Ti să vân Hoà, čar Dak Lak, Trần Văn Hiệp jing sa hlăm phung ngă lŏ hma tal êlâo nao hgŭm hlăm klei bi hmô pla ktơr mă ana bi mguôp hŏng knơ̆ng rông êmô mă êa ksâo TH. Lu thŭn êlâo, gŏ sang ñu ngă bruă pla hbei ƀlang. Ƀiădah, boh tŭ dưn brư̆ hruê ƀrư̆ toh hroh êjai lăn sah kba leh lu thŭn pla mjing. Hluê si Hiệp, bruă bi mlih jing pla ktơr mă ana pŏk sa êlan nao mrâo hŏng hnư hrui wĭt hơĭt hĭn kyua mâo knơ̆ng bruă ngă klei kuôl kă hrui blei mơ̆ng phŭn.

 “Êlâo dih kâo pla hbei ƀlang ƀuh amâo mâo tŭ dưn ôh, lăn ƀrư̆ hruê ƀrư̆ sah kba, amâo mâo đĭ kyar. Leh anăn kâo mlih jing pla ktơr anei, čiăng čhĭ čhiêm êmô mă êa ksâo. Ară anei ana ktơr ƀuh jăk êdi, prăk mnga kơ gŏ sang đih gŏ sang ăt ƀuh klei hơ̆k mơak êdi. "

Mbĭt hŏng Hiệp, lu gŏ sang ti Vân Hòa dôk ƀuh klei găl mđĭ hnư hrui wĭt mơ̆ng ana ktơr pioh mă ana. Ayŏng Trần Văn Thiên, sa čô ngă lŏ hma mda asei nao êlâo hgŭm hlăm gru hmô, mrâo hrui êmiêt 2ha ktơr pioh mă ana leh êbeh 80 hruê pla. Jih jang mnơ̆ng dhơ̆ng mâo knơ̆ng bruă hrui blei hŏng ênoh mơ̆ng 1.350 - 1.400 prăk hlăm sa kg. Ênoh mâo kah knar mơ̆ng 50 - 55 tôn hlăm sa ha, êjai anăn ênoh bi liê knŏng hlăm brô 25 êklăk prăk sa ha/ sa wưng. Leh mă jih ênoh bi liê, ayŏng Thiên dưi hrui prăk mnga êbeh 80 êklăk prăk knŏng ka bŏ tlâo mlan.

"Bi hŏng ktơr pioh mă ana mmông wưng hrui êmiêt bhiâo, 3 mlan, gŏ sang ară anei hrui êmiêt hlăm brô 50 tôn. Leh mă jih ênoh bi liê mâo prăk mnga truh sa ha sa wưng hlăm brô 42 êklăk prăk hlăm 3 mlan.”

Hlue si ƀuh mơ̆ng lu ƀĭng ngă lŏ hma, klei kdlưh hĭn mơ̆ng ktơr mă ana jing mmông pla mjing bhiâo. Tơdah ktơr mă asăr čiăng mơ̆ng 110 - 120 hruê kơh mâo hrui êmiêt, bi ktơr mă ana knŏng čiăng hlăm brô 80 - 85 hruê. Kyua bi hrŏ mơ̆ng 30 - 35 hruê hlăm hră wưng, mnuih ƀuôn sang dưi dăp 3 wưng pla mjing hlăm thŭn êjai dưi mâo djăp êa krih.

Klei anei jing mbĭt hŏng bruă đa đa ênhă lăn, ƀĭng ngă lŏ hma, dưi mđĭ wưng pla mjing, mđĭ boh tŭ dưn yua lăn leh anăn ênhă prăk hlăm thŭn. Hŏng prăk mnga kah knar hlăm brô 35-40 êklăk prăk sa ha/ wưng, hnư hrui wĭt mơ̆ng ktơr mă ana dưi mâo êbeh 100 êklăk prăk sa ha/ sa thŭn, lu hĭn mkă hŏng lu ana pla mjing đưm.

