tin vào giá trị tổ tiên.

Mặt khác, ngày hội còn mở ra không gian giao lưu văn hóa rất đa dạng. Du khách có thể trải nghiệm nói lý - hát lý, ẩm thực truyền thống và nghề thủ công. Nhờ sự phối hợp này, các giá trị di sản không chỉ bảo tồn nguyên trạng một cách thụ động. Trái lại, di sản tiếp tục được trao truyền và kết nối rộng rãi trong đời sống đương đại.

Một trong những mục tiêu cốt yếu của công tác bảo tồn hiện nay là sự kế thừa. Tại sự kiện lần này, thông điệp về sự trao truyền di sản được chú trọng. Điều đó xuất phát từ sự kết hợp giữa tập tục truyền thống và tinh thần của thế hệ trẻ.

Đối với các chủ thể văn hóa, những già làng giữ vai trò trung tâm trong việc giữ gìn cốt cách. Cụ thể, Già làng Blăng Bưng chia sẻ rằng Lễ mừng lúa mới là không gian để con cháu gắn kết. Mặc dù đời sống xã hội có nhiều thay đổi, việc giúp thế hệ trẻ hiểu rõ giá trị tổ tiên luôn là mong mỏi lớn nhất.

Tương tự, ông Pơloong Plênh cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cho thanh thiếu niên. Bởi vì việc hiểu di sản sẽ giúp thế hệ trẻ duy trì bản sắc. Nhờ đó, cộng đồng có thể tránh được nguy cơ mai một văn hóa.

Đối với người trẻ, sự chủ động học tập văn hóa đang ghi nhận tín hiệu tích cực. Em A Lãng Thị Bình bày tỏ niềm tự hào khi được trực tiếp tham gia ngày hội. Nhờ nhận thức về trách nhiệm học  tiếng nói và điệu múa từ ông bà, thế hệ trẻ sẽ tiếp nối dòng chảy văn hóa Cơ Tu không bị gián đoạn.

Công tác bảo tồn di sản không chỉ hướng đến mục tiêu duy trì các giá trị tinh thần. Hơn thế nữa, hoạt động này còn giữ vai trò trong phát triển kinh tế địa phương. Việc tổ chức thành công ngày hội đã cụ thể hóa chủ trương phát triển văn hóa và con người Việt Nam.

Đánh giá về định hướng tương lai, ông Arất Blúi, Chủ tịch UBND xã Tây Giang khẳng định ngày hội là cơ hội để văn hóa hiện diện sinh động. Vì thế, chính quyền địa phương sẽ tiếp tục tăng cường tổ chức nhiều hoạt động bảo tồn bài bản. Nhờ vậy, người dân có thể trực tiếp tham gia và thụ hưởng các giá trị văn hóa do chính mình tạo ra.

Đặc biệt, việc gắn kết giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch đang mở ra hướng đi triển vọng. Khi văn hóa truyền thống trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, người dân sẽ có thêm sinh kế ổn định. Đồng thời, quá trình này cũng nâng cao ý thức tự giác bảo vệ di sản của cộng đồng.

Ngày hội Văn hóa Cơ Tu xã Tây Giang, thành phố Đà Nẵng khẳng định sức sống bền bỉ của di sản. Chính vì vậy,  kết hợp  giữa bảo tồn, trao truyền và phát triển du lịch là giải pháp tối ưu để văn hóa Cơ Tu giữ trọn bản sắc, trở thành động lực phát triển cho địa phương./.