Nguyễn Thảo, phóng viên Đài P’rá Việt Nam trúih t’rúih liêm cơnh đâu.

Y Byen và các con.

 Y Byen lâng a nhi ca coon

Đhị đâu 14 c’moo, bêl Y Byen đhêêng 15 c’moo, bêl đh’rứah lâng ca căn tước chr’val Đê Ar, chr’hoong Mang Yang pa câl xa nập, xơợng đha nuôr vel trúih ooy muy cha nắc pân đil t’mêê n’niên ca coon lấh cắh ma mông. Ting đhr’niêng cr’bưn, acoon pr’ang n’jứih n’nâu nắc ting đơơng tập ma mông lâng ca căn. Y Byen lâng ca căn đoo âi đơơh ha luông tước đong ma nứih da dô đoọng zước pay băn p’niên pr’ang, xang n’nắc đớc đh’nớc Y Song.

Zước ca coon âi k’đháp, bh’rợ băn ca coon cơnh lâng p’niên đhêêng học lớp 9 nắc pa bhlâng k’đháp lấh. Lấh mơ bêl lướt học, Y Byen bhặ ca coon ooy ha rêê, lướt pa tang c’roóc. Đong âi đha rựt, nâu câi nắc băn p’xoọng muy p’nong p’niên k’tứi, ca conh ca căn Y Byen nắc lướt chiết dzêệt cao su đoọng t’bơơn zên băn ca coon, cha chau. T’ngay z’lấh t’ngay, Y Song bơơn dưr pậ lâng đác a vị xăl ha sữa, lâng bhơi r’véh pr’chớh lâng loom k’er cắh cơnh âng apeê ngai cắh mr’đoo pun xoóh. P’căn Y Wưt, ca căn Y Byen truih "Bêl đêếc xơợng apêê đoo moon nắc tập Y Song đh’rứah lâng ca căn, a cu lâng Y Byen ca er bhlâng tu cơnh đêếc zước pay băn. Đong đha rựt, n’đhang pr’loọng đong âi prá xay đh’rứah n’đhơ ga lêếh ga lêêh, lướt bhrợ thuê, chiết dzêệt cao su công t’bhlâng t’mông lâng băn Y Song dưr pậ. Mơ vêy  băn mơ đêếc."

Y Byen đã hy sinh cả hạnh phúc cá nhân vì hai con.

 Y Byen âi ha vil lơi râu liêm crêê ha day tu bơr p'nong ca coon.

Cơnh ngoọ nắc a bhuy ton ch’ol, 11 c’moo lấh n’nắc, bêl Y Byen âi dưr váih ca sĩ Đong hát ca múa nhạc tổng hợp Đam San, Y Song công âi học tước lớp 4, nắc ađoo vêy p’xoọng muy p’nong ca coon băn cớ. Cóh muy chu lướt biểu diễn văn nghệ cóh chr’val Chư Á, thành phố PleiKu, Y Byen xơợng moon ooy muy p’niên n’jứih crêê ta lơi jợ cóh bha nụ ping xal. Lấh 30 cha nắc cóh c’bhúh lướt pa bhrợ, nắc muy Y Byen doó k’pân râu rí tước chơớc pay p’niên, bhrợ bha ar pa tơ chô đơơng ooy đong băn lâng đớc đh’nớc nắc Y Sơn. Hay cớ cr’chăl đớp pay băn ca coon, Y Byen công căh mặ k’đhợơng đác mắt. moon "Tước bha nụ ping xal chr’val Chư Á, a cu lêy muy muy cha nắc a chau bơơn plum cóh bêệ khăn pa bhlâng k’tứi xoọc k’noọ chêệt. A cu moon lâng đoo, coon ơi, nâu âi vêy a mế, a mế đơơng chô a may ooy đong” nắc Y Sơn dưr g’roóh rêên. Tr’pang têy k’tứi âng Y Sơn k’đhơợng nhâm c’broo têy cu, a cu năl, a cu vêy trách nhiệm k’rang đoọng ha ca coon." “  Pr’ặt tr’mông âng cu dzợ zr’nắh k’đháp. N’đhang nâu câi Y Song, Y Sơn nắc âi a bhuy ch’ol đoọng ca coon âng cu, a cu, a cu gr’hoót lâng c’la đay nắc vêy trách nhiệm k’rang k’uôl, băn par tước bêl apêê đoo dưr xrông pậ lâng dưr váih đợ ma nứih liêm crêê ha xã hội."

  C’mâr Y Byen cắh âi vêy k’díc, cắh âi ting n’niên ca coon, n;đhang nâu câi nắc đhị za nươr âng ca conh ca căn k’noọ 80 c’moo lâng 2 p’nong ca coon băn. Tr’mông tr’méh bhrợ ha Y Byen loom ga rứa ga riing lấh t’piing lâng dur 29 c’moo âng đay. Zấp t’ngay, lấh mơ bh’rợ cóh đoàn ca múa nhạc Đam San, a đoo dzợ p’loon lướt hát cóh lơơng đoọng chơớc t’bơơn p’xoọng zên. P’zay pa bhrợ ta têng lâng c’bơớch, Y Byen âi bơơn câl 4 p’nong c’roóc, muy cr’năn a óc lâng 2 sào ruộng đoọng pa dưr pr’loọng đong.

T’coóh YByêm, ca conh âng Y Byen đoọng năl, tu  đớc lứch loom luônh ca er bơr p’nong ca coon băn Y Song lâng Y Sơn tu cơnh đêếc tước nâu câi, Y Byen công căh âi pay k’díc. Tu a đoo kiêng chơớc lêy lâng ặt ma mông lâng ma nưihs năl k’er a đay lâng 2 p’nong ca coon. T'coóh Y Byêm moon "Y Byen âi k’noọ 30 c’moo ặ, tước bêl choom pay k’díc. N’đhang Y Byen moon nắc chơớc lêy ngai ca er pêê ca coon nắc nắc vêy tộ. Tu Y Byen cắh kiêng apêê ca coon đay zr’dô ta bhúch. A zi công mr’cơnh pr’chắp lâng Y Byen nắc tu cơnh đêếc, a zi vêy k’rêêm loom ooy brương tr’nu âng a chau Y Song lâng Y Sơn."

Gia đình của Y Byen.

Pr'loọng đong âng Y Byen

C’moo đâu Y Song âi học lớp 7, Y Sơn 3 c’moo. N’đhơ cắh bơơn ma mông zấp prang, ca van ca bhố, n’đhang apêê a chau bơơn a mế Y Byen lâng da dích bha bhướp zư x’mir lêy, băn par lâng loom ca er cơnh ma nứih mr’đoo pun xoóh. Đhr’nong đong Y Byen đhị vel Piơm, thị trấn Đăk Đoa n’đhơ xiên xoon, n’đhang ta luôn bhui har lâng loom luônh liêm ta níh. Tu cóh đêếc, Y Song, Y Sơn, đợ p’niên ta bhúch xr’dô, da dô ca er crêê ma nứih đong lơi jợ tu đhr’niêng cr’bưn âi bơơn trông t’mông lâng xoọc ma mông têêm ngăn cóh râu zư x’mir lêy âng pr’loọng đong Y Byen./.