Leh giăm sa mlan bliah mdrao hŏng hdră nội soi hŏng laser mdrao klei ruă bi bŏk êlan mơiêk, Lê Thanh Khởi, 57 thŭn, ti ƀuôn hgŭm Ƀuôn Ama Thuôt, dưi lŏ wĭt êbat hiu, mă bruă knuă msĕ si aguah tlam. Dăl dua thŭn mâo klei ruă, ñu lu blư̆ dleh nao mơiêk, ruă  leh anăn brei dưm đĭng êlan mơêk ƀiădah klei ruă amâo mâo hlao ôh. Tơdah nao ti Sang êa drao Sang hră gưl prŏng Y Dược Ƀuôn Ama Thuôt ksiêm mkă dlăng, ñu dưi ktrâo lač bliah mdrao hŏng hdră laser Holmium čiăng lăm lui mdrao klei ruă hlăm êlan mơiêk. Khởi brei thâo, êlâo dih, klei huĭ hyưt ruă duam ngă kơ ñu amâo mâo jhŏng ôh bliah mdrao. Khădah snăn, ba yua hdră mrâo, kdrăp mrâo ƀiă ênưih ngă, ñu ƀuh hơĭt ai tiê. Leh klei bliah mdrao, klei suaih pral Khởi lŏ wĭt msĕ si aguah tlam.

“Aê mdrao lac̆ bliah hŏng hdră anei amâo mâo ruă ôh, êđăp ênang, bliah hŏng hdră laser. Bliah leh jing nao mơiêk yơh, msĕ si drei mrâo mbliah yơh. Bliah hlăm lam anei snăn amâo mâo ruă ôh, bi msĕ hŏng bliah hŏng ƀăng knga kreh ruă, kâo amâo jhŏng bliah ôh.”

Ăt dưi dưn klei mơak mơ̆ng hdră mrâo, kdrăp mrâo hlăm bruă mdrao mgŭn, aduôn H’Djak Ayun, 46 thŭn, ti să Čư̆ Mgar, dưi mkra mđĭ klei suaih pral leh bliah mdrao nội soi mdrao klei ruă tŭt klang kkuê mrâo anei. Êlâo anăn, jih 10 thŭn, ñu khăng ruă êgah, êgah ruă mơ̆ng kkuê ktuê đĭ nao truh kơ kngan hnuă, hmăi truh kơ klei hdĭp aguah tlam. Boh tŭ dưn mơ̆ng bruă mă rup từ bi mklă tŭt klang C5–C6 mâo klei ruă hlăm tŭt klang, kpĭ aruăt klei mĭn. H’Djak yăl dliê klei mơak leh bliah mdrao. “Kâo ruă klang tŭt kkuê 10 thŭn hŏng anei leh, ruă leh anăn êgah nanao mơ̆ng kkuê đĭ nao truh kơ kngan hnuă, hmăi truh kơ klei hdĭp aguah tlam. Kâo mâo phung aê mdrao ti Sang êa drao bliah mdrao hŏng hdră nội soi. Ară anei, klei suaih pral kâo ară anei lŏ wĭt jăk leh, dŭm klei hdĭp aguah tlam lŏ wĭt msĕ si yăng đar. Kâo lač jăk kơ phung aê mdrao.”

Mơ̆ng dŭm klei ruă klă klơ̆ng, dưi ƀuh bruă klam mơ̆ng kdrăp mrâo hlăm bruă pŏk mlar klei dưi mdrao mgŭn dŭm klei ruă dleh ksiêm dlăng. Ƀiădah boh tŭ dưn lŏ knang kơ klei ruă, klei kčah mtrŭn bruă mdrao mgŭn leh anăn klei thâo mơ̆ng phung  aê mdrao.

Aê mdrao Lê Xuân Nguyên, Sang êa drao Sang hră gưl prŏng Y Dược Ƀuôn Ama Thuôt brei thâo, thŭn 2026, sang êa drao duh bi liê thiăm dŭm kdrăp mnơ̆ng yua kơ bruă bliah mdrao nội soi dua ƀăng UBE mdrao klei ruă klang rŏng leh anăn nội soi hlăm lam hlăm klei mdrao dŭm klei ruă hlăm êlan tian prôč. Dŭm kdrăp mnơ̆ng anei đru kơ phung aê mdrao ngă bruă hŏng klei klă hĭn, bi hrŏ hnơ̆ng ktrŏ leh anăn mjing klei găl čiăng kơ mnuih ruă lŏ wĭt suaih pral hnưm.

