Dak Lak djă pioh dhar kreh hlăm ƀuôn sang hlăm klei mkŏ dăp prŏng

VOV.Êđê- Mơ̆ng dŭm ƀuôn sang siă suôr leh hŏng lu gưl ênuk, lu êpul êya mnuih ƀuôn sang ti Dak Lak mrâo mŭt hlăm sa klei mkŏ dăp mrâo. Anei amâo djŏ knŏng jing bruă lŏ mkŏ mjing dŭm alŭ, ƀuôn, êpul mnuih ƀuôn sang hlue si klei bi khuăt êpul mă bruă ôh, ƀiădah lŏ jing klei tĭng mkă bi kna plah wah mđĭ boh tŭ kriê dlăng hŏng kriê pioh wăl dhar kreh, klei bhiăn hdĭp mda leh anăn klei bi mguôp êpul êya. Ti ƀuôn hgŭm Ea Kao, hdră msir mkŏ dăp mâo leh klei sa ai mơ̆ng nah gŭ.

Ti Ƀuôn Hwiê, ƀuôn hgŭm Ea Kao, bruă mă klei blŭ mguôp kơ hdră êlan bi mŭt mbĭt dưi ngă truh hŏng găp gŏ sang. Hluê si klei čih yap, leh bi mŭt mbĭt, ƀuôn Hwiê mrâo srăng mâo 454 gŏ sang hŏng 1914 čô mnuih ƀuôn sang, ênhă êbeh 496ha. Bruă bi mŭt  mbĭt 2 ƀuôn dưi mâo klei sa ai hlăm lu thŭn êgao, lu mnuih ƀuôn sang bi mguôp hŏng klei khăp. Amai H’Trang Buôn Yă, mnuih ƀuôn sang ti ƀuôn Hwiê hđăp brei thâo:

“Grăp blư̆ mâo klei bi kuôl ung mô̆, klei djiê brŭ ăt hriê tinei, kyuanăn kâo ƀuh dua ƀuôn mâo klei mjĕ giăm, bi djŏ mơh. Ară anei bi mŭt mbĭt kâo ăt tŭ ư mơh, ƀuh klei bĭ mŭt mbĭt srăng jĕ giăm hĭn, ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar hĭn. Kâo hmăng hmưi khua gĭt gai srăng jĕ giăm hŏng mnuih ƀuôn sang, thâo săng hdră bhiăn mơ̆ng mnuih ƀuôn sang čiăng ba ƀuôn pô ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar hĭn.”

Klei sa ai mơ̆ng mnuih ƀuôn sang ti ƀuôn Hwiê dưi bi êdah klă boh bruă mă klei blŭ mguôp hŏng 96% phung bi ala sa ai hŏng hdră êlan bi mŭt mbĭt. Yuôm hĭn kơnăn, mnuih ƀuôn sang amâo djŏ knŏng sa ai hŏng bruă mkŏ dăp anok dôk, ƀiădah lŏ hmăng hmưi ƀuôn mrâo srăng mâo thiăm klei găl mđĭ kyar bruă duh mkra, djă pioh knhuah gru dhar kreh leh anăn mđĭ hnơ̆ng klei hdĭp. Anăn ăt jing hdră tă mâo gưl bruă nah gŭ ƀuôn Hwiê bi klă mơ̆ng hlăk mrâo mkŏ mjing hdră êlan bi mŭt mbĭt. Y-Vui Ayun, khua dlăng bruă ƀuôn Hwiê brei thâo:

“Dua ƀuôn leh bi mŭt mbĭt bi tŭ ư mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê êpul êya leh anăn mđĭ lar knhuah gru dhar kreh mnuih djuê ana Êđê msĕ si kdrăp čŭt hơô, dŭm mta bruă dhar kreh, klei kdŏ mmuñ mơ̆ng ƀuôn, hdră êlan hmei srăng mđĭ kyar bruă pơ̆k mñam mơ̆ng alŭ wăl. Hmei čiăng hưn mdah hŏng anôk bruă Đảng nah gŭ pŏk adŭ mtô tông čing brei phung hđeh edei anăp lŏ čuê kơ aê ama.”

