Dŭm hruê anei, anôk mdrao kơ hđeh, Sang êa drao prŏng Lăn Dap Kngư (Dak Lak) dôk nanao hlăm klei êgao hnơ̆ng, hŏng lu phung ruă êngoh bi blĕ êrah. Dôk kiă čô 6 thŭn mdrao klei ruă êngoh bi blĕ êrah tinei, Y-Noel Ƀuôn Yă, dôk ti să Ea Ktur brei thâo, čô ñu êngoh hlơr hlăm sa hruê kăm hŏng anei. Mphŭn mâo, gŏ sang čŏng blei êa drao mnăm ƀiădah amâo mâo tŭ dưn. Ƀuh amâo thâo hlao leh anăn lŏ kjham hĭn, gŏ sang ba ĕ hriê đih mdrao ti sang êa drao.

          “Ĕ êngoh hlơr, mkă ƀuh truh 40 độ c. Truh hlăm brô 2 mmông aguah ăt adôk 40 độ c, ĕ adôk êngoh hlơr kyunăn gŏ sang ba ti sang êa drao leh anăn hlŏng đih sang êa drao.”

Ăt msĕ sơnăn mơh, ĕ Phùng Lê Gia Phú nao đih ti sang êa drao leh 1 hruê kăm êngoh hlơr. Ĕ brei thâo, êlâo kơ djŏ klei ruă kreh pĭt amâo mâo kă mŭng, nao hriăm thiăm ăt mâo lu kêč.

       “Kâo pĭt amâo mâo kă mŭng, leh anăn anôk nao hriăm hră ăt mâo lu kêč. Knăm 3 hruê kăm êlâo, leh wĭt sang hră kêč kĕ leh anăn hlŏng êngoh truh 40 độ.”

         Aê mdrao Trần Thị Thúy Minh, khua kiă anôk mdrao kơ hđeh, sang êa drao prŏng Lăn Dap Kngư brei thâo, grăp hruê anôk mdrao tŭ jum êbeh 40 čô hđeh êngoh bi blĕ êrah, đĭ hlăm brô 15% mkă hŏng wưng anei thŭn dih. Lu phung hđeh mơ̆ng 1 truh ti gŭ 15 thŭn, hlăm anăn mâo lu phung hriê đih mdrao hnui hŏng klei êngoh hlơr sui hruê, bi knhăk amâodah mâo klei bi knăl amâo mâo jăk. Hluê si aê mdrao Minh, čiăng gang mhkư̆klei ruă êngoh bi blĕ êrah, mnuih ƀuôn sang čăng msir jih anôk kêč dôk leh anăn nao tlŏ mgang vaccine kơ hđeh, wăt kơ phung prŏng.

         “Hdră êlan gang mkhư̆ klei ruă jing tlŏ mgang vaccine. Ară anei, drei mâo leh vaccine gang mkhư̆ klei ruă êngoh bi blĕ êrah êđăp ênang leh anăn tŭ dưn hŏng phung hđeh, wăt hŏng mnuih prŏng. Bi phung hđeh ka tlŏ mgang čiăng mtô kơ phung hđeh amâo mâo nao hlăp lêñ ti dŭm anôk mâo lu kêč. Tơdah hđeh tăm djŏ klei ruă čiăng hnưm ba hđeh nao ti anôk mdrao mgŭn giăm hĭn čiăng mkă dlăng, đăo knăl leh anăn mdrao mgŭn mơ̆ng hnưm.”

Mơ̆ng akŏ thŭn truh kơ ară anei, čar Dak Lak čih yap hlăm brô 2.500 čô djŏ klei ruă êngoh bi blĕ êrah ti 102 să, ƀuôn hgŭm, đĭ hlăm brô 10% mkă hŏng wưng anei thŭn dih. Dŭm anôk mâo lu mnuih djŏ ti să Ea Ana, Ea Drăng, Ea Súp, Phú Hòa 1 leh anăn ƀuôn hgŭm Ƀuôn Ama Thuôt. Aê mdrao Hoàng Hải Phúc, khua Anôk bruă ksiêm dlăng klei ruă tưp (CDC) Dak Lak brei thâo, ênoh mnuih djŏ klei ruă êngoh bi blĕ êrah đĭ lu kyua lu mta phŭn, hlăm anăn mâo klei ngă ngơi mang mơ̆ng mnuih ƀuôn sang. Lu gŏ sang ka bi doh wăl anôk dôk, tuh hĕ êa kdơ̆ng amâodah bi mguôp hŏng bruă mdrao mgŭn hlăm bruă msir anôk ruă. Êngao kơnăn, bruă gang mhkư̆klei ruă ti nah gŭ ăt tuôm hŏng lu klei dleh dlan. Mđiă hjan dleh ksiêm dlăng ăt bi hrŏ boh tŭ klei krih êa drao, lu anôk mdrao mgŭn kƀah kdrăp krih êa drao, dôk guôn klei đru mơ̆ng nah dlông, ênoh prăk blei êa drao kêč leh anăn kdrăp yua dôk kƀah.

Hluê si aê mdrao Phúc, bruă mdrao mhŭn mñă leh kơ dŭm anôk mdrao mgŭn să, ƀuôn hgŭm mprăp êpul ngă bruă, kdrăp yua hluê hdră 4 tinăn mtam, mbĭt anăn mtrŭt mđĭ klei hâo hưn, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang bi doh wăl hdĭp mda, mdjiê hluăt lŏk leh anăn čŏng đru kčĕ hŏng alŭ wăl bi mbŏ ênoh prăk rơ̆ng kơ bruă gang mkhư̆ klei ruă tưp.

“Hmei gĭt gai leh anôk bruă mdrao mgŭn dŭm să, ƀuôn hgŭm srăng mprăp hŏng hdră 4 tinăn mtam. Tơdah êgao hnơ̆ng srăng hưn mdah hŏng knơ̆ng bruă mdrao mgŭn čar, dŭm anôk mdrao mgun čiăng đru mtam. Hâo hưn, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang čŏng bi doh pưk sang leh anăn wăl anôk dôk.”

Êngoh bi blĕ êrah jing klei ruă tưp dưi gang mkhư̆ tŭ dưn, ƀiădah knŏng êjai mnuih ƀuôn sang bi mlih klei mĭn leh anăn bruă ngă. Hlăm wưng ênoh phung djŏ klei ruă đĭ nanao ti Dak Lak, bruă čŏng mdjiê hluăt lŏk, bi rai anôk kêč mboh, gang mkhư̆ klei kêč kĕ, tlŏ mgang vaccine hluê si klei mtă leh anăn nao mtam ti sang êa drao tơdah mâo klei bi knăl amâo djŏ knŏng mgang asei mlei pô ƀiădah lŏ đru gang mhkư̆klei ruă đĭ lar hlăm êpul êya./.