Yuôm bhăn hĭn, mnuih ƀuôn sang amâo lŏ tuôm hŏng klei mâo boh luč ênoh. Mdê hŏng ktơr mă asăr jing jưh knang lu hŏng phung hrui blei leh anăn klei mlih anôk mnia mbei, ktơr pioh mă ana mâo knơ̆ng bruă kuôl kă ba čhĭ wưng sui čiăng mkăp kơ dŭm đang war rông êmô mă êa ksâo, êmô mă kđeh. Anôk ba čhĭ dưi rơ̆ng kjăp mơ̆ng akŏ wưng, đru kơ ƀĭng ngă lŏ hma hơĭt ai tiê mkra mjing. Jing gŏ sang pla mjing 7ha ktơr pioh mă ana ti djiêo đang kwar rông êmô mă êa ksâo TH, ayŏng Nguyễn Văn Hùng brei thâo, gru hmô lŏ ba wĭt lu boh tŭ dưn mkăn êngao kơ boh tŭ dưn bruă duh mkra.

"Pla ktơr mă ana anei tal êlâo jing dŭ mdiăng găl kyua giăm hŏng sang măi. Tal 2 jing anôk ba čhĭ ba čhĭ kơ sang măi mkra hbâo, leh anăn đang war đru brei mjeh hŏng hbâo pruê, êa drao krih anăn jing klei kdlưn hĭn tal 3. Kâo ƀuh 3 mta anăn jing klei tŭ dưn hlăm bruă pla ktơr mă ana anei.”

Leh 5 thŭn hluê ngă ti dŭm alŭ wăl Ngŏ čar Dak Lak msĕ si Sơn Thành, Tuy An Nam hŏng klei bi mguôp hŏng knơ̆ng bruă, gru hmô ktơr mă ana dôk brei ƀuh boh tŭ dưn klă sĭt. Phạm Quốc Hoàng, k’iăng khua Bruă sang čư̆ êa să Vân Hoà brei thâo, čiăng mkŏ mjing klei găl mđĭ kyar krĭng pla mjing hơĭt kjăp, Bruă sang čư̆ êa alŭ wăl dôk čŏng pô čuăl mkra krĭng pla mjing, duh bi liê êa krih leh anăn mkŏ knơ̆ng bruă hŏng ƀĭng ngă lŏ hma.

"Ti anăp alŭ wăl hmei iêo mthưr dŭm gŏ sang mâo klei găl kơ êa krih, sitôhmô giăm dŭm ênao, giăm hnoh krông, hnoh êa srăng đĭ kyar ana ktơr anei. Bi hŏng dŭm krĭng mkăn, hmei ăt tă hdră jing čuăl mkra mơ̆ng 10-15ha srăng ktar sa kbang êa leh anăn dŭm gŏ sang pla ktơr srăng klei ênao čiăng bi kdơ̆ng êa đru kơ klei krih êa.”

Mơ̆ng boh sĭt ti Dak Lak brei ƀuh, ênoh yuôm hĭn mơ̆ng ktơr mă ana amâo djŏ ti hnơ̆ng amâodah prăk mnga. Klei tŭ jing mơ̆ng gru hmô jing mơ̆ng bruă dưi mkŏ mjing klei bi mguôp kjăp plah wah knơ̆ng bruă, ƀĭng ngă lŏ hma leh anăn Bruă sang čư̆ êa alŭ wăl.

Mnuih ƀuôn sang mâo anôk ba čhĭ hơĭt, knơ̆ng bruă mâo mnơ̆ng dhơ̆ng hnơ̆ng jăk, bi alŭ wăl dưi mkŏ mjing krĭng pla mjing bi kƀĭn nao mbĭt hŏng mđĭ kyar bruă rông mnơ̆ng hnơ̆ng prŏng. Mbĭt anăn, bruă ba yua hbâo brŭ leh leh anăn êa leh kar mkŏ mjing klei dar hlăm klei mkra mjing, đru bi msiam lăn leh anăn bi hrŏ klei kpĭ wăl hdĭp mda.