Kyuadah sa boh čar dôk hlăm klei dleh dlan, lu mnuih djuê ƀiă, mơ̆ng thŭn 1994, hlăk čar Kon Tum mrâo mkŏ mjing leh bi ktlah hŏng čar Gia Lai- Kon Tum, hlăm djăp mta klei dleh dlan, bruă Đảng čar Kon Tum mâo asăp mtrŭn mrô 10, leh kơ anăn jing hdră mtrŭn mrô 01 thŭn 1996, hdră mtrŭn mrô 04 thŭn 2007 hŏng hdră êlan klă mngač truh kơ djăp knơ̆ng dhar bruă bi mkŏ mjing klei mjĕ mjing hŏng dŭm boh să krĭng mnuih djuê ƀiă, krĭng duh mkra ala ƀuôn mrâo. Ka Ba Tơ, k’iăng khua bruă Đảng čar êlâo dih, k’iăng khua êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang čar Kon Tum êlâo dih lač:
“Dơ̆ng mơ̆ng asăp mtrŭn mrô 10 truh kơ hdră mtrŭn mrô 01, hdră mtrŭn mrô 04 mâo klei tŭ dưn yuôm bhăn êdi. Hdră mtrŭn đru leh kơ phung knuă druh, đảng viên lehanăn mnuih ƀuôn sang bi ktuh êyuh mđĭ kyar klei hdĭp mda hŏng sa klei kjăp. Tal dua, jing mkŏ mjing Đảng kjăp ktang mjing kmeh gơ̆ng, lehanăn mâo bruă klam ba anăp mơ̆ng jih jang phung knuă druh, đảng viên kñăm čung atăt mnuih ƀuôn sang ngă djŏ dŭm hdră mtrŭn mơ̆ng Đảng, knŭk kna”.
Hlue ngă dŭm asăp mtrŭn, hdră mtrŭn wir phă ƀuôn sang, truh kơ krĭng mnuih djuê ƀiă dleh dlan hĭn êdi mơ̆ng bruă Đảng čar Kon Tum, hlăm dŭm thŭn leh êgao mâo leh dŭm pluh gưl čô knuă druh đảng viên djăp gưl hlăm čar siă suôr hŏng ƀuôn sang, dôk mbĭt huă ƀơ̆ng mbĭt ngă bruă mbĭt, mđing hmư̆ klei blŭ lehanăn ai tiê mnuih ƀuôn sang. Dŭm gưl bruă Đảng, đảng viên wir phă mnuih ƀuôn sang truh hŏng mnuih djuê ƀiă dôk hlăm klei dleh dlan, đru kơ digơ̆ mđĭ kyar klei hdĭp mda. Dương Văn Trang, Khua bruă Đảng čar, khua êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang čar Kon Tum lač:
“Jing leh knuă druh đảng viên nao bi đru dŭm gŏ êsei ƀun, giăm ƀun jing mnuih djuê ƀiă hrŏng ruah hdră êlan mă bruă, mâo klei pioh mđĭ kyar klei hdĭp, trŭn nao truh hlăm pưk hlăm hma, nao hlăm war bưn čiăng dưi đru kơ digơ̆ hdră êlan mă bruă ƀrư̆ ƀrư̆ lehanăn djă ti kngan ktrâo ti bruă, mtrŭt ai tiê brei thâo brưih đĭ amâo lŏ jưh kang kơ klei arăng đru ôh. Anei jing sa hlăm dŭm kđi čar yuôm bhăn mơ̆ng grăp čô knuă druh, đảng viên hlăm alŭ wăl mnuih ƀuôn sang dôk anôk mâo lu mnuih djuê ƀiă hdĭp mda”.
Hŏng hdră blŭ čiăng kơ mnuih ƀuôn sang thâo săng, ngă bruă čiăng kơ mnuih ƀuôn sang knang, klei thâo bi hmô mơ̆ng sa čô knuă druh đảng viên hur har sĭt suôr duh mĭn kơ bruă sang hră mơar, bruă mdrao mgŭn, ktrâo atăt mnuih ƀuôn sang mkra êlan hlăm krĭng ƀuôn sang, pla ksu, kphê, mđuĕ mnơ̆ng rông mơ̆ng gŭ krum sang, pla mjing ana êa drao... Jĕ giăm hŏng grăp čô mnuih, grăp boh ƀuôn, grăp boh să. Trương Hồng Doanh, Khua bruă Đảng să Đăk Kôi, kdriêk Kon Braih brei thâo, bruă Đảng să mâo 156 čô đảng viên, hlăm anăn đảng viên mnuih djuê ƀiă truh êbeh 83%. Phung đảng viên hlăm să mâo nanao klei thâo bi hmô lehanăn mâo mnuih ƀuôn sang đăo knang khăp mpŭ:
“Hŏng phung đảng viên mâo nanao klei thâo bi hmô jăk hlăm bruă răng mgang klei êđăp ênang hlăm alŭ wăl. Phung đảng viên mơ̆ng dŭm êpul bruă Đảng lu jing phung đảng viên mnuih djuê ƀiă kreh hâo hưn, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang amâo mâo duah hmư̆ ôh klei phung soh mčŭt mčhur. Hlăm să ară anei amâo lŏ djă pioh ôh klei bhiăn amâo mâo jăk. 451 gŏ êsei mnuih djuê ƀiă ƀun ƀin, giăm ƀun thâo ba yua ai dưi ngă bruă hlăm gŏ sang pô, thâo yua prăk pô čan pioh mđĭ kyar bruă knuă. Truh kơ ară anei dŭm gŏ êsei mnuih djuê ƀiă mâo knhuang mđĭ kyar jăk”.
