Ti să krĭng čư̆ čhiăng Măng Ri, anôk mâo 98% mnuih ƀuôn sang djuê ana Sêdang hdĭp mda, ana sâm Ngọc Linh jing leh hdră êlan phŭn hlăm klei mđĭ kyar bruă duh mkra. Dŭm thŭn êgao, mbĭt hŏng klei mđing dlăng mơ̆ng Đảng, Knŭk kna leh anăn bruă sang čư̆ êa alŭ wăl, mnuih ƀuôn sang dưi đru ana mjeh, ktrâo lač hdră mnêč, bi hgŭm ba čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng. Mơ̆ng anăn, lu gŏ sang mâo leh hnư hrui wĭt hơĭt. Nguyễn Thị Anh Nữ, gŏ sang mă bruă mkra mjing êa drao ti alŭ Đăk Viên, să Măng Ri brei thâo:

“Mơ̆ng leh gŏ sang duh bi liê leh anăn mđĭ kyar kơ sâm Ngọc Linh snăn ba wĭt hnư hrui wĭt hơĭt kjăp nanao hlăm grăp mlan kơ gŏ sang. Bi kơ ênoh yuôm sâm Ngọc Linh anei jing yuôm êdi, snăn ñu ăt mđĭ klei hdĭp mda kơ gŏ sang".

Amâo djŏ knŏng đru ana mjeh, alŭ wăl lŏ mkŏ mjing hdră bi hgŭm pla mjing, răng mgang leh anăn ba čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng hŏng anôk bruă duh mkra. Truh ară anei, hlăm brô 300 gŏ sang să Măng Ri nao hgŭm hlăm hdră bi hgŭm anei. Phạm Xuân Quang, Khua anôk bruă sang čư̆ êa să Măng Ri brei thâo, kyua mđĭ lar klei găl alŭ wăl leh anăn mjing hdră duh ƀơ̆ng sui, ênoh gŏ sang ƀun mơ̆ng să hrŏ lu, ară anei knŏng adôk ti gŭ 10%.

“Să hmei mâo klei găl, klei jăk kơ ana sâm Ngọc Linh, mơ̆ng anăn srăng mđĭ kyar ana êa drao ti gŭ êyui kyâo dliê, anăn jing ana sâm Ngọc Linh. Tal dua jing đru kơ mnuih ƀuôn sang pla dliê, mjing wăl bi kna mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp kơ ana sâm Ngọc Linh đĭ jing. Tal tlâo jing đru kơ dŭm hdră duh ƀơ̆ng mkăn čiăng kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ kyar bruă duh mkra, đru kơ ana kphê, ana êa drao djiêu dliê čiăng kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ kyar hdră duh ƀơ̆ng, mâo hnư hrui wĭt, đru kơ mnuih ƀuôn sang tlaih ƀun leh anăn kpưn đĭ kơ mdrŏng”.

Amâo djŏ knŏng Măng Ri, lu alŭ wăl krĭng čư̆ čhiăng mơ̆ng Quảng Ngãi ăt dôk mlih ktang mơ̆ng đru klă anăp jing đru hdră duh ƀơ̆ng hơĭt kjăp, mguôp hŏng klei găl leh anăn klei mâo mơ̆ng grăp krĭng. Nguyễn Văn Sinh, Khua bruă sang čư̆ êa să Ba Động brei thâo, bruă sang čư̆ êa čŏng ksiêm dlăng boh sĭt, tui hriăm lu gru hmô mkra mjing tŭ dưn čiăng đru kơ mnuih ƀuôn sang mâo bruă mă, bi hơĭt klei hdĭp.

“Wưng leh êgao, alŭ wăl nao tui hriăm leh klei hriăm mơ̆ng dŭm gru hmô msĕ si pla teinan, ana boh kruĕ hruĕ leh anăn dŭm gru hmô mkăn, mjing klei găl jăk hĭn kơ mnuih ƀuôn sang mâo hdră duh ƀơ̆ng, mđĭ kyar bruă duh mkra ti alŭ wăl, bi hrŏ klei nao mă bruă kbưi, amâo mâo klei găl kriê dlăng kơ anak aneh, gŏ sang".

Dŭm gru hmô mđĭ kyar bruă duh mkra djŏ guôp hŏng klei găl grăp alŭ wăl dôk bi mklă boh tŭ dưn mơ̆ng hdră êlan djŏ klă mơ̆ng Đảng leh anăn Knŭk kna hlăm bruă kriê dlăng klei hdĭp mnuih ƀuôn sang djuê ana ƀiă. Amâo djŏ knŏng đru kơ mnuih ƀuôn sang mâo hnư hrui wĭt hơĭt, dŭm hdră êlan lŏ đru krơ̆ng mnuih mă bruă dôk ti ƀuôn sang, mđĭ kyar bruă duh mkra mguôp hŏng bruă răng mgang dliê leh anăn kriê pioh knhuah dhar kreh.

Thŭn 2026, Quảng Ngãi  gĭr bi hrŏ ênoh gŏ êsei ƀun kluôm čar adôk 1,47%, bi knar hrŏng giăm 5.600 gŏ êsei ƀun, hlăm anăn krĭng čư̆ čhiăng hrŏ êbeh 3.700 gŏ êsei. Čiăng dưi ngă klei kñăm anei, čar lŏ dơ̆ng bi mguôp klei găl mơ̆ng Hdră kñăm ala čar wưng 2026–2030, boh nik Hdră mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo, bii hrŏ gŏ êsei ƀun hơĭt kjăp leh anăn mđĭ kyar bruă duh mkra – ala ƀuôn krĭng mnuih djuê ƀiă leh anăn krĭng čư̆ čhiăng.

Dŭm knơ̆ng, dhar bruă leh anăn alŭ wăl dôk ksiêm dlăng, bi leh dŭm hnơ̆ng čuăn djŏ guôp hŏng klei mâo sĭt, ruah dŭm gru hmô mkra mjing djŏ hŏng klei čiăng mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, mđĭ lar bruă klam phŭn mơ̆ng mnuih ƀuôn sang hlăm bruă mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo leh anăn bi hrŏ ƀun kjăp. Hồ Trọng Phương, Khua knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn wăl hdĭp mda Quảng Ngãi brei thâo:

“Dŭm alŭ wăl brei lŏ ksiêm wĭt jih jang ênoh čuăn êlâo dih, čiăng kơ tơdah mtrŭn ênoh čuăn mrâo djŏ hĭn, găl hĭn hŏng boh sĭt alŭ wăl brei păn kjăp boh sĭt čiăng mkŏ mjing ênoh čuăn mrâo, mơ̆ng anăn đru kčĕ hŏng bruă sang čư̆ êa čar mtrŭn hdră êlan klă klơ̆ng. Mta kñăm wưng thŭn 2026 - 2030 jing klă sĭt hĭn, tŭ dưn hĭn, ba wĭt klei hdĭp jăk hĭn kơ mnuih ƀuôn sang".

Mơ̆ng dŭm hdră êlan djŏ hŏng boh sĭt truh kơ dŭm gru hmô duh ƀơ̆ng djŏ guôp, klei hrăm mbĭt mơ̆ng bruă sang čư̆ êa alŭ wăl leh anăn bruă djŏ tuôm ti Quảng Ngãi dôk lŏ thiăm boh kdrŭt čiăng kơ mnuih djuê ƀiă mđĭ lar klei găl, gĭr ktưn tlaih ƀun, mkŏ mjing klei hdĭp trei mđao./.