Mkŏ mjing thŭn 2021 hŏng 7 čô hgŭm, truh kơ ară anei, Êpul hgŭm bruă Mkra mjing–Mnia mblei–Dŭm bruă nah tluôn Makka Êa Hleo mâo leh êbeh 30 čô, kriê dlăng hlăm brô 140 ha kphê lehanăn makka. Thŭn 2025, mta mnơ̆ng makka mơ̆ng Êpul hgŭm bruă dưi ba čhĭ êlan phŭn truh kơ Dhŭng Korea, mbĭt anăn mâo anăn knăl Mnơ̆ng dhơ̆ng bruă tuh tia mkra mjing krĭng ƀuôn sang êdah kdlưn gưl ala čar, leh mâo mă Klei pah mni Mai An Tiêm thŭn 2024.

Hluê si Nguyễn Trọng Huê, Khua êpul hgŭm bruă, klei tŭ jing amâo djŏ knŏng kbiă hriê mơ̆ng bruă pŏk mlar krĭng pla mjing amâo dah mkra mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk mnơ̆ng dhơ̆ng ƀiădah lŏ kbiă mơ̆ng klei mĭn dlăng kriê, klă mngač hlăm hdră kiă kriê leh anăn mđĭ lar bruă klam mơ̆ng grăp čô hgŭm.

“Gru hmô Êpul hgŭm bruă jing gru hmô đĭ kyar dleh hĭn, ƀiădah tơdah ba yua djŏ srăng đĭ kyar pral leh anăn hơĭt kjăp, čiăng ngă bruă jăk hĭn brei mâo klei bi mguôp leh anăn klă mngač kơ klei hưn ngăn prăk, mbha gưl mbha klei dưi, mbha bruă klam kơ grăp čô êpul hgŭm bruă srăng jăk hĭn”.

Mbĭt hŏng hdră mlih mrâo kriê dlăng, lu Êpul hgŭm bruă ti Dak Lak dôk bi mklă klei tŭ dưn mơ̆ng gru hmô bi hgŭm pla mjing. Ti Êpul bruă hgŭm lŏ  Công bằng Êa Tu, ƀuôn hgŭm Tân Lập, 49 čô hgŭm, hlăm anăn 90% jing mnuih ƀuôn sang djuê ana ƀiă, dôk kriê dlăng êbeh 250 ha kphê. Kyua pla mjing hluê hnơ̆ng čuăn, kphê mơ̆ng Êpul hgŭm bruă mâo čhĭ lu hĭn nanao hŏng wăl anôk mnia mblei mơ̆ng 2 truh kơ 2.5 êklăk prăk/ton grăp thŭn. Kah mbha klei hriăm ngă bruă, Nguyễn Đình Trọng, khua êpul hgŭm bruă brei thâo:

“Êpul hgŭm bruă čŏng mtrŭt mjhar mă pô, amâo mâo jưh knang kơ pô ôh, tal êlâo hĭn brei drei ngă hŏng klei jăk, mâo k’hưm hlăm bruă mkra mjing snăn mơ̆ng anăn phung blei yua diñu srăng duah kơ pô, anăn yơh jing klei năng brei drei ngă êlâo bi knŭk kna đru knŏng jing 1 kdrêč čiăng mjing klei găl kơ drei nao pral hĭn amâo mâo djŏ knŏng jưh knang kơ klei knŭk knar đru đuič ôh.”

Ti să Êa Ñuôl, čar Dak Lak, Êpul hgŭm bruă lŏ hma leh anăn bruă hiu čhưn ênguê Phú Nông Ƀuôn Đon lŏ čuăn ruah êlan nao mơ̆ng mđĭ kyar klei găl mơ̆ng alŭ wăl tơdah bi mguôp lŏ hma hŏng bruă hiu chưn ênguê. Mkŏ mjing thŭn 2019, truh kơ ară anei Êpul hgŭm bruă mâo leh 46 čô mnuih hgŭm bi mkrum mguôp prăk duh bi liê, đru mguôp ai tiê mđĭ kyar gru hmô bruă lŏ hma-bruă hiu čhưn ênguê djiêu gah ênao êa phŭn pui kmlă Sêrêpôk 3.

Trần Văn Toàn, Khua êpul hgŭm bruă brei thâo, mta ngă tŭ jing amâo djŏ knŏng phŭn mkăp prăk ƀiădah jing klei hgŭm mguôp lehanăn bi đru klam plah wah mnuih hgŭm, tĭng dlăng djŏ klei găl mâo lehanăn mđĭ lar klei mâo mơ̆ng alŭ wăl pô.