Mơ̆ng ƀuôn Hwiê dưi ƀuh, čiăng kơ sa hdră êlan prŏng nao hlăm klei hdĭp, klei yuôm bhăn hĭn amâo djŏ knŏng mâo djăp dŭm klei čuăn kơ ênoh mnuih ƀuôn sang amâodah ênhă lăn, ƀiădah lŏ krơ̆ng kjăp klei bi mguôp mơ̆ng êpul êya leh anăn dŭm boh tŭ dhar kreh dưi ksul mbŭ găn lu ênuk gưl. Hŏng ai tiê anăn, ƀuôn hgŭm Ea Kao mkŏ mjing leh hdră êlan mkŏ dăp mơ̆ng 25 alŭ ƀuôn adôk 18 alŭ, ƀuôn, mbĭt anăn mđing djă pioh dŭm ƀuôn mâo hƀuê ênuk leh anăn knhuah dhar kreh mơ̆ng mnuih djuê ana Êđê. Đặng Gia Duẩn, khua dlăng bruă Đảng ƀuôn hgŭm Ea Kao brei thâo:

“Mâo lu klei čuăn jing tur knơ̆ng hlăm klei mkŏ dăp anei, mta phŭn hƀuê ênuk dưi yap tal êlâo. Hŏng dŭm alŭ wăl mâo knhuah gru mơ̆ng đưm msĕ si dŭm ƀuôn sang mnuih Êđê êlâo dih srăng gĭr djă pioh leh anăn bi lar boh tŭ dhar kreh knhuah gru. Mnuih ƀuôn sang ăt mâo klei mĭn leh mkŏ dăp, klei ngă hră mơar si ngă? Anăp anei bruă Đảng nah gŭ srăng tiŏ nao knuă druh truh ti grăp ƀuôn, grăp alŭ leh bi mŭt mbĭt čiăng bi mlih dŭm hră mơar čiăng êdi kơ mnuih ƀuôn sang, leh anăn tơdah mâo klei čiăng mnuih ƀuôn sang dưi nao ti anôk bruă ngă hră mơar Knŭk kna čiăng bi mlih dŭm hră mơar leh mkŏ dăp, leh anăn dŭm klei ngă hră mơar anei amâo mâo mă prăk ôh”.

Hdră ngă bruă mơ̆ng ƀuôn hgŭm Ea Kao ăt jing êlan nao mbĭt mơ̆ng Dak Lak: bi mŭt mbĭt amâo djŏ knŏng klei tĭng mkă mơ̆ng ênoh mnuih ƀuôn sang amâodah ênhă lăn, ƀiadah srăng yap kơ wăl anôk dhar kreh leh anăn klei bi mguôp grăp êpul êya.

Mta kñăm mơ̆ng čar Dak Lak jing bi hrŏ ênoh alŭ, ƀuôn, êpul ƀuôn sang mơ̆ng 2801 jing adôk 1.556. Vũ Lê Các, K’iăng khua knơ̆ng bruă kiă kriê bruă knuă čar Dak Lak brei thâo, hlăm klei mkŏ mjing hdră êlan, Dak Lak dlăng yuôm boh sĭt mơ̆ng grăp alŭ wăl:

“Hŏng čar Dak Lak, anôk mâo lu ƀuôn mnuih djuê ƀiă hdĭp mda, hmei uêñ mĭn kơ bruă djă pioh dŭm boh tŭ dưn dhar kreh knhuah gru leh anăn rơ̆ng kơ klei bi mguôp êpul êya. Kyuanăn, hŏng dŭm alŭ wăl msĕ si krĭng taih kbưi, krĭng knông lăn, alŭ wăl găn êrô dleh amâodah dŭm ƀuôn mâo dhar kreh yuôm, dŭm alŭ wăl ksiêm dlăng ênŭm dŭm klei găl hluê si klei čuăn êlâo kơ bi klă hdră êlan mkŏ dăp.”

Năng ai leh klei mkŏ dăp, đa đa anăn ƀuôn amâo lŏ adôk ôh hlăm hră mơar. Ƀiădah tơdah dhar kreh ăt dưi djă pioh, klei khăp ƀuôn sang dưi ksul mbŭ leh anăn mnuih ƀuôn sang ƀuh pô yơh jing phung klei bi mlih, grăp klei bi mŭt mbĭt amâo djŏ klei luč ôh, ƀiădah jing klei kčưm kơ sa wăl anôk đĭ kyar mrâo mơ̆ng dŭm ƀuôn sang ti krĭng čư̆ čhiăng Dak Lak.

Viết bình luận