1 # Tal urak ini, labaih 19.000 baoh sang di 21 xã saong bal sit di huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La hu pabak điện veik, dapong grap tanat bruk mbang angui saong rai diuk di bhap bani, jeng yau pasiam veik dom khut khat kayua ribuk aia sua di puk palei. Mbang hajan ribuk dalam dua harei 10 saong 11/10 ngak khat lahik trak tal jalan điện di Phù Yên, tui kuhria khat lahik jaik 6 tỷ đồng.
2/ Urak ini bruk jaleih haluk tapen kraong, tapen tasik di tỉnh Bến Tre biak njauk báo động. Di dom huyện tapen tasik yau: Thạnh Phú, Ba Tri saong Bình Đại hu 19 km takai tasik njauk jaleih. Piah khik siam mekre ka bruk pala drak saong drap ar di yaok ribau baoh sang bhap bini dalam bhum jaleih, Bến Tre caong khin TƯ daong meng ini tal thun 2020 labaih 750 tỷ đồng piah pasiam veik bruk jaleih takai kraong, takai tasik. Dalam nan, phun jien piah pasiam veik bruk jaleih chip jaik 460 tỷ đồng.
3 # Tui tanut kathaot ralo gah, urak ini, pak Gia Lai, hu jaik 55 ribau baoh sang kathaot. Dalam nan, hu 85% dom baoh sang kathaot nan lac urang bangsa takik. Patagok ilamu, “hala siam me-om hala tahak”, taphia di nan pachreih tui panuac jak ba di Ban jak ba brei ka urang kathaot tỉnh Gia Lai, meng bilan 10 thun dahlau tal ini, dalam tỉnh jak ba hu jaik 7 tỷ đồng, padang ngak bahrau labaih 120 baoh sang gul pataom, pasiam veik yaok pluh ribau baoh sang taik tahak.
4/ Di tuk peih bilan tabung glaong ka urang kan kathaot hu peih tabiak di harei 17/10, tỉnh Đắk Lắk ba tabiak bruk ngak tal abih thun 2018 meda pachreih hu 20 tỷ đồng brei kadung jien ka urangk kan kathaot. Ong Y Dec H Đơk, akaok Ủy ban Mặt trận negar Việt Nam tỉnh Đắk Lắk brei thau: dua thun tapa, kadung jien ka urang kan kathaot di tỉnh jak ba hu labaih 44 tỷ đồng. 6 bilan akaok thun ini, kadung jien ka urang kan kathaot dom pakat di tỉnh Đắk Lắk jak ba hu jaik 6 tỷ đồng, daong padang ngak hu 72 baoh sang jum pataom, pasiam veik 17 baoh sang taik tahak, daong 30 drei limo pajaih menek ka dom baoh sang kan kathaot gaok kan kandah ngan saong phun jien jaik 3 tỷ meteh.
5 # Piah mek hu bruk lac baoh sang kathaot dalam tỉnh trun daok ala 1,7% dalam 3 thun anak tal, UBND tỉnh Lâm Đồng hu peih ngak ralo danak dak, dự án padang ngak di dom bhum kan kandah, bhum urang bangsa takik, ngan haong phun jien labaih 2.160 tỷ đồng. Dom thun tapa, mai meng bruk peih ngak siam dom phun jien buh tame meng dom danak dak 134, 135, dom dự án daong yaom, daong cước, daong brei pajaih phun pala, anek athur raong, mesre phun jien ưu đãi soang phun jien di Đề án 30a di raja-ei... tỷ lệ baoh sang kathaot di tỉnh Lâm Đồng hu trun biak ralo, urak ini daok tok 5,19%.
6/ Dalam 2 harei 16 saong 17/10, sang máy Thủy điện Trị An, di tỉnh Đồng Nai peih bruk xả tràn saong gam gam patagok ia xả piah điều tiết danao caik. Tui Công ty Thủy điện Trị An, urak ini ia danao glaong 61,7m, saong daok patagok dalam dom harei tal; ia mai danao 1.600m3/s; ia tapa tuabin phát điện 856m3/s. Hadei tuk xả tràn, iek tui bruk langik tasik meda salih lưu lượng xả. Cty Thủy điện Trị An kakei bhap bini bhum hạ du danao brei hu jalan pacang cakak, patakik khat lahik meda rah tabiak.
7 # Công an huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên bahrau cap khik 2 urang pablei salih suan adat hukum asal jru phien ma túy, khik mek hu 4.000 viên ma túy tổng hợp. 2 urangnan lac Vừ A Phộng, ndih tapui thun 1995, daok pak palei Huổi Hương, xã Mường Nhà, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên saong Mùa Thị Súa, ndih tapui thun 1991, daok pak palei Nà Nếnh B, xã Pú Hồng, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên. Akaok mereip dom urang ini khan lac, blei ma túy nan pak labik tapen negar, daok angaok jalan ba tame taneh ia piah pablei ye njauk cap khik.
Patui di ini dom khau tin dunya:
8/ Liên minh châu Âu (EU) hu ba tabiak bruk áp đặt dom trừng phạt barau ka Cộng hòa bhap bini Triều Tiên tuk taneh ia ini nduah tui danak dak patagok vũ khí hạt nhân saong tên lửa chiến lược. Dalam mbang nyaom barau ini di Lúc-xăm-bua, dom Ngoại trưởng Liên minh châu Âu hu brei tapa dom trừng phạt barau. Dalam nan, oh brei taong abih đầu tư di EU ngan saong dom gah di TT, jeng yau oh brei pablei dom pandap hóa menyek ka taneh ia ini. Trừng phạt barau jeng patrun yaom jien brei adat dom menuac urang payua meng châu Âu maiTriều Tiên meng tanut 15 ribau ơrô (euros) trun 5 ribau ơrô.
9 # Uranaih di dom bal prong, hu ralo manuac urang bhian taom gaok haong không khí ô nhiễm kayua dhul mul meng radaih, atau meng dom công trình padang ngak, pambak tal pren yava manuac urang. Piah daong ka dom urang ngak amaik ngak ame pacang khik pren yava di anek drei nyu siam jang, sa roh duah di urang Anh hu ngak tabiak sa sreuh radaih jhul ka uranaih meda hu khả năng lọc không khí. Sruh radaih jhul ini hu angan iew lac Brizi Baby, nan lac pandap di sa-ai Y-ô-xi Rô-ma-nô (Yosi Romano) – sa urang ame hu gam duh hatai ka pren yava di anek bhik drei yau dom urang ngak amaik ngak ame karei. Sa-ai Rô-ma-nô hu tamuh tabiak sáng kiến ngak tabiak pandap ini tuk ba anek kumei An-ma (Alma) nai kabak angaok jalan Phin-chli (Finchley) – sa dalam dom canah jalan ô nhiễm abih pak bal ineLuân Đôn.
10/ Takik abih 36 urang metai dalam dom mbang khuah glai di Bồ Đào Nha dalam dua harei tapa. Domurang daong padam khuah jeng daok kham padam jaik 50 mbang khuah praong. Rajaei Bồ Đào Nha caong hu daong di dunya saong tabiak panuac khẩn cấp di bhum taneh gah brak kraong Ta-gútx. Dom mbang khuah daok mbang plai rai bhum palei I-bê-ri-a pandiak thu kayua langik tasik bilan hè pandiak bất thường saong tame akaok mùa thu ini, daok gaok kan kandah di ngin khang kayua tàn dư di ribuk Ô-phê-li-a puh tapa dom labik tapen tasik./.
Viết bình luận