Cục Hải quan Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc vừa tổ chức hội đàm cấp cao tại Hà Nội nhằm tăng cường hợp tác giữa hai bên. Đoàn Hải quan Việt Nam do Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ chủ trì; đoàn Trung Quốc do ông Ngô Hải Bình, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc, làm trưởng đoàn.

Hội đàm diễn ra trong khuôn khổ chuyến công tác của đoàn đại biểu Trung Quốc tại Việt Nam, nhân dịp tham dự Hội nghị lần thứ 11 của Ủy ban Hợp tác quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc tại thành phố Đà Nẵng. Hai bên tập trung trao đổi về chuyển đổi số, cơ chế một cửa, doanh nghiệp ưu tiên, cửa khẩu thông minh và hợp tác điều tra chống buôn lậu.

Hiện đại hóa hải quan, tạo thuận lợi cho hàng hóa qua biên giới

Một trong những nội dung được hai bên trao đổi là hợp tác triển khai cơ chế một cửa và xây dựng hải quan thông minh. Đây cũng là những định hướng quan trọng trong Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 628/QĐ-TTg ngày 20/5/2022.

Việc tăng cường trao đổi dữ liệu điện tử, chuẩn hóa thông tin và phối hợp giữa các cơ quan quản lý được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả vận hành cơ chế một cửa, hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải cung cấp trùng lặp thông tin, chứng từ, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục xuất nhập khẩu.

Đối với mô hình cửa khẩu thông minh, hai bên trao đổi về việc hiện đại hóa quản lý và tạo thuận lợi cho hàng hóa qua biên giới. Đáng chú ý, tỉnh Lạng Sơn đang phối hợp với phía Trung Quốc thử nghiệm phương tiện vận chuyển hàng hóa tự hành tại hai tuyến đường chuyên dụng thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan.

Việc đưa phương tiện tự hành vào hoạt động đòi hỏi sự kết nối đồng bộ giữa hạ tầng, công nghệ và quy trình quản lý của hai nước. Bên cạnh đầu tư thiết bị, các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, kết nối và bảo vệ dữ liệu, kiểm tra, giám sát hàng hóa cũng cần được phối hợp thống nhất. Đây là những điều kiện quan trọng để rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics nhưng vẫn bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng.

Mở rộng thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt

Hợp tác về doanh nghiệp ưu tiên, trong đó có cơ chế công nhận lẫn nhau (MRA AEO), cũng được đưa ra trao đổi tại hội đàm. Nội dung này đã được hai nước chuẩn bị từ tháng 10/2024, khi Việt Nam và Trung Quốc trao Kế hoạch hành động thúc đẩy công nhận lẫn nhau giữa Chương trình doanh nghiệp ưu tiên của Việt Nam và Chương trình quản lý tín nhiệm doanh nghiệp của Trung Quốc.

Cơ chế công nhận lẫn nhau hướng tới tạo thuận lợi cho những doanh nghiệp có mức độ tuân thủ cao, đồng thời giúp cơ quan hải quan tập trung nguồn lực kiểm soát vào các đối tượng có rủi ro. Khi được cơ quan hải quan đối tác ghi nhận mức độ rủi ro thấp, doanh nghiệp có thể được hưởng các thuận lợi tương ứng, giảm thời gian, chi phí và tăng khả năng dự báo trong vận chuyển hàng hóa.

Tăng cường phối hợp chống buôn lậu xuyên biên giới

Song song với mục tiêu tạo thuận lợi thương mại, hai bên cũng trao đổi về hợp tác điều tra chống buôn lậu và Chiến dịch Con rồng Mê Công. Đây là cơ chế hợp tác do Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc đồng sáng kiến, tập trung đấu tranh với hoạt động buôn bán trái phép ma túy, động vật, thực vật hoang dã và các sản phẩm thuộc danh mục CITES.

Thông qua chia sẻ thông tin, nhận diện tuyến vận chuyển và phối hợp kiểm soát, hai cơ quan hải quan hướng tới nâng cao khả năng phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm xuyên biên giới.

Các nội dung hợp tác tại hội đàm cho thấy yêu cầu gắn kết giữa hiện đại hóa quản lý hải quan với bảo đảm an ninh, an toàn khu vực biên giới. Thủ tục thông thoáng hơn cho hàng hóa hợp pháp phải đi cùng năng lực kiểm soát rủi ro tốt hơn, nhằm bảo vệ hoạt động thương mại chính đáng, cộng đồng và môi trường./.