Hlăm ênhă 1.5 ha durian pla pluă hŏng hlăm brô 200 phŭn kphê ka mâo mrô krĭng pla mjing, amai H’Myka Mlô ti să Êa Knuêč, čar Dak Lak êlâo adih lu jing čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng hŏng phung ghan mnia. Ênoh ênil, anôk ba čhĭ kyua anăn jưh knang lu hlăm bruă mkŏ mkra. Tơdah mâo bruă sang čư̆ êa alŭ wăl đru bi mklă mrô krĭng pla mjing, amai H’Myka Mlô čang hmăng đang pla mjing mơ̆ng gŏ sang srăng mâo klei hâo hưn, anôk bruă klă klơ̆ng hlăm kdrăp mrô, mơ̆ng anăn mjing klei găl čiăng kơ anôk bruă duh mkra ba čhĭ kơ ala tač êngao dưi nao hgŭm, mkŏ hŏng hdră klă anăp, mkra mđĭ ênoh čhĭ leh anăn bi hơĭt anôk ba čhĭ.

“Ară anei snăn Knơ̆ng bruă să mâo phung knuă druh ktrâo atăt kơ hmei kơ klei mrô hlăm bruă lŏ hma, phung ngă lŏ hma hmei čang hmăng leh anăn tŭ ư êdi. Jih jang gŏ sang mprăp ai tiê, mprăp jih jang hră mơar čiăng ngă mrô mrô krĭng pla mjing.”

Mbĭt hŏng gŏ sang amai H’Myka Mlô, lu gŏ sang ngă lŏ hma lehanăn êpul hgŭm bruă ti Dak Lak ăt čŏng mkăp hră mơar, klei hâo hưn kơ ênhă, mrô krĭng lehanăn hdră pla mjing čiăng bi mklă, mkŏ mjing mrô krĭng pla mjing. Trần Văn Thắng, Khua êpul hgŭm bruă lŏ hma mtah Krông Pač, lač bruă anei klă sĭt jing knhuang mđĭ kyar hdră mkŏ mjing bruă duh mkra lehanăn kriê dlăng ênoh yuôm hlăk mâo dŭm anôk bruă mprăp. Ti êpul hgŭm bruă, êbeh 70 - 80% ênhă dưi djăp hnơ̆ng čuăn VietGAP, mbĭt anăn ba yua hră mơar điện tử hlăm lu thŭn. Bruă bi mklă klei hâo hưn tal anei đru kơ mnơ̆ng dhơ̆ng bruă lŏ hma alŭ wăl bi mklă hnơ̆ng tŭ jăk, pŏk mlar anôk ba čhĭ leh anăn mđĭ klei bi ktưn.

“Hmei ăt mâo leh klei mprăp msĕ si hră čih điện tử, krĭng pla mjing leh anăn ngă VietGAP mơ̆ng lu thŭn hŏng anei leh, amâo djŏ ôh ară anei mrâo dơ̆ng ngă. Hmei srăng lŏ dơ̆ng mtrŭt mđĭ klei mrô. Tơdah mâo klei găl ba čhĭ kơ ala tač êngao, dŭm anôk bruă duh mkra dưi ba mnơ̆ng dhơ̆ng kơ wăl anôk mnia mblei tar rŏng lăn. Kâo đăo klei bi ktưn mơ̆ng boh durian Việt Nam srăng ƀrư̆ ƀrư̆ dưi mđĭ".

Dak Lak ară anei mâo êbeh 410 mrô knăl krĭng pla mjing boh durian, hŏng ênhă hlăm brô 11.000 ha lehanăn 73 anôk đŭng hruh dưi mkăp mrô. Hlăk êjai anăn, kluôm ênhă boh durian mơ̆ng alŭ wăl hlăm brô 44.000 ha, hnơ̆ng mâo thŭn 2026 đăo tĭng hlăm brô 500.000 ton. Hnơ̆ng bruă klam čiăng ksiêm dlăng, bi mklă, mkra mlih lehanăn bi mguôp kyua anăn prŏng êdi. Khă snăn, alŭ wăl gĭr bi leh bruă klam anei.

Đặng Thị Thủy, K'iăng khua knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn wăl hdĭp mda čar Dak Lak brei thâo, mta kñăm mơ̆ng hdră bruă amâo mdei ti bruă ruh mgaih sa anôk kpăk hlăm hdră ngă hră mơar amâo dah tui duah phŭn agha. Yuôm bhăn hĭn, anei jing hdră bi mlih hdră pla mjing, kriê dlăng leh anăn bi hgŭm anôk mnia mblei, mjing tur knơ̆ng čiăng kơ bruă durian đĭ kyar klă mngač, hơĭt kjăp leh anăn mđĭ klei bi ktưn hlăm anôk mnia mblei tar rŏng lăn.

Băng: "Khua kiă kriê gĭt gai leh hmei truh thŭn 2030, bruă lŏ hma brei mâo ƀiă êdi 30% hnơ̆ng ba yua klei bi mlih mrô kluôm bruă lŏ hma. Bruă ba jih jang klei hâo hưn hlăm kdrăp mrô jing knhuang nao yuôm bhăn čiăng bi mklă jih jang bruă mkra mjing ăt msĕ mơh hnơ̆ng tŭ jăk, djŏ hŏng klei čiăng mơ̆ng grăp mta mnơ̆ng ba čhĭ kơ ala tač êngao hlăm wưng kơ anăp."

Mta phŭn amâo djŏ ba hră mơar truh kơ kdrăp mrô, ƀiădah mkŏ mjing klei čih pioh mâo klei dưi bi mklă, bi mklă, bi mlih mrâo leh anăn kah mbha, bi mguôp grăp krĭng pla mjing, anôk đŭng hruh hŏng klei hâo hưn mkra mjing dưi ksiêm dlăng. Anei ăt jing hdră klă klơ̆ng bi sĭt ai tiê Hdră mtrŭn 57 mơ̆ng Phŭn bruă kđi čar, mă klei kreh knhâo mrâo mrang, mlih mrâo mbruă leh anăn klei čih pioh mrô jing boh kdrŭt đĭ kyar.

Đru kơ Dak Lak leh anăn dŭm alŭ wăl hluê ngă bruă klam anei, Phŭn bruă lŏ hma leh anăn wăl hdĭp mda dôk tiŏ nao êpul ngă bruă truh kơ nah gŭ, hlăm boh klei gưl să tal êlâo dưi mbha dŭm bruă klam kơ mrô krĭng pla mjing. Nguyễn Quang Tin, K'iăng khua adŭ bruă kreh knhâo leh anăn kdrăp mrâo (Phŭn bruă lŏ hma leh anăn wăl hdĭp mda) lač, êjai klei čih pioh dưi bi mguôp, klei hâo hưn krĭng pla mjing amâo lŏ jing hră mơar kriê pioh ôh ƀiădah jing klei čih pioh yua mbĭt, mkăp kơ bruă pla mjing, ksiêm dlăng hnơ̆ng tŭ jăk, mkra mjing, mnia blei leh anăn ba čhĭ kơ ala tač êngao.

“Anei yơh jing sa hlăm dŭm mta phŭn yuôm bhăn êdi: bi klă anăn knăl leh anăn bi mklă mnơ̆ng dhơ̆ng, leh kơ anăn dưi tui duah phŭn agha truh kơ grăp mta mnơ̆ng dhơ̆ng. Dŭm gưl klei hâo hưn mĭn tĭng srăng mâo 5 gưl, mơ̆ng Anôk bruă kriê dlăng klei hâo hưn ala čar truh kơ dŭm phŭn, dhar bruă, alŭ wăl; anôk bruă duh mkra; să, êpul hgŭm bruă leh anăn mnuih ƀuôn sang. Tơdah mâo kdrăp hâo hưn bi mguôp, dŭm klei hâo hưn mâo hlăm hdră mkra mjing, mnia mblei, bi mnia mblei ăt msĕ mơh kriê dlăng, gĭt gai dưi dưn yua djŏ klă leh anăn klă mngač”.

Dak Lak dôk gĭr bi mlih hdră kriê dlăng mrâo hŏng bruă durian. Êjai grăp krĭng pla mjing, anôk đŭng hruh leh anăn mnơ̆ng dhơ̆ng mâo klei hâo hưn dưi bi mklă, bi mklă leh anăn mkŏ, klei hâo hưn srăng jing kdrăp yuôm bhăn čiăng kriê dlăng, ksiêm dlăng hnơ̆ng tŭ jăk, klă mngač hdră mkăp mnơ̆ng dhơ̆ng leh anăn mđĭ ênoh mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma alŭ wăl.

Hdră mtrŭn 36/2026 mơ̆ng knŭk kna bi ênưih klei ngă hră mơar mkăp mrô krĭng pla mjing, anôk đŭng hruh, mjing klei găl hĭn kơ mnuih ƀuôn sang leh anăn anôk bruă duh mkra. Khă snăn, čiăng kơ dŭm klei bhiăn mrâo nao hlăm boh sĭt, brei mâo êpul ktrâo lač, hrăm mbĭt klă anăp hŏng mnuih ƀuôn sang ngă lŏ hma. Hlăm hdră hruê anei, pô čih klei mrâo kơ kdrêč mâo klei bi trông hŏng Lê Quốc Thanh, Khua Anôk bruă mtrŭt mjhar lŏ hma ala čar kơ bruă klam mơ̆ng hdră mtrŭt mjhar lŏ hma hlăm hdră anei

-Akâo kơ ih brei thâo, hluê ngă hdră mtrŭn mrô 36/2026 mơ̆ng Knŭk kna, êpul bruă mtrŭt mđĭ bruă mdrao mgŭn mâo ya bruă klam hlăm klei đru kơ alŭ wăl leh anăn mnuih ƀuôn sang hluê ngă dŭm klei kčah mtrŭn čiăng mkăp mrô krĭng pla mjing, anôk đŭng hruh?

Lê Quốc Thanh: Knŭk kna ba mdah leh hdră mtrŭn 36 bi hrŏ klei ngă hră mơar čiăng mkăp mrô krĭng pla mjing ăt msĕ mơh anôk đŭng hruh. Ƀiădah, mơ̆ng hră mơar truh kơ dŭm hdră kdrăp mnơ̆ng tơdah ba yua hlăm bruă pla mjing ăt adôk mâo sa klei kpăk. Klă sĭt brei drei mâo sa êpul hgŭm mbĭt.

Sĭt yơh, Anôk bruă mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma ala čar čih mkra leh dŭm hdruôm hră mtô čiăng đru kơ mnuih ƀuôn sang dưi ngă hră mơar. Tal dua, mtô hluê ngă Hdră mtrŭn 36, si srăng ngă čiăng bi mlih mơ̆ng hră mơar jing dŭm knhuang klă klơ̆ng čiăng kơ mnuih ƀuôn sang ksiêm duah.

Leh kơ anăn, hmei srăng mjuăt bi hriăm êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma, mjuăt bi hriăm amâo djŏ knŏng kơ êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma ƀiădah wăt kơ êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma yang ƀuôn. Hlăm anăn, mnuih ƀuôn sang tơdah mâo klei čiăng dưi mjuăt bi hriăm, mjuăt bi hriăm snăn hmei mprăp sơăi. Ară anei dưi bi mguôp mjuăt bi hriăm klă anăp leh anăn online, mnuih ƀuôn sang kluôm dhuôm dưi čih anăn.

Anăp anei, hmei srăng mkŏ mjing klei mtô bi hriăm kơ êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma hlăm kluôm ala čiăng bi sa hnơ̆ng klei thâo săng, bi sa hnơ̆ng hdră hluê ngă, jing êpul phŭn ktrâo lač kơ mnuih ƀuôn sang hlăm alŭ wăl. Hmei ăt hmăng hmưi êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma yang ƀuôn mơ̆ng dŭm êpul êya, msĕ si phung êdam êra, mặt trận, phung dưi đru kơ mnuih ƀuôn sang, hrăm mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang. Bruă sang čư̆ êa alŭ wăl gưl să ăt brei mđing êdi kơ klei anei, brei mâo phung dưi đru kơ mnuih ƀuôn sang, mâo êlan đĭng blŭ mjêč, mrô đĭng blŭ čiăng kơ mnuih ƀuôn sang dưi êmuh ya mta klei.

