Tui si knơ̆ng bruă dhar kreh, mjuăt asei mlei, hiu čhưn ênguê čar Khánh Hòa, thŭn 2025 kluôm čar mâo drông leh hlăm brô 16,4 êklăk gưl čô tue, đĭ hĭn  14,4% mkă hŏng thŭn 2024. Hlăm anăn tue mơ̆ng ala tač êngao mâo hlăm brô  5,5 êklăk gưl čô tue, đĭ hĭn êbeh 13,4%. Ênoh hrui wĭt jih jang mơ̆ng bruă hiu čhưn ênguê truh 66,7 êbâo êklai prăk, 16,8%, bi leh ênŭm 100% ênoh čuăn. Dŭm boh tŭ dưn anei, lŏ dơ̆ng mâo bruă klam jing “Đĭ kyar pral” mjing klei đĭ lar truh hŏgn dŭm dhar bruă mkăn mơ̆ng klei duh mkra wăl êa ksĭ.

Thŭn 2026 bruă hiu čhưn ênguê Khánh Hòa mđing bi mrâo mnơ̆ng mnuă, pŏk mlar bruă hiu čhưn ênguê. Êngao kơ dŭm anôk kreh truh jing mưng juăt leh ti Nha Trang, Cam Ranh, hŏng lu mta mnơ̆ng mơ̆ng bruă hiu čhưn ênguê, snăn anôk truh mrâo nah dhŭng čar hlăk dôk pŏk mlar, mjing leh anôk kơ phung tue ruah nao čhưn hlăm dŭm hrue mdei msăn, hrue tết Bính Ngọ. Mơ̆ng anăn, phung tue truh hŏng Khánh Hòa hlăm wưng tinăp, amâo mâo djŏ knŏng dưn klei mđiă siam, êa ksĭ êngeh, ƀiădah lŏ mâo mmông găl ksiêm duah kơ dhar kreh Čăm ti dŭm anôk truh hing ang msĕ si: Bình Tiên, Vĩnh Hy, kbuôn čuah Nam Cương, tuôr Po Klong Garai. Bruă pŏk mlar anôk hiu čhưn ênguê čang hmăng srăng đru lŏ thiăm hrue đih đăm jưh dôk, mđĭ ênoh bi liê hĭn mơ̆ng phung tue. Nguyễn Văn Hòa, Khua knơ̆ng bruă dhar kreh, mjuăt asei mlei, lehanăn hiu čhưn ênguê čar  Khánh Hòa brei thâo:

“Leh mâo klei bi mŭt mbĭt dua boh čar Khánh Hòa lehanăn Ninh Thuận, êlâo dih anôk truh ti Khánh Hòa, ară anei lŏ mâo dŭm alŭ wăl nah dhŭng čar jăk snăk, mâo lu tue tui duah.”

Tui si k’iăgn nai prŏng – nai prĭn Nguyễn Chu Hồi, K’iăng khua kiă kriê anôk bruă kan hdang Việt Nam, leh mâo klei bi mŭt mbĭt krĭng êa ksĭ Khánh Hòa mâo leh klei lŏ dơ̆ng đĭ hĭn, nao mđrĭng hŏng klei mđĭ kyar bruă duh mkra êa ksĭ, hlăm anăn bruă hiu čhưn ênguê hlăm plao ksĭ jing phŭn, ênoh đĭ mdua lu hĭn. Krĭng êa ksĭ Khánh Hòa dôk hlăm “3 kiêng san hô” nah dhŭng êa ksĭ ngŏ, mâo lu mta mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp hĭn hlăm êa ksĭ, mjing atur yuôm bhăn kơ bruă mđĭ kyar klei hiu čhưn ênguê lehanăn bruă kan hdang. Kyuanăn, bruă kan hdang – bruă hiu čhưn ênguê – bruă kriê pioh jing leh 3 mta bruă yuôm bhăn amâo mâo dưi bi ktlah ôh. Mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê êa ksĭ , plao ksĭ amâo mâo dưi tui tiŏ kơ ênoh ôh, ƀiădah brei nao mđrĭng hŏng bruă kriê pioh wăl hdĭp mda hlăm êa ksĭ, yan kơ dŭm kdrăn san hô, kplang ksĭ, alŭ wăl kriê pioh kplang Nha Trang, Hòn Bà jing “ngăn dưn” kơ klei duh mkra mtah doh. Nguyễn Chu Hồi lač, dŭm mta mnơ̆ng kơ bruă hiu čhưn ênguê msĕ mơh jing djŏ guôp hŏng mdê bi krĭng wăl, srăng dưn yua jih klei jăk găl mơ̆ng êa ksĭ Khánh Hòa:

“Klei jăk êdi mơ̆ng kplang Nha Trang mdê hŏng kplang Vân Phong. Klei siam hĭn mơ̆ng kplang Nha Trang jing san hô, năng mđĭ kyar bruă kan hdang pioh kơ klei čhưn mơak, nao mơ̆ng bruă trah mă kan, truh kơ bruă lông mă bruă, ba wĭt klei tŭ dưn prŏng hĭn.”

Mơ̆ng klei kiă kriê bruă knuă Hà Văn Siêu, K’iăng khua anôk bruă hiu čhưn ênguê ala čar Việt Nam, lač Khánh Hòa hlăk bi klin lu klei găl pioh mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê mơ̆ng kluôm ala, lehanăn gĭt kpưn čiăng dưi jing anôk truh jăk hĭn Ngŏ dhŭng Asi. Siămdah, čiăng dưi bi sĭt ênoh čuăn anăn, čar lŏ dơ̆ng tă êlan kjăp hĭn kơ bruă hiu čhưn ênguê mđrăm mbĭt hŏng tar rŏng lăn. Tui si Hà Văn Siêu, êlâo hĭn Khánh Hòa lŏ dơ̆ng čuăl mka rŭ mjing bruă nah gŭ bi jăk hĭn năng jing alŭ wăl hiu čhưn ênguê ênuk mrâo, lŏ mkra mđĭ tač êdeh phiơr   Cam Ranh, duh bi liê kơ dŭm kdrŭn ksĭ. Mbĭt anăn, bi lar lu mta mnơ̆ng kơ bruă hiu čhưn ênguê, mjign klei găl kơ dŭm kplang jăk, mâo hdră êlan bi hgŭm mbĭt hlue si yan, hlue wưng hrue mmông, bi tĭng mkă hdră êlan mă bruă:

“Anôk kiă kriê bruă hiu čhưn ênguê Việt Nam srăng mđrăm mbĭt hŏng Khánh Hòa hlăm klei mkŏ mjing, čoh čuăn kơ anăn knăl bruă hiu čhưn ênguê, atăt Khánh Hòa jing anôk hing ang hĭn hŏng tar rŏng lăn hlăm bruă hiu čhưn ênguê, dưi jing anôk phŭn kơ bruă hiu čhưn ênguê êa ksĭ hŏng ala tač êngao.”

Hŏng klei đĭ kyar jăk hlăm thŭn 2025, bruă hiu čhưn ênguê čar Khánh Hòa dưi đăo knăl lŏ mâo keli đĭ kyar jăk hlăm wưng tinăp. Thŭn 2026, bruă hiu čhưn ênguê ktưn bi mâo hrui wĭt êbeh 77.000 êklai prăk, ênoh tue mâo hriê čhưn jih jang êbeh 18,1 êklăk gưl čô mnuih, hlăm anăn tue mơ̆ng ala tač êngao jing êbeh  6 êklăk gưl čô mnuih. Wưng thŭn 2025–2030 jing klei mphŭn kčưm, čiăng kơ   Khánh Hòa mdưnm bruă hiu čhưn eneguê jing phŭn kơ hdră êlan mđĭ kyar. Tơdah leh mâo mkŏ mjing, rŭ mdơ̆gn kjăp jăk, doh mtah, snăn bruă hiu čhưn ênguê srăng mâo klei đĭ lar pral hlăm klei duh mkra, hlăm logistics, ƀuôn prŏng êa ksĭ, klei duh mkra êa ksĭ đĭ kyar mđrăm mbĭt.

K’iăng khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Khánh Hòa Nguyễn Long Biên lač bruă hiu čhưn ênguê jing sa hlăm 4 kmeh gơ̆ng kơ klei mđĭ kyar bruă duh mkra hlăm čar, tui si hdră mtrŭn mrô 09 mơ̆ng phŭn bruă kđi čar, lehanăn hdră mtrŭn mrô 01 mơ̆ng bruă Đảng čar Khánh Hòa, tui tiŏ mta kñăm klei mđĭ kyar truh dua mrô hlăm wưng tinăp:

Dưn yua jih klei găl, pioh mđĭ kyar, iêo jak klei duh bi liê kơ bruă hiu čhưn ênguêti hnơ̆ng prŏng, mđĭ bi lar lu mta mnơ̆ng kơ bruă hiu čhưn ênguê, mđĭ bi kjăp jih jang bruă nah gŭ, mă bruă hŏng klei jăk hĭn, mđĭ dŭm anôk hiu čhưn kjăp, mđĭ bruă duh mkra mlam, anôk čhĭ mnia mnơ̆ng ƀơ̆ng huă prŏng, anôk blei mprăp, anôk hlăp mbul kñăm iêo jak lu tue truh, lehanăn ruh mgaih jih klei dleh dlan kơ mnuih ƀuôn sang ngă bruă hiu čhưn ênguê.”