Quảng Ngãi dăp wĭt alŭ ƀuôn bi djŏ guôp hŏng klei jing hlăm alŭ wăl

VOV.Êđê- Čar Quảng Ngãi mkŏ dăp wĭt alŭ, ƀuôn kñăm bi khuăt anôk bruă, mđĭ boh tŭ dưn kriê dlăng gưl nah gŭ. Khă snăn, ti dŭm alŭ wăl krĭng čư̆ čhiăng, bruă mkŏ dăp tĭng dlăng klă đru mkăp djŏ hŏng klei čiăng mlih mrâo, djŏ hŏng klei găl mâo sĭt lehanăn klei hdĭp mnuih ƀuôn sang.

Tui si hdră dăp, bi klin dŭm boh alŭ ƀuôn ti ƀuôn hgŭm Sơn Tây Hạ, čar Quảng Ngãi, ƀuôn Ka Năng srăng bi mŭt mbĭt hŏng ƀuôn Ra Tân lehanăn ƀuôn Bà He mjing ƀuôn mrâo jing ƀuôn Ka Năng. Leh klei bi mŭt mbĭt ƀuôn mrâo srăng mâo 293 gŏ sang, hŏng 1.030 čô mnuih, jing leh sa hlăm dŭm boh ƀuôn mâo ênoh mnuih lu hĭn hlăm alŭ wăl.

Ară anei, Ka Năng jing ƀuôn mâo ênoh mnuih ƀiă hĭn mkă hŏng 3 boh ƀuôn srăng bi mŭt mbĭt. Anei jing alŭ wăl krĭng taih kbưi, anôk mnuih djuê ƀiă jing lu hĭn, lehanăn êlan klông klei êrô êbat bŏ hŏng klei dleh dlan.  Mnuih ƀuôn sang ti ƀuôn Ka Năng lu jing mnuih djuê ana Kayŏng lehanăn H'rê, klei hdĭp knŏng hŏng bruă ngă lŏ hma lehanăn dliê kyâo, hŏng dŭm mta ana kyâo pla msĕ si ana acasi, teinan, hbei tao Japon, tiu lehanăn kphê. Dŭm alŭ wăl mnuih ƀuôn sang dôk raih rưng hlăm krĭng lăn čư čhiăng, kyuanăn bruă čiăng bi klin iêo kƀĭn mnuih ƀuôn sang bŏ hŏng klei dleh dlan, ară anei ƀai hĭn lŏ jing dleh kyua anôk ala lŏ pŏk mlar hĭn. Đinh Văn Loại, Khua ƀuôn hlŏng jing khua bruă Đảng ƀuôn Ka Năng brei thâo:

"Ƀuôn hgŭm čoh čuăn yua sang dhar kreh ƀuôn Ka Năng jing anôk pioh dưm dŭm boh masin, boh nik kdrăp computer dlông jhưng, pioh ngă dŭm mta hră mơar. Anăp anei, hlăm klei bi kƀĭn ƀuôn, alŭ wăl mnuih ƀuôn sang dôk mprăp kơ klei bi mŭt ƀuôn mbĭt. Hŏng klei jing khua bruă Đảng, asei mlei kâo mâo klei bi hmô êlâo, dŭm hdră êlan mơ̆ng Đảng pioh kơ mnuih ƀuôn sang tui hlue".

Ƀuôn hgŭm Sơn Tây Hạ mâo mkŏ mjing leh bi mŭt mbĭt 3 boh să jing să Sơn Tinh, Sơn Màu lehanăn Sơn Lập êlâo dih. Kluôm ƀuôn hgŭm ară anei mâo êbeh 5.600 čô mnuih, hlăm anăn mnuih djuê ƀiă êbeh 93% ênoh mnuih. Alŭ wăl prŏng êbeh 136 km², lu jing čư̆ čhiăng, lu blư̆ kreh tuôm hŏng klei amâo mâo dưi găn êrô hlăm yan hjan. Hlăm klei hdĭp msĕ snăn, bruă bi mŭt mbĭt dŭm boh ƀuôn amâo mâo tĭng yap ti ênoh mnuih, ênoh gŏ êsei ôh.

Tui si hdră mơ̆ng alŭ wăl, mơ̆ng 12 boh ƀuôn ară anei srăng bi mŭt adôk mă 8 thôn. Khădah amâo mâo djŏ ôh jih jang dŭm boh ƀuôn dưi dăp hlăm ênoh bi mŭt mbĭt sơăi ôh. Dŭm boh ƀuôn Mang Rễ, Xà Ruông, Nước Kỉa, Hà Lên lehanăn Tà Vinh ăt dôk djă pioh snăn, kyua lăn ala prŏng mnuih dôk raih rưng, lehanăn kbưi hŏng krah ƀuôn hgŭm. Cao Quốc Tiến, Khua bruă Đảng ƀuôn hgŭm Sơn Tây Hạ brei thâo:

Êjai ngă klei bi mŭt ƀuôn, snăn hŏng dŭm boh ƀuôn kbưi, êlan truh kơ krah ƀuôn hgŭm mâo anôk truh 25 km êlan čư̆ čhiăng. Êjai anăn, phung knuă druh hlăm ƀuôn ăt bŏ hŏng klei dleh dlan. Tui si ênoh čoh čuăn mrâo anei, knuă druh brei thâo yua kdrăp mă bruă mrâo mrang, kyuanăn anei yơh jing klei dleh dlan kơ ƀuôn hgŭm hlăm bruă hrŏng ruah knuă druh hlăm wưng tinăp. Siămdah, jih jang bruă srăng dưi ngă ƀrư̆ ƀrư̆. Ară anei klei bi mlih mrô mâo ba yua truh hlăm ƀuôn, hŏng dŭm êpul đru bruă hlăm kdrăp mrô hlăm ƀuôn sang. Anăp anei, ƀuôn hgŭm srăng mkăp komputer truh hŏng jih jang dŭm boh ƀuôn pioh ngă dŭm mta hră mơar”.

