Gŏ sang Nguyễn Thị Mai, ti alŭ Phú Yên 1, ƀuôn hgŭm Ia Hiao, čar Gia Lai mrâo leh koh truh 3 ha kbâo, mâo jih jang êbeh 240 tôn. Kah hĕ jih kơ ênoh bi liê, gŏ sang ñu adôk prăk mnga hlăm brô 100 êklăk prăk. Klei mơak lŏ mđĭ hĭn, leh kbâo jăk lehanăn čhĭ mâo ênoh, mbĭt anăn lŏ mâo knơ̆ng bruă đru prăk koh kbâo mơ̆ng hnưm.
“Klei mơak prŏng thŭn anei, jing mâo sang mkra mjing đru hlăm klei koh kbâo jih hlăm wưng tết, čiăng kơ mnuih ƀuôn sang kbâo bi leh. Sang mkra mjing lŏ đru 30 êbâo/1 tôn čiăng mđĭ ai mnuih ƀuôn sang”.
Mơ̆ng leh mâo klei bi hgŭm hŏng sang mkra mjing kbâo, gŏ sang Đinh Kot, ti ƀuôn Ó, să Chư Krey, čar Gia Lai mâo đru mjeh mrâo, ktrâo atăt mnuih ƀuôn sang hdră mă bruă, dơ̆ng mơ̆ng pla hlŏng truh kơ koh kbâo. Hŏng hdră mă bruă mrâo, hnơ̆ng kbâo đĭ jing jăk dưi mâo ba wĭt lu hĭn đĭ leh mơ̆ng 70 tôn/ha truh kơ giăm 90 tôn/ha. Mâo klei bi hgŭ kjăp ăt đru leh ñu amâo mâo lĕ hlăm klei dleh dlan ôh msĕ hŏng mnuih mă bruă êlâo. Kyuanăn, 5ha yan kbâo thŭn anei, mâo ba wĭt leh prăk mnga êbeh 200 êklăk prăk kơ gŏ sang Đinh Kot:
“Mnuih ƀuôn sang hmei pla kbâo hơĭt hĭn leh mkă hŏng pla hbei ƀlang, ktơr, êtak... Kyua pla kbâo klei hdĭp mda hơĭt hĭn.”
Klei bi hgŭm bruă pla kbâo đru bi mlih leh klei hdĭp lu gŏ sang mnuih ƀuôn sang ti ƀuôn Ó, ƀuôn hgŭm Chư Krey, mjing leh klei bi mlih hlăm klei mĭn lehanăn hdră mă bruă mơ̆ng mnuih djuê ƀiă čar Gia Lai. Đỗ Minh Sơn, Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn hgŭm Chư Krey, čar Gia Lai brei thâo, mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn hgŭm hlăk dôk bi mlih mnơ̆ng pla mjing lui jih ana amâo mâo ênoh, mlih pla kbâo sơăi, djŏ guôp hŏng yan adiê, hŏng lăn ala alŭ wăl.
“Dŭm thŭn giăm anei, mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn hgŭm bi mlih leh mnơ̆ng pla mjing, ba pla ana mâo ênoh hĭn msĕ si kbâo. Mơ̆n leh thâo pla kbâo, klei hdĭp mda mnuih ƀuôn sang mâo klei bi mlih hĭn leh, ƀuôn hgŭm jăk siam hĭn”.
Gia Lai ară anei jing lŭ wăl krĭng pla kbâo prŏng hĭn kwar krah – lăn dap kngư, hŏng ênhă hlăm brô 40.000 ha. Čar mâo 2 boh sang mkra mjing sĭk hŏng ênoh hlăm brô êbeh 26.000 tôn kbâo/hrue. Dŭm thŭn giăm anei, dŭm boh sang mkra mjing čŏng mkŏ mjing klei bi hgŭm hŏng mnuih pla mjing, mjing leh krĭng pla mjing hơĭt, lehanăn kjăp. Hnơ̆ng mâo boh mnga ti ênoh êbeh 80 tôn/ha; lu ênhă mâo hdră dlăng kriê wiê ênăk jăk, mâo kdrăp krih êa, lehanăn ba djuê mjeh kbâo mrâo dưi mâo êbeh 90 tôn/ha.
Nguyễn Xuân Phước, K’iăng khua knơ̆ng bruă mkra mjing sĭk An Khê (čar Gia Lai) brei thâo, anôk bruă hlăk dôk rŭ mjing kdrăn đang kbâo prŏng phĭt sa anôk, ba yua êdeh êdâo mă bruă, mjing klei jăk găl kơ mnuih pla mjing mbĭt hŏng sang mkra mjing kbâo.
“Ară anei, hlăk dôk duah ênhă pla kbâo prŏng. Boh nik sang mkra mjing mâo kdrăp mkra mjing kbâo hŏng ênoh lu, mơ̆ng anăn mơh čiăng bi mâo sa ênoh prŏng kbâo mâo hlăm đang, mơ̆ng anăn đru bi hơĭt mơh klei hdĭp mnuih ƀuôn sang pla kbâo.”
Leh mâo klei bi hgŭm plah wah mnuih ƀuôn sang, hŏng phung duh mkra, knư̆ hrue kjăp hĭn, ana kbâo đru leh dŭm pluh êbâo gŏ sang mnuih ƀuôn sang mâo klei hơĭt hlăm klei hdĭp ti Gia Lai. Klei čiăng dưi mâo bruă hrui blei kbâo hŏng klei hơĭt, klei đru hdră dlăng kriê wiê ênăk, mă bruă hŏng êdeh êdâo, lehanăn mkŏ mjing hdră êlan mă bruă hŏng klei kjăp, snăn dưi đru leh kơ mnuih pla kbâo siă suôr hŏng bruă pla kbâo, bi hrŏ klei amâo mâo jăk, mđĭ klei tŭ dưn bruă knuă, đru mđĭ kyar bruă pla mjing kjăp hlăm alŭ wăl./.
Viết bình luận