# Harei kabroi (15/8), dalam dom bruk di Nyaom biai Ngoại giao mbang ka 30 rah tabiak di  Hà Nội, Bộ Ngoại giao peih nyaom biai taong abih urang ngan haong kadha “Jalan ngak đối ngoại: Jhul pakhang bruk ngoại giao duh ka bruk cakrok patagok dalam tukvak mbeik drei yam tame duanya prong dalam”. Pok sap ndom dalam nyaom biai, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ndom lac, gah ngoại giao njauk caik hatai tal 3 kadha prong. Kasa, gah ngoại giao caong khin sa kapul urang ngak bruk ranaih, abih hatai, pal kajap jalan ngak đối ngoại di Ðảng, thau cambaih công nghệ saong pal kajap dom ilamu đối ngoại jaman 4.0, piah paglaong bruk ngak dalam tukvak brei patrun manuac urang ngak. Ka dua, Bộ Ngoại giao njauk caik hatai brei ngak dahlau bruk chuẩn hóa quy trình ngak bruk, taduan mek saong pandar công nghệ, kỹ năng hiện đại yau raja-ei  điện tử, ngoại giao số, ngoại giao bhap bani, paglaong baoh jeng siam mekre dalam bruk ngak, duh ka siam jang doanh nghiệp saong bhap bani. Ka klau, njauk peih ngak siam meng  bruk pataom mek, langayh thông tin tal bruk khik piah, klah rabha thông tin samar drah.

 # Phó Thủ tướng Thường trực rajaei Trương Hòa Bình, akaok mban tacei pato 389 negar barau payua harak meyaom  Cục Hải quan tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu hu ngak siam bruk duