Ti să Măng Ri, ƀrư hruê ƀrư̆ mâo lu phung mda asei čô̆ kơ bruă mơ̆ng ana Sâm Ngọc Linh. Ayŏng A Lêm, ti alŭ Long Láy 2, să Măng Ri pla leh êbeh 400 phŭn sâm Ngọc Linh mơ̆ng thŭn 2020. Kyua kriăng hriăm, ba yua hdră mnêč, đang sâm ñu čăt đĭ siam, đa đa ana mâo hrui pĕ.

Ayŏng A Lêm brei thâo, sâm Ngọc Linh jing ana dleh pla. Knŏng čăt đĭ siam ti gŭ êyui dliê, boh dlông mơ̆ng 1.200m. Pô pla srăng kreh kriăng, răng hlăm klei kriê dlăng:

"Hŏng Sâm ngọc Linh, yuôm hĭn pô srăng kreh kriăng, hriăm mơ̆ng phung ayŏng amai, phung nao êlâo, phung tŭ dưn êlâo. Hrăm mơ̆ng diñu, nao hgŭm hlăm lu adŭ hriăm čiăng diñu mtô, yua ênoh prăk pô mâo leh anăn lĭng čan thiăm čiăng pla ana anei”.

Ară anei, lu phung êdam êra ti dŭm să Măng Ri, Tu Mơ Rông, čar Quảng Ngãi ngă bruă mđĭ kyar bruă duh mkra mơ̆ng ana êa drao. mnuih ƀuôn sang alŭ wăl lŏ mđĭ kyar thiăm dŭm mta ana pla mjing msĕ si kphê, sâm hruê̆, thất diệp nhất chi hoa. lu phung mda asei yua ênoh prăk čan mơ̆ng knơ̆ng prăk đru ba ala ƀuôn čiăng duh bi liê pla sâm. Đa đa gru hmô phŭn ba wĭt boh tŭ dưn, đru kơ phung mda asei mâo hnư hrui wĭt, bi hơĭt klei hdĭp.

Truh kơ ară anei, dŭm knơ̆ng bruă pla sâm bi mguôp hŏng phung kreh knhâo mtô kơ hdră pla mjing, kriê dlăng leh anăn răng mgang ana pla mjing, đru mđĭ boh tŭ klei pla mjing. Nguyễn An, khua mnia blei knơ̆ng bruă duh mkra VIngin brei thâo, knơ̆ng bruă ñu mkŏ mjing klei găl čoăng đru kơ phung êdam êra nao jĕ hŏng klei kreh knhâo mrâo mrang, yua hdră mnêč mrâo hlăm klei mkra mjing:

“Hmei amâo djŏ knŏng mdei hlăm bruă mkăp brei ana mjeh ƀiădah srăng hrăm mbĭt hŏng diñu hlăm klei răng kriê. Hmei srăng đru kơ diñu, ƀuôn hgŭm nik jing phung thâo, dưi mâo klei hriăm mrâo, boh nik jing dŭm mĭn, hdră êlan čiăng đĭ kyar, ksiêm duah, mbĭt hŏng anăn jing đa đa kdrăp yua mkăn čiăng đru kơ diñu thâo klă hĭn”.

Mđĭ kyar ana êa drao, hlăm anăn pŏk mlar ênhă pla sâm Ngọc Linh jing êlan nao mrâo dưi bi klă hlăm hdră mtrŭn Klei kƀĭn bruă Đảng sa Măng Ri wưng thŭn 2025 - 2030. Să pla lu sâm Ngọc Linh ti Quảng Ngãi. Ară anei Bruă sang čư̆ êa alŭ wăl dôk đru kơ mnuih ƀuôn sang pŏk mlar ênhă pla sâm, iêo jak knơ̆ng bruă duh bi liê mkra mjing, đru mđĭ ênoh mnơ̆ng dhơ̆ng. Phạm Xuân Quang, khua Bruă sang čư̆ êa să Măng Ri mñă klă, mđĭ kyar ana sâm srăng nao mbĭt hŏng răng mgang dliê:

“Bruă pŏk mlar ênhă srăng bi mâo lu mnơ̆ng čiăng iêo jak knơ̆ng bruă, phung duh bi liê hriê mkra mjing, mkŏ mjing mnơ̆ng dhơ̆ng, mđĭ hnơ̆ng anăn knăl mơ̆ng sâm Ngọc Linh. Čiăng pŏk mlar leh anăn đĭ kyar, mkŏ mjing wăl anôk găl guôp kơ ana sâm ngọc linh đĭ hriê, čiăng pla dliê, mđĭ kyar ênhă pla dliê leh anăn răng mgang dliê. Mbĭt ană, hâo hưn kơ mnuih ƀuôn sang hlăm bruă kiă kriê, răng mgang dliê nao mbĭt hŏng mđĭ kyar sâm Ngọc Linh leh anăn dŭm mta ana êa drao mkăn”.

Ti să Tu Mơ Rông, Bruă sang čư̆ êa alŭ wăl bi mguôp hŏng knơ̆ng bruă mđup brei ana mjeh kơ phung êdam êra, mkŏ mjing hdră duh ƀơ̆ng leh anăn mtrŭt mđĭ klei đĭ kyar bruă duh mkra. Truh kơ ară anei, să anei mtrŭt mjhar mâo êbeh 100.000 phŭn kphê mjeh leh anăn êbeh 800 kg asăr mjeh čiăng mbha kơ mnuih ƀuôn sang. Võ Trung Mạnh, khua dlăng bruă đảng să Tu Mơ Rông brei thâo, čiăng hdră mtrŭn nao hlăm klei hdĭp srăng mkŏ mjing gru hmô klă klơ̆ng čiăng mtô kơ mnuih ƀuôn sang:

"Anôk bruă hdră mnêč jêñ jêñ ksiêm dlăng, mtô kơ mnuih ƀuôn sang pla mjing, kriê dlăng leh anăn djă pioh ana sâm Ngọc Linh čiăng đru djă pioh phŭn sâm, mđĭ kyar ti alŭ wăl. Bruă Đảng să Tu Mơ Rông ăt mkŏ mjing dŭm êpul nao truh grăp đang sâm čiăng ksiêm dlăng, mtô leh anăn mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang kriê dlăng, mđĭ kyar ana sâm”.

Mơ̆ng dŭm gru hmô klă klơ̆ng, klă hŏng boh sĭt, Hdră mtrŭn mơ̆ng Đảng ti krĭng čư̆ čhiăng Quảng Ngãi amâo djŏ knŏng mdei hlăm hră mơar ƀiădah nao leh hlăm klei hdĭp. Êjai mnuih ƀuôn sang săng, mnuih ƀuôn sang tŭ leh anăn hluê ngă, mta kñăm mơ̆ng hdră mtrŭn jing boh kdrŭt yuôm bhăn, mtrŭt mđĭ krĭng dlông đĭ kyar hơĭt kjăp./.

VOV MT