Ti anôk rŭ mkra Wăl tuh tia mkra mjing Hòa Tâm lehanăn kdrŭn ksĭ Bãi Gốc, čar Dak Lak, dŭm pluh boh êdeh mdiăng mnơ̆ng, êdeh kai mbĭt hŏng lu kdrăp maĭ mŏk dôk mjêč bi msir mghaih anôk ala, pŏk êlan mă bruă. Leh hdră bruă kdlưn hĭn msir mghaih anôk ala, Wăl tuh tia mkra mjing Hòa Tâm dưi bi leh bruă brei mưn êbeh 215 ha lăn. Đỗ Văn Khánh, K'iăng khua Knơ̆ng bruă mguôp hnư Duh bi liê lehanăn mđĭ kyar anôk bruă nah gŭ Wăl tuh tia mkra mjing Hòa Tâm brei thâo, hjăn kdrŭn ksĭ Bãi Gốc, jih jang 64.9 ha lăn ktuê hang ksĭ dưi jao, mjing klei găl čiăng kơ hdră bruă pŏk ngă dŭm mta bruă phŭn hlăm mlan 9 kơ anăp.
Khua knŭk kna ăt msĕ mơh phung khua kiă kriê bruă sang čư̆ êa čar ăt mkŏ mjing leh êpul ngă bruă pral pioh kơ bruă ruh mgaih anôk ala msĕ si mrâo anei ăt ktang phĭt. Ƀuăn rơ̆ng akŏ mlan 9 srăng pŏk ngă, rơ̆ng djăp klei găl kơ hdră bhiăn leh anăn anôk bruă mâo phung ngă bruă čiăng pŏk ngă."
Sa anôk rŭ mkra mphŭn dơ̆ng êran maĭ ăt jing mmông prăk kăk klă sĭt nao hlăm bruă duh mkra. Anei kơh jing hnơ̆ng mkă yuôm bhăn êjai dŭm alŭ wăl mdưm mta kñăm đĭ kyar dua ênoh mrô. Ti Klei bi kƀĭn Mtrŭt mđĭ hdră duh bi liê thŭn 2026, Gia Lai mâo ênoh prăk čih anăn leh anăn mĭn tĭng hlăm brô 850.000 êklai prăk mơ̆ng 273 hdră bruă. Bi čar Dak Lak ăt jao klei bi mklă tŭ ư hdră êlan duh bi liê kơ 25 hdră bruă, ênoh prăk êbeh 40.000 êklai prăk. Dŭm ênoh mrô anei brei ƀuh klei iêo jak mơ̆ng anôk đĭ kyar mrâo. Ƀiădah prăk čih anăn leh anăn ƀuăn rơ̆ng knŏng jing phŭn tal êlâo; klei yuôm bhăn hĭn jing klei dưi bi mlih dŭm klei ƀuăn rơ̆ng anăn jing hdră bruă klă sĭt. Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Dak Lak Đỗ Hữu Huy brei thâo, čar mkŏ mjing leh Êpul ksiêm dlăng, đru hluê ngă dŭm hdră bruă leh mtrŭt mjhar klei duh bi liê.
“Brei pral bi leh dŭm hdră kčah pŏk ngă dŭm klei bi klă hdră êlan duh bi liê, hră tŭ yap duh bi liê leh anăn jih jang dŭm hră bi hdơr bi hgŭm mâo mđup brei leh hlăm klei bi kƀĭn. Êpul ksiêm dlăng brei lŏ dơ̆ng pŏk ngă mtam hdră kčah čiăng hluê ngă klei mbha bruă hlăm klei bi klă mkŏ mjing Êpul. Mbha klă mnuih, klă bruă, klă hnơ̆ng kčah, klă klei ư̆ êpa leh anăn klă grăp hdră bruă truh kơ hruê hdră bruă klă klơ̆ng ngă bruă. Amâo brei phung duh bi liê dôk hjăn hlăm ktuê êlan anăn.”