Hluê si aê mdrao Nguyên, bruă dưi ba yua kdrăp mrâo ăt mjing klei găl čiăng kơ phung aê mdrao mda asei mđĭ klei thâo, ƀrư̆ ƀrư̆ dưi păn kjăp dŭm hdră mdrao mgŭn.

“Dŭm klei ruă msĕ snei snăn êlâo dih knŏng phung Aê mdrao Chuyên khoa II amâo dah tiến sĩ kơh dưi nao hgŭm hlăm bruă bliah mdrao, mdrao mgŭn kơ mnuih ruă. Kyua kdrăp mă bruă, kdrăp mrâo mrang đĭ kyar msĕ si ară anei, phung aê mdrao mda asei msĕ si kâo ăt dưi ngă mơh. Bliah mdrao hŏng kdrăp mă bruă snăn mnuih ruă ăt hơĭt mơh klei truh amâo jăk, pral hlao leh anăn mkra mđĭ klei suaih pral jăk hĭn.”

Amâo djŏ knŏng mlih mrâo hdră mdrao mgŭn, dŭm anôk bruă mdrao mgŭn ti Dak Lak ăt ƀrư̆ ƀrư̆ ba yua kdrăp mrâo hlăm hdră ksiêm mkă dlăng, mdrao klei ruă, mơ̆ng čih anăn ksiêm mkă điện tử truh kơ pŏk ngă hră ênua điện tử. Anei jing dŭm knhuang nao mguôp hŏng klei čiăng mtrŭt mđĭ klei kreh knhâo, kdrăp mrâo, mlih mrâo mbruă leh anăn bi mlih mrô hluê si Hdră mtrŭn 57 mơ̆ng Phŭn bruă kđi čar.

Dak Lak ară anei mâo 11 boh sang êa drao êngao knŭk kna, hŏng 1.621 jhưng đih mdrao dưi mkăp brei. Aê mdrao Phạm Minh Hữu, Kiăng Khua Knơ̆ng bruă mdrao mgŭn Dak Lak brei thâo, bruă dŭm anôk bruă mdrao mgŭn duh bi liê kdrăp mnơ̆ng, ba yua kdrăp mrâo mrang leh anăn mđĭ klei bi hgŭm kơ hdră bruă dôk đru mguôp mđĭ klei dưi dưn yua bruă mdrao mgŭn hnơ̆ng tŭ jăk ti alŭ wăl.

“Ară anei, hŏng hdră êlan hră ênua mdrao mgŭn ăt dưi ba yua dŭm boh tŭ ksiêm mkă dlăng, ksiêm mkă dưi tĭng tla hră ênua mdrao mgŭn, srăng mjing klei găl čiăng kơ phung ruă mâo klei čiăng mdrao mgŭn prŏng mprăp dưi ngă bruă. Mbĭt anăn, đru mguôp jăk dŭm sang êa drao knŭk kna bi hrŏ klei ktrŏ, leh anăn dŭm klei ruă dleh snăn srăng mâo klei bi mguôp čiăng hrăm mbĭt ksiêm mkă dlăng klei ruă, đru kơ mnuih ƀuôn sang.”

Boh sĭt ti Dak Lak brei ƀuh, bi mrâo mrang bruă mdrao mgŭn amâo djŏ knŏng dôk hlăm bruă duh bi liê kdrăp masin ƀiădah lŏ dôk hlăm klei dưi ba yua kdrăp mrâo hlăm hdră mă bruă, mđĭ klei thâo phung mă bruă leh anăn pŏk mlar klei găl dưi dưn bruă mdrao mgŭn kơ mnuih ƀuôn sang. Tơdah dưi pŏk ngă hrăm mbĭt, dŭm klei mlih mrâo anei srăng đru bi klă hdră mtrŭn 57 hlăm bruă mdrao mgŭn, mđing truh kơ mta kñăm mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk kriê dlăng klei suaih pral leh anăn bi hrŏ klei bi kpleh hlăm klei dưi dưn kdrăp mrâo mrang plah wah dŭm alŭ wăl.