Ară anei, dŭm hră mơar mâo leh hmei bi lar hlăm hla pŏk web ala ƀuôn mơ̆ng Anôk mtrŭt mjhar bruă lŏ hma ala čar ăt msĕ mơh mơ̆ng dŭm alŭ wăl.

- Bi hŏng Daklak, sa hlăm dŭm alŭ wăl dưi yap jing mâo ênhă durian prŏng hĭn ară anei, Anôk bruă mtrŭt mjhar bruă ngă lŏ hma ala čar mâo leh ya mta bruă đru leh anăn si hdră êlan hlăm wưng kơ anăp?

Lê Quốc Thanh: Hŏng Daklak, hmei mâo leh sa adŭ mjuăt bi hriăm kơ klei ba yua, čih anăn mrô, dŭm klei dôk mâo hŏng hdră mtrŭn 36 ăt msĕ mơh klei pla mjing hơĭt kjăp hŏng durian lehanăn dŭm mta mnơ̆ng pla mkăn.

Hmei čih mkra leh hră mơar leh anăn ba kơ dŭm alŭ wăl mơ̆ng čar Dak Lak. Anăp anei, hmei srăng lŏ pŏk dŭm adŭ mtô bi hriăm, mjuăt bi hriăm kơ êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma mbĭt hŏng êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma yang ƀuôn, knuă druh êpul hgŭm bruă ăt msĕ mơh mnuih ƀuôn sang pla boh durian mâo klei čiăng.

Hmei ăt mtă brei mâo klei bi mguôp plah wah bruă sang čư̆ êa alŭ wăl leh anăn êpul mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma čar. Hmei bi tŭ ư leh hdră ngă bruă, si srăng ngă čiăng mâo êpul nao mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang ti nah gŭ. Hdră ngă bruă jing sa mta, ƀiădah êpul nao mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang ti nah gŭ kơh jing yuôm bhăn. Drei srăng mâo sa êpul mprăp đru kơ mnuih ƀuôn sang tơdah mnuih ƀuôn sang čiăng.

- Hlăm hdră bruă mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma ară anei mâo klei nao hgŭm sĭt êmĭt mơ̆ng anôk bruă mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma. Si ih lač kơ bruă klam leh anăn klei thâo mơ̆ng êpul anei hlăm hdră đru ba yua klei kreh knhâo, kdrăp mrâo lač kluôm leh anăn hluê ngă mkăp mrô krĭng pla mjing, anôk đŭng hruh lač hjăn?

Lê Quốc Thanh: Hmei bi mĭn ară anei Phŭn bruă lŏ hma leh anăn wăl hdĭp mda mâo mtrŭn leh hdră êlan mđĭ kyar bruă mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma. Hlăm anăn, hmei yap phung mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma mơ̆ng anôk bruă duh mkra ăt msĕ mơh phung mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma dŭm gưl jing phung mtrŭt mđĭ bruă lŏ hma.

Brei drei mâo bruă klam đru kơ mnuih ƀuôn sang, hrăm mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang leh anăn ruh mgaih dŭm bruă mnuih ƀuôn sang tuôm tơdah ngă bruă pla mjing, mơ̆ng tui duah phŭn agha truh kơ mrô krĭng pla mjing. Boh nik hĭn, brei hrăm mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang hlăm jih hdră pla mjing, dưi bi mguôp dŭm hdră kdrăp mă bruă.

Dŭm klei dôk mâo hŏng bruă pla mjing, ya jing klei kơ hnơ̆ng êbeh, ya jing klei kơ hnơ̆ng tŭ jăk mnơ̆ng dhơ̆ng, ya jing klei adôk êbeh êa drao răng mgang mnơ̆ng pla mjing, drei mâo nanao klei hưn brei răng kơ mnuih pla mjing, mâo nanao klei hrăm mbĭt hŏng mnuih pla mjing čiăng kơ mnơ̆ng dhơ̆ng mkra mjing dưi mâo dŭm hnơ̆ng čuăn mơ̆ng anôk mnia mblei čiăng.

- Mni lač jăk kơ ih kơ klei hâo hưn mrâo anei!