Khă snăn, ba prăk hlăm hdră bruă ăt ka jing anôk knhal tuič ôh. Hnơ̆ng đĭ kyar lŏ knang kơ klei dưi tŭ mă leh anăn ba yua tŭ dưn ênoh prăk. Sa hdră bruă khădah mâo prăk lu ƀiădah kƀah anôk ala, hră mơar, mnơ̆ng dhơ̆ng amâodah anôk bruă mkŏ mkra snăn ka dưi mjing boh tŭ yuôm ôh. Kyua anăn, mbĭt hŏng iêo mthưr klei duh bi liê, dŭm alŭ wăl brei bi hrŏ wưng mơ̆ng hdră mtrŭn truh kơ anôk bruă, mơ̆ng anôk bruă truh kơ mkra mjing leh anăn anôk mnia mblei. Hluê si K'iăng khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Lâm Đồng Nguyễn Ngọc Phúc, dŭm ai dưi čiăng mâo klei bi mguôp jing dŭm hdră bi hgŭm klă klơ̆ng:
"Lâm Đồng mâo lu klei găl kơ bruă lŏ hma ba yua kdrăp mrâo, mkra mjing boh mnga bruă lŏ hma, pui kmlă êran hŏng ai angĭn. Klei yuôm bhăn jing brei bi mguôp dŭm ai dưi jing dŭm hdră bi hgŭm klă klơ̆ng, mjing mnơ̆ng dhơ̆ng mrâo, kdrăp mrâo, hdră mkra mjing mrâo, ba wĭt dŭm boh tŭ dưn klă sĭt kơ mnuih ƀuôn sang, anôk bruă duh mkra leh anăn bruă duh mkra mơ̆ng čar đĭ kyar dua ênoh mrô, mđĭ ênoh bi ktưn gưl čar".
Msĕ snăn, bruă iêo jak klei duh bi liê amâo lŏ jing klei bi lông kơ ênoh prăk, ƀiădah jing ruah phŭn prăk djŏ hdră, mjing boh tŭ yuôm leh anăn ai lar bra. Ti Khánh Hòa, leh bi mŭt mbĭt hŏng Ninh Thuận, čar mâo êlan hang ksĭ giăm 500 km, mbĭt hŏng kdrŭn ksĭ leh anăn dŭm anôk bruă logistics dưi čuăl mkă. Trương Văn Tiến, Khua anôk bruă mtrŭt mđĭ klei duh bi liê, mnia mblei leh anăn hiu čhưn ênguê čar Khánh Hòa lač, klei dôk mđing jing mkŏ hŏng anôk bruă nah gŭ anei hŏng mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng Lăn Dap Kngư leh anăn Dhŭng kwar Krah.
Si srăng ngă c̆iăng dưi ba yua tŭ dưn jih hnơ̆ng dŭm kdrŭn ksĭ hŏng bruă mkŏ hŏng krĭng mnơ̆ng dhơ̆ng ti Dhŭng Lăn Dap Kngư. Si srăng ngă c̆iăng iêo jak phung duh bi liê hriê mkăp bruă dŭ mdiăng, logistics, mjing klei găl êlưih hĭn kơ dŭm knơ̆ng bruă. Mơ̆ng anăn, mjing anôk mkŏ dŭ mdiăng mnơ̆ng dhơ̆ng mâo hnơ̆ng prŏng."
Hŏng Lăn Dap Kngư - Dhŭng kwar krah, mtrŭt mđĭ hdră duh bi liê kyua anăn amâo djŏ knŏng jing klei čang hmăng iêo jak duh bi liê. Anăn jing klei čiăng bi mlih hdră êlan, hdră mtrŭn jing ai dưi mđĭ kyar, bi mlih ai dưi jing bruă ngă, mnơ̆ng dhơ̆ng, hnư hrui wĭt leh anăn ai bi ktưn mơ̆ng bruă duh mkra. Leh anăn anăn ăt jing klei mnuih ƀuôn sang čang hmăng dưi ƀuh leh grăp hdră mtrŭn: hdră mtrŭn brei nao hlăm klei hdĭp, ai dưi brei dưi mtrŭt mđĭ, čiăng kơ boh tŭ mđĭ kyar klă sĭt.
Viết bình luận