Ti tač ƀhu kphê dôk yan pĕ boh, Nông Thị Bay, ti ƀuôn Quảng Hòa, alŭ Tam Điền, săTam Giang (êlâo dih jing kdriêk Krông Năng), čar Dak Lak lŏ hdơr kơ dŭm hruê phŭn hlue gŏ ang mơ̆ng kdriêk Quảng Hòa, čar Cao Bằng hriê mkŏ mjing bruă knuă ti Dak Lak. Hlăk anăn, krĭng lăn anei dôk hrông, klei hdĭp bŏ hŏng dleh dlan. Khădah snăn, hŏng klei gĭr leh anăn ai tiê jhŏng mĭn jhŏng ngă, mnuih ƀuôn sang grăp knhuang duah êlan djŏ guôp. Dŭm ana pla mjing jăk ti krĭng lăn mrâo msĕ si kphê, ƀơ, tiu, durian… amâo luč hơăi mang ôh ai tiê phung pla mjing, đru kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ klei hdĭp mda.
“Hlăk đưm snăn ti Dưr adôk dleh dlan, ƀun ƀin, amâo djăp ênŭm smĕ si ară anei. Ară anei hriê tinei mâo blei lu mnơ̆ng hĭn, klei hdĭp mda jăk hĭn. Mnơ̆ng hlăp lêñ,mnơ̆ng huă bbơ̆ng, čhum ao, kdrăp yua ăt djăp ênŭm hĭn kơ ti nah Dưr leh. Mkŏ mjing knăm mơak tinei ăt ƀuh mơak hĭn, hlăk ti Dưr snăn knăm mơak ƀiă hĭn”.
Dôk hlăm sa tlung, ti krah đang kyâo mtah mda, ƀuôn Quảng Hòa ară anei 53 gŏ êsei mnuih Nùng hdĭp mda. Giăm 40 hdĭp mda, grăp gŏ sang gĭr pioh dŭm ha lăn mkra mjing. Bruă duh mkra mđĭ kyar mjing leh klei găl čiăng kơ mnuih ƀuôn sang gĭr đru mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo, tuh bê tông êlan klông, mkra mđĭ anôk bruă nah gŭ. Hlue si Mông Thanh Hòn, Khua alŭ Tam Điền, klei hdĭp mda jăk, mnuih ƀuôn sang mâo klei găl blei, mđĭ klei hdĭp mda leh anăn mđĭ hnơ̆ng dưi dhar kreh. Ƀuôn Quảng Hòa knŏng mâo êbeh 50 gŏ êsei mnuih ƀuôn sang snăn mâo 11 boh êdeh ô tô dŭm mta.
“Ênoh yuôm klei hdĭp hŏng dhar kreh snăn grăp thŭn lu hĭn. Msĕ si dua thŭn anei ênoh dŭm mta mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma jăk hĭn kyua anăn klei hdĭp mnuih ƀuôn sang hơĭt hĭn. Hjăn ô tô mrâo êgao hlăm ƀuôn blei thiăm 4 boh, ênoh jih jang mâo 11 boh. Ară anei dŭm pluh km snăn ƀuh giăm hĭn. Msĕ si hlăk đưm snăn êbat jơ̆ng jih sa aguah bi ară anei knŏng bhiâo truh leh”.
Ƀiădah hŏng klei mđĭ kyar bruă duh mkra, mnuih ƀuôn sang Nùng ti ƀuôn Quảng Hòa, să Tam Giang, čar Dak Lak ăt kjăp kriê pioh dhar kreh djuê ana. Ară anei, hlăm ƀuôn adôk êbeh 50 boh sang krum mâo rŭ mdơ̆ng hlue si hdră 4 čuôr. Kdrăp knhuah gru djuê ana, klei bhiăn hdĭp mda, klei hdĭp mda dhar kreh mngăt ai tiê ăt dưi kriê pioh msĕ si kluôm ênŭm. Nông Văn Minh, ti ƀuôn Quảng Hòa brei thâo, wăt tơdah klei găl mkŏ mjing sang kjăp, mrâo mrang hĭn, lu gŏ sang ăt ruah sang krum msĕ si sa klei bi knăl dhar kreh êpul êya.
“Êma pluh gŏ nah Dưr hlăm bruă kriê kjăp knhuah jăk. Phung ayŏng adei, phung neh, phung awa riêng gah leh anăn phung amai adei mniê hrăm mbĭt kriê pioh klei bhiăn dhar kreh pô, msĕ si kdrăp djuê ana, dŭm mta ƀêñ djuê ana msĕ si ƀêñ điŏ, klei bhiăn ngă yang kơ aduôn aê atâo atiêt, knăm mơak mlan 7 amâodah mmuñ bi kmlah snăn phung diñu hlăk đưm ktrâo lač čiăng kriê pioh, lŏ mtô kơ anak čô pô hdơr”.
Să Tam Giang, čar Dak Lak ară anei dưi mkŏ mjing mơ̆ng tur knơ̆ng bi mŭt 3 să Čư̆ Klông, Ea Tam leh anăn Tam Giang hđăp, hlăm kdriêk Krông Năng êlâo dih, hŏng êbeh 5.800 gŏ êsei mnuih, êbeh 25.300 čô, hlăm 21 djuê ana hdĭp mda. Hlăm anăn, mnuih djuê ƀiă mâo êbeh mkrah wah, lu jing mnuih Tày leh anăn Nùng.
Hlue si Lê Ký Sự, Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să Tam Giang, să mâo klei găl čiăng bi mguôp kriê pioh dhar kreh hŏng klei mđĭ kyar hiu čhưn ênguê kjăp. Bruă sang čư̆ êa să ăt dlăng điĭ kyar êlam dhar kreh ti dŭm alŭ, ƀuôn jing mđing mrô sa hlăm wưng kơ anăp:
“Hmei ăt mđing uêñ kơ klei kriê pioh dhar kreh, hlăm Hdră bruă 6, hdră bruă 1719 snăn ăt bi trông hŏng Adŭ bruă dhar kreh jing srăng dăp sa kdrêč prăk bi liê čiăng đru kơ mnuih ƀuôn sang hriăm mjuăt, mđĭ lar. Mâo sa êpul ti ƀuôn Quảng Hòa ăt dôk kriê ppioh knhuah dhar kreh, kdrăp tông ayŭ mnuih ƀuôn sang. Snăn ară anei hmei ăt tă hdră leh anăn lŏ dơ̆ng mtrŭt mjhar, mđing kơ klei lŏ dơ̆ng dăp ênoh prăk bi liê čiăng mđĭ lar klei hriăm mjuăt”.
Klei hdĭp bi mlih mrâo, djăp ênŭm hĭn, leh anăn knhuah dhar kreh ƀrư̆ mâo mnuih ƀuôn sang mpŭ, lŏ mtô kơ anak čô. Hŏng klei mnuih ƀuôn sang mpŭ, duŭm boh sang, klei blŭ, kdrăp čŭt hơô leh anăn klei bhiăn klei đăo mnuih ƀuôn sang Nùng ti Cao Bằng dôk dưi lŏ čuê, kriê pioh leh anăn lar bra hlăm ƀuôn sang mrâo Dak Lak./.
Viết bình luận