Mơ̆ng klei bi sa ai tiê, mđrăm mbĭt hŏng Đảng lehanăn mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang, čar Kon Tum dưi mtrŭn leh ênoh gŏ êsei ƀun mơ̆ng êbeh 65% wưng mkŏ mjing čar thŭn 1991 trŭn adôk kgŭ 11% hlăm knhal jih thŭn 2022. Pral bi leh mta kñăm jih jang dŭm boh să mâo leh êlan êdeh ô tô truh kơ krah să; hnơ̆ng mjuăt bi hriăm mâo mđĭ hĭn leh; sang êa drao hlăm grăp să mâo leh phung nai mdrao… Mbĭt hŏng anăn jing mkŏ mjing bruă kđi čar hŏng klei kjăp mâo truh 14 êpul bruă Đảng hŏng êbeh 31.300 čô đảng viên. Nguyễn Thanh Long, 76 thŭn, 56 thŭn đảng dôk ti êpul mrô 4, wăl anôk dôk mrô 3, wăl krah Đăk Tô, kdriêk Đăk Tô, lač sa hlăm dŭm boh tŭ dưn prŏng bruă Đảng čar Kon Tum jing mâo mjuăt bi hriăm leh, mkŏ mjing sa êpul knuă druh đảng viên mnuih djuê ƀiă tinăn:
“Êpul phung knuă druh mnuih hlăm alŭ wăl ară anei mơ̆ng čar truh hlăm kdriêk, hlăm să khădah ka djăp msĕ si klei pô čiăng ôh, lenanăn tui si hdră êlan čiăng, ƀiădah ăt dưi păn kjăp leh mơh klei dưi kiă kriê mơ̆ng mnuih hlăm krĭng pô, mđrăm mbĭt bi kiă kriê mnuih ƀuôn sang amâo mâo guôn bi ktrŏ kơ gưl dlông ôh. Ƀuh jing klei êđăp ênang bruă kđi čar dưi hơĭt kjăp”.
Mâo hŏng anei êbeh 2 thŭn êpul khua kiă kriê bruă Đảng čar Kon Tum lŏ dơ̆ng kiă kriê jih jang klei mtrŭt mjhar “Ngă bi mlih knhuah mĭn, hdră ngă bruă mơ̆ng mnuih djuê ƀiă hŏng klei kjăp”. Êgao kơ 2 thŭn êdei, kluôm čar Kon Tum mâo êbeh 6.100 gŏ êsei tlaih ƀun, dŭm êbâo gŏ êsei mnuih djuê ƀiă dơ̆ng lui jih klei bhiăn amâo mâo lŏ djŏ, amâo lŏ jưh knang kơ klei arăng đru, ƀiădah čŏng pô kpưn đĭ, thâo ba yua klei kreh knhâo hlăm bruă duh mkra pla mjing; giăm 3.600 gŏ êsei mnuih djuê ƀiă nao bi mguôp hlăm dŭm êpul hgŭm bruă... Hŏng mnuih ƀuôn sang djăp djuê ana ti čar Kon Tum, Đảng mâo nanao klei jĕ giăm, sĭt suôr hŏng mnuih ƀuôn sang hĭn. Đảng viên mrâo A Niêng, hlăm êpul bruă Đảng alŭ Tu Krối, să Đăk Kôi, kdriêk Kon Braih, brei thâo:
“Mâo dôk hlăm êpul bruă đảng kâo ƀuh myun êdi. Asei kâo pô srăng gĭr jih ai tiê bi hriăm êmuh, tui hriăm. Kâo hriăm ya mta klei jing jăk, kâo srăng wĭt kah mbha hŏng mnuih ƀuôn sang, đrŭ kơ digơ̆ hdra duh ƀơ̆ng boh nik hlăm klei pla mjing lehanăn rông mnơ̆ng čiăng dưi tlaih mơ̆ng klei dleh dlan, knap mñai. Kčĕ đru kơ phung hlăk ai duah bruă mă”.
Klei mnuih Xơ Đăng, Ba Na, Gié- Triêng, Gia Rai, Brâu, Rơ Măm, Hrê ti čar Kon Tum đăo knang kơ Đảng, Awa Hồ mâo găn leh hlăm dua klei lông dlăng kdơ̆ng blah hŏng Prăng lehanăn Mi. Nao hlăm klei hlue ngă dŭm mta kñăm čiăng kơ mnuih ƀuôn sang mdrŏng sah, lăn čar ktang kjăp, hnŭk êngiê, mtăp mđơr, kreh dhar snăn bruă Đảng čar Kon Tum mâo nanao klei mđrăm mbĭt hŏng klei đăo knang sĭt, jih ai tiê hur har sĭt suôr hŏng Đảng mơ̆ng mnuih Xơ Đăng, Ba Na, Gié- Triêng, Gia Rai, Brâu, Rơ Măm lehanăn Hrê mbĭt hŏng djăp djuê ana mkăn ară anei mâo leh êbeh 54% ênoh mnuih hlăm čar./.
Viết bình luận