# Page ini (27/11), pak bak raya HCM, peih ngak Nyaom biai ilamu dunya ngan haong kadha “tasik: pambuak bruk brei ka an ninh saong cakrok patagok dalam khu vực” mbang ka 9. Labaih 200 urang hu mbaok tame nyaom baia nan lac dom chuyên gia, học giả meng dom gh pagam tapak tal sron mbon, grap tanat saong pambuak bruk di tasik yau: Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Ấn Độ, dom taneh aia ASEAN; dom urang jakar, học giả dunya sangka tal tasik; dom đại sứ, lambaok gah ngoại giao pak Việt Nam... Nyaom biai kayua Học viện Ngoại giao pambuak haong Kadung jien daong roh duah tasik saong kapul nyaom Luật gia Việt Nam peih ngak. Nyaom biai rah tabiak dalam dua harei.
# Mintri ngak nong saong patagok palei pala pambuak bruk saong danakdak patagok di Liên Hợp Quốc (UNDP) peih nyaom biai peih ngak dự án "patagok pren caga dom kanyak jhak di biến đổi khí hậu ka dom bhapbini mbuan si gaok tổn thương tapeng tasik Việt Nam". Dự án kayua Quỹ Khí hậu Xanh tapa UNDP daong meng kadung jien labaih 29,5 triệu USD saong peih ngak dalam 5 thun (2017 - 2022). Tui nan, dự án meda padang 4.000 baok sang di dom libik padang ngak caga hu xua ribik; pala veik 4.000 ha glai ngập mặn tapeng tasik ngak libik pacang ia tagok saong riyak tasik tagok…
# ralo thun ini mai, njauk tame bilan paik cà phê, bhap bani di ralo puk plei dalam tỉnh Sơn La njauk diuk rai gam haong bruk aia xả thải sơ chế cà phê. Tabung glaong nan lac dom harei akaok bilan 11 meng blaoh, labaih 12 ribau baoh sang di bhap bani Sơn La lahik aia pandar dalam 10 harei bo makna di nyu mai meng bruk xả aia thải dalam bruk sơ chế cà phê. Njauk ndom lac, kadha ini jeng oh ka padeih bo daok mboh pak dom labik karei.
4#Urang bhapbini palei Thọ Lộc Bắc, xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh , tỉnh Quảng Ngãi daok duh hatai tuk mboh dom kadung brah bo sa kapul ngak pahla daong di mbang ribuk barau blaoh oh siam, tuk ba nao cuh lac khuah tagok saong pagam hoang gauk. nDom ka bruk ini, ông Trần Văn Thạch, Phó Bí thư Đảng ủy xã Tịnh Hà brei thau, dom kadung brah ini kayua Ủy ban Mặt trận negar Việt Nam huyện Sơn Tịnh jak ba sa doanh nghiệp daong peih brei ka dom sang kathaot, daok sa drei gaok khat lihik trak di mbang ribuk barau blaoh, hu 50 sang hu taduan mek kadung brah ini. Thau hu bruk ini, anak meta karja xã hu tacei pato dom palei khik veik dom kadung brah nan; taphia nan, caong pakat hu thẩm quyền tame bruk, dut iek chất lượng brah piah sahanang hatai urang bhapbini.
# Thừa Thiên - Huế nan lac sa dalam dom puk palei ba akaok dalam negar ka bruk blei bảo hiểm y tế taong abih bhap bani. Kuhria tal ini, tỉnh hu jaik 1,1 triệu urang blei bảo hiểm y tế, mek hu jaik 94% dom menuac sia dalam tỉnh, tagok labaih 30% dut haong thun 2012. Dalam nan hu labaih 285.000 urang hu mbaok tame blei bảo hiểm y tế ka baoh sang drei, meblah labaih 26% taong abih manuac urang blei bảo hiểm y tế di tỉnh.
# Danakdak daoh tamia” Ban dhar phuan – pambuak pagam anit ranam” mbang yaka 17 rah tabiak melam 26/11, di ban raya HCM taduan hu bruk rik daong 37 tỷ 615 triệu đồng meng dom “mạnh thường quân” ka kadung jien kayua urang kathaot ban raya. Danakdak kayua mban Ban thường trực Uỷ ban MT negar Việt Nam pambuak bruk saong rayo papar binguk ban raya HCM peih ngak piah pasang iek ka urang kathaot ban raya saong taneh ia.
# Daong hợp tác xã patagok chất lượng urang ngak nan lac sa dalam dom bruk ngak prong hu tỉnh Trà Vinh ba tabiak dalam Đề án patagok kinh tế tập thể vaktu 2017 - 2020 dalam tỉnh. Tui nan, tỉnh peih ngak sarak pachreih dui urang ngak chất lượng glaong mai ngak bruk pak dom hợp tác xã. Meng akaok thun tal ini, tỉnh pachreih dui hu 69 urang ngak hu trình độ cao đẳng, đại học mai ngak bruk pak 35 hợp tác xã dalam tỉnh. Thun 2018, tỉnh ini ba tabiak bruk lac yaok hợp tác xã jeng hu sinh viên tốt nghiệp cao đẳng, đại học mai ngak bruk.
Khaw tin dunya
# Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) harei kabroi (26/11) tabiak panuac lac, labaih 11 triệu uranaih njauk daong nhân đạo di Y-ê-men, taneh ia daok dalam mesruh metak saong eik lipa. Brei panuac di sa mbang họp báo di ban ine Am-man (Amman), Gioóc-đa-ni, Giám đốc khu vực di Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc di Trung Đông saong Bắc Phi, ông Gớt Cáp-pê-lây-ơ (Geert Cappelaere) brei thau, , Y-ê-men lac sa dalam dom libik jhak abih di baok taneh caik sa uranaih meda diuk.
# Negar Anh njauk Ủy ban Châu Âu brei thau lac ba tabiak truh angan negar ứng cử palih ruah ngak "bal ine Ilamo di châu Âu" di thun 2023 kayua Anh tabiak truh Liên minh Châu Âu di thun 2019. Kadha ini brei thau lac angan je ini meda ba mai ka Hungary kayua angan ứng cử viên puac abih tok daok 2 negar nan lac Anh saong Hungary. Panuac brei thau di Ủy ban Châu Âu daok ngak ka raja-ei Anh oh njauk hatai kayua lac dahlau diah angan je ini hu pok brei ka dom taneh aia yau Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ saong Iceland yaom lac dom teneh aia ini oh daok dalam EU.
# Sa nghiên cứu sinh tiến sĩ urang Canada barau ini hu tanduan mek Giải thưởng Sáng tạo Anh tài Mitacs meng duah tabiak jalan ngak barau caga hu dom tế bào ung thư. Nghiên cứu sinh Caitlin Miron di Đại học Queen hu duah mboh sa siêu chất pagam ADN meda cakak dom tế bào ung thư saong pacang nyu njaom mbak.
Viết bình luận