Xợơng pr’hát Huế cóh k’ruung Hương
Thứ ba, 00:00, 24/11/2015

Pr’hát Huế tơợ đenh ahay ơy dưr váih nắc ch’na tinh thần âng đhanuôr k’tiếc Huế. Nâu đoo nắc râu pazưm âng tr’coọ xa’nưl cung đình lâng pr’hát bh’lêê bh’la, nắc mưy nghệ thụât văn hoá pr’hay chr’nắp đhị zr’lụ k’tiếc nâu. Chô ooy Huế nắc ahêê lêy mưy chu lướt xợơng pr’hát Huế. Lêy lướt xợơng râu đha’hư mát đhị k’ruung Hương, lêy cha’mêết poong Tràng Tiền liêm bấc pr’hoọm, váih bấc đèn ang bhrợ pa’ang truíh k’ruung Hương laliêm. Lâng pr’zợc nắc xâng vêy đhị bhr’ươl pr’hát liêm pr’hay âng đợ apêê pân’đil Huế. Pr’zợc nắc vêy lưm lêy vêy đhị bhr’ươl pr’hát pr’hay ha’ngur:

Bêl Huế pa’ang đèn cung nặc g’lúh đợ bhuông bhi’dưa tơợp glúh lướt đhị ch’nang Toà Khâm lướt rạch ta’toọn ting truíh k’ruung Hương đoọng tơợp 1 hi’dưm hát Huế truíh k’ruung.

Zâp acoon bhuông bhi’dưa liêm chr’nắp, bêl ahay nắc mưy buôn đươi đoọng ha zâp apêê quân vương lướt vốch truíh k’ruung, ta’mooi nắc lêy xâng pazưm ooy đợ pr’hát pr’hay pr’hươn.

Ooy đợ xa’nập truyền thống, zâp apêê ca sĩ, apêê chi’ớh tr’coọ xa’nưl Huế nắc zêng đợ apêê pân’jứih pân’đil laliêm chi’ngập chào ta’mooi. Đợ tr’coọ xa’nưl âng n’jưl tranh, nguyệt, tỳ bà, nhị, tam thập lục… nắc tơợp hát xưl, cắh dzợ xâng nga’ngoọp cơnh l’lăm ki. Đợ xa’nưl n’jưl pr’hay pr’hươn âng apêê chi’ớh đh’rứah lâng đợ pr’hát pr’hay chr’năp cơnh Lưu thuỷ, Kim tiền, Xuân Phong, Lang hô, Phú lục, Cổ bản… bhrợ ta’mooi xâng pr’hay ha’ngur cắh dzợ cơnh.

 

Xang đợ pr’hát tơợp hát tr’nơợp, nắc ta’mooi tơợp đương ta’nghê xâng liêm pr’hay lấh mơ lâng đợ pr’hát Nam ai, Nam bình, Tương tư khúc, Qủa Phụ… xang nặc, ta’mooi nắc xâng liêm pr’hay lâng đợ pr’hát Tứ đại cảnh: Bấc hân noo c’loọt zi’lấh xang nặc chô, c’lâng lướt bhriêr pa’bhốh. mưy bhr’dzang tr’mung, mưy râu ta u loom, yêm loom, tuồng hư bhrợ v’vậ manứih…. râu laliêm lâng pa’bhriêr, râu bh’rợ c’năl bil pất, râu tr’kiêng pr’hát xa’nưl cắh choom bil…

Hân đhơ âng đơơng ahêê xâng bấc cơnh lalay nắc zâp pr’hát Huế zêng vêy mưy râu zr’nưm nắc vêy bấc tính bác học, cr’liêng pr’hát liêm pr’hay lâng hát bhrợ liêm ta’níh. Cơnh lơơng cậ, đợ tác phẩm nâu dzợ đơơng bấc pr’hoọm bh’rợ âng vel bhươl, k’tiếc Huế liêm pr’hay, tr’đăn…

Ca sĩ, apêê chi’ớh tr’coọ xa’nưl ting ặt hát chi’ớh, ta’mooi nắc ặt đương ta’nghêê xâng. Apêê hát chi’ớh lâng apêê lêy xâng nắc vêy râu cr’noọ tr’cơnh. Doọ vêy ắt c’chăl ch’ngai, nắc mưy dzợ đh’riêng xa’nưl cóh loom liêm nhâm, pazưm đh’rứah mưy ooy.