“Hmei čŏng bi mkrum mguôp ngăn prăk klei bhiăn bi mkrum ngăn prăk êrô hiu čiăng duh bi liê dŭm gru hmô mâo êpul hgŭm bruă ruah leh, mă dua mta phŭn ngă tur knơ̆ng mđĭ kyar jing mkra mjing bruă lŏ hma mguôp hŏng bruă hiu čhưn ênguê nao dlăng jŭm ênao êa phŭn Sêrêpôk 3. Mơ̆ng hlăk mkŏ mjing krĭng anăn mâo lu đang war, lu anôk lăn lui êruh truh kơ ară anei mjing leh sa wăl anôk mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp jăk siam êdi, lu jơr, iêo jak phung tuê hiu čhưn ênguê.”

Dak Lak ară anei mâo êbeh 1.220 êpul hgŭm bruă hŏng êbeh 185.000 čô hgŭm. Alŭ wăl mâo lu klei găl čiăng mkŏ mjing dŭm êpul hguŭm bruă prŏng hlăm bruă lŏ hma, dliê kmrơng, mnơng hlăm êa, bruă hiu čhưn ênguê êpul êya, bruă tuh tia mkra mjing lehanăn logistics. Khă snăn, ti Dak Lak knŏng mrâo hlăm brô 20% Êpul hgŭm bruă nao hgŭm hlăm dŭm hdră bi hgŭm kluôm, hlăk êjai hlăm brô 80% ăt ngă bruă hliê hluôt, čŏng pô duah anôk hrui blei mnơ̆ng dhơ̆ng, anei jing klei kpăk prŏng ngă kơ bruă duh mkra êpul ka ba yua jih klei găl mâo.

Hdră mtrŭn Klei bi kƀĭn bruă Đảng čar Dak Lak wưng thŭn 2025–2030 bi mklă, bruă duh mkra êpul êya jing sa hlăm dŭm boh kdrŭt yuôm bhăn čiăng hlue ngă mta kñăm đĭ kyar GRDP mơ̆ng 11%/thŭn kơ dlông hlăm lu thŭn kơ anăp.Lương Nguyễn Minh Triết, Khua hlăm Anôk bruă Đảng gưl dlông, Khua bruă Đảng čar Dak Lak kah mbha klei mĭn, Liên Minh êpul hgŭm bruă brei mđing mđĭ hnơ̆ng tŭ hdră mă bruă, mđĭ kyar hluê gru hmô Êpul bruă hgŭm ênuk mrâo, bi mguôp hŏng klei kreh knhâo, kdrăp mrâo, mlih mrâo mbruă, bi mlih mrô, bruă duh mkra kluôm, bruă lŏ hma wăl mnơ̆ng hdĭp leh anăn bi hgŭm boh tŭ yuôm.

: “Êpul hgŭm bruă čar brei mđing mđĭ boh tŭ hdră mă bruă mơ̆ng dŭm êpul bi hgŭm, mđing kơ ênoh, dlăng yuôm kơ hnơ̆ng tŭ jăk, mđing mkŏ mkra dŭm gru hmô êpul bi hguŭm ênuk mrâo, boh nik hlăm klei bi mlih hdră êlan kiă kriê, kiă kriê bruă tui duah phŭn agha, klei bi mnia mblei hŏng online, leh anăn bi mguôp mbĭt anôk čhĭ mnia; mguôp hŏng bruă ba yua klei kreh knhâo, kdrăp mrâo, bi mlih mrô, klei duh mkra mtah, bruă duh mkra kluôm, bruă lŏ hma wăl mnơ̆ng hdĭp leh anăn boh tŭ klei bi mguôp.”

Mơ̆ng dŭm gru hmô Êpul hgŭm bruă ngă bruă mâo boh tŭ dưn ti Dak Lak dưi ƀuh, êpul bi mguôp hruê anei amâo lŏ jing gru hmô mkra mjing mâo klei mĭn đưm ôh. Tơdah mă klei kriê dlăng mrâo mrang jing tur knơ̆ng, bi mguôp jing boh kdrŭt leh anăn boh  tŭ dưn jing mta kñăm, dŭm êpul hgŭm bruă jing kdrông mkŏ ba boh mnga bruă lŏ hma Dak Lak kpưn truh ti anôk mnia mblei, đru mguôp klă sĭt hlăm klei đĭ kyar bruă duh mkra alŭ wăl./.