Amâo mâo djŏ knŏng hlăm krĭng čư̆ čhiăng, hlăm alŭ wăl ƀuôn prŏng mnuih lu, bruă dăp wĭt mâo klei bi tĭng hlue si ênoh mnuih lehanăn hnơ̆ng hdĭp mda mnuih ƀuôn sang. Ti ƀuôn hgŭm Đức Phổ, mơ̆ng 25 alŭ mnuih ƀuôn sang dôk ară anei srăng bi hrŏ adôk 15 alŭ mnuih ƀuôn sang dôk. Alŭ wăl dôk mă klei blŭ mnuih ƀuôn sang čiăng bi leh hră mơar b mdah kơ gưl dlông ksiêm dlăng. Trần Ngọc Sang, Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn hgŭm Đức Phổ brei thâo, bruă dăp wĭt mâo ksiêm duah nik tui si anôk ala, dhar kreh, lehanăn klei bhiăn hdĭp mơ̆ng mnuih ƀuôn sang.

"Hlăm klei dăp bi mŭt mbĭt dŭm alŭ anôk dôk, êpul khua kiă kriê bruă Đảng, lehanăn phung khua kiă kriê knơ̆ng bruă sang čư̆ êa, lehanăn dŭm anôk bruă djŏ tuôm tĭng leh bi nik kơ anôk ala, kơ klei bhiăn hdĭp mơ̆ng mnuih ƀuôn sang. Bruă dăp wĭt alŭ wăl anôk dôk dưi ngă hlue klei bhiăn: Dŭm alŭ anôk dôk amâo mâo djăp ênoh gŏ sang tui si ênoh čuăn srăng bi mŭt hŏng dŭm alŭ djiêo anăn, mâo anôk bi knông, lehanăn klei bhiăn hdĭp msĕ mơh”.

Tui si hdră kluôm mâo leh knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Quảng Ngãi bi mklă, kluôm čar srăng hrŏ 549 boh alŭ ƀuôn. Leh klei dăp wĭt, kluôm čar adôk 1.161 boh alŭ, ƀuôn, hrŏ êbeh 32% ênoh yap. Ƀiădah, ti tluôn ênoh yap amâo mâo djŏ knŏng bi hrŏ boh alŭ ƀuôn. Mta kñăm prŏng hĭn jing mkŏ mjing klei kiă kriê bi khuăt, mă bruă mâo klei tŭ dưn hĭn, lehanăn djŏ guôp hŏng bruă sang čư̆ êa alŭ wăl dua gưl.

Tui si Trần Đình Dũng, K’iăng khua adŭ bruă mkŏ mjing bruă sang čư̆ êa, Knơ̆ng bruă kiă kriê bruă knuă čar Quảng Ngãi, hlăm klei mă bruă, čar mđing kơ dŭm mta msĕ si dhar kreh, djuê ana, klei đăo, lehanăn kơ klei jing alŭ wăl anăn, kñăm mjing klei găl mơ̆ng mnuih ƀuôn sang:

"Ênoh čuăn mơ̆ng knŭk kna čoh čuăn, hŏng dŭm boh ƀuôn mâo mơ̆ng 300 gŏ sang kơ dlông, bi hŏng alŭ anôk dôk jing yap mơ̆ng 350 gŏ sang kơ dlông. Êngao anăn, tui si klei jing mơ̆ng djăp alŭ wăl. Knŭk kna jao kơ čar ktrâo atăt klă mngač. Hŏng krĭng mnuih djuê ƀiă, krĭng čư̆ čhiăng, krĭng dleh dlan, amâodah alŭ wăl čư̆ čhiăng dleh găn êrô, hlăm bruă dăp wĭt brei mđing kơ klei đăo, djuê ana, lehanăn dhar kreh, čiăng kơ leh klei dăp mbĭt dŭm êpul êya ngă bruă jăk hĭn, mjing djăp klei găl kơ bruă kiă kriê, gĭt gai hlăm nag gŭ”.

Dăp bi mŭt mbĭt alŭ, ƀuôn amâo mâo djŏ knŏng čiăng bi hrŏ ênoh alŭ ƀuôn. Ƀiădah anei lŏ jing klei tĭng mkă bi kjăp pioh kơ bruă kiă kriê jing kjăp hlăm ênuk gưl mrâo, mbĭt anăn dưi mâo klei bi mguôp hlăm yang ƀuôn, kơ knhuah gru dreh, lehanăn klei jăk găl kơ mnuih ƀuôn sang hdĭp mda hlăm grăp hrue. Leh mâo djŏ knŏng djŏ guôp hlăm dŭm klei leh yăl dliê, snăn kơh dưi dưn yua jih boh tŭ dưn kơ bruă mjing atur kjăp kơ bruă sang čư̆ êa nah gŭ mă bruă hŏng klei tŭ dưn hĭn hlăm wưng tinăp./.

Viết bình luận