Cr’chăl t’ngay cơnh ngoọ đhêy cớ, truíh k’ruung Hương tr’clá liêm âng bhrương rơợc, cơnh ngoọ cung pa’đhêy. Đợ đăn lứch bhiệc hát chi’ớh nâu, bêl đợ đèn pô đăng lướt loong truíh k’ruung Hương âng đơơng đợ râu zước nhăn zooi zúp đoọng, cung nặc đợ cr’liêng pr’hát pr’hay pr’hươn dzợ ặt hát pr’hay liêm truíh k’ruung./.

 

 

NGHE CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG

Ca Huế từ lâu đã trở thành món ăn tinh thần của người dân xứ Huế. Đó là sự kết hợp giữa nhã nhạc cung đình và ca hát dân gian, là một nghệ thuật  văn hóa  đặc sắc , nổi bật của vùng đất này. Đến với Huế, xin mời bạn hãy một lần nghe ca Huế. Hãy dành một ít thời gian để dạo mát trên đôi bờ sông Hương, ngắm nhìn chiếc cầu Tràng Tiền sáu vai mười hai nhịp lung linh sắc đèn bắc ngang qua dòng sông Hương thơ mộng. Và bạn sẽ thoảng nghe đâu đó vang vọng lúc trầm lúc bổng của giọng ca ngọt ngào mượt mà của những cô gái Huế. Bạn sẽ bắt gặp đâu đó tiếng hò ca u buồn du dương da diết:

Khi Huế lên đèn cũng là thời điểm những chiếc thuyền rồng lần lượt rời bến Tòa Khâm chầm chậm lướt sóng ngược dòng Hương giang để bắt đầu đêm ca Huế trên sông.

Trên những con thuyền rồng lộng lẫy (xưa chỉ dùng cho các đấng quân vương du ngoạn sông nước), du khách đắm hồn vào những khúc nhạc, câu hò, điệu hát du dương.

Trong những bộ trang phục truyền thống, các ca sĩ, nhạc công ca Huế là những nam thanh nữ tú bước ra cúi đầu chào khán giả. Những âm thanh của đàn tranh, đàn nguyệt, tỳ bà, nhị, tam thập lục… bắt đầu cất lên xóa đi không gian yên tĩnh. Những ngón đàn trau chuốt của nhạc công thể hiện các khúc nhạc tươi tắn, sang trọng như “Lưu thủy”, “Kim tiền”, “Xuân phong”, “Lang hô”, “Phú lục”, “Cổ bản”... làm lay động lòng người.

Sau những khúc dạo đầu lúc khoan lúc nhặt miên man, hồn du khách bắt đầu lắng buồn với những điệu hát ai oán: Nam ai, Nam bình, Tương tư khúc, Quả phụ… Tiếp đó, du khách lại được dẫn dắt đến một trạng thái không buồn không vui với khúc Tứ đại cảnh: "Mấy thu qua rồi lại. Đường khôn dại chơi vơi. Một bước đời, một nỗi buồn vui, tuồng hư thật trêu ngươi... Sắc với tài, danh với lợi tàn phai, tình văn nghệ không phai...".

Dù đưa hồn người đến những thái cực khác nhau nhưng các bài ca Huế đều có điểm chung là mang đậm tính bác học, cấu trúc chặt chẽ và phong cách biểu diễn trang trọng. Mặt khác, những tác phẩm này còn mang đậm sắc thái địa phương, sắc thái xứ Huế dịu dàng, gần gũi...

Ca sĩ, nhạc công say mê biểu diễn, du khách lặng lẽ thưởng thức và chiêm nghiệm. Giữa người diễn và người xem chứa chan sự đồng cảm, đồng điệu đến kỳ lạ. Khoảng cách bị xóa nhòa, chỉ còn những tiếng lòng tri kỷ, tri âm hòa quyện vào nhau.

Thời gian như ngừng lại, dòng sông Hương lấp lánh trăng vàng dường như cũng dùng dằng, ngừng chảy. Cuối chương trình, khi những đèn hoa đăng trôi lững lờ giữa dòng sông Hương mang theo những điều nguyện cầu được phù hộ độ trì thì những câu hát ngọt ngào, da diết vẫn ngân mãi giữa mênh mông trời nước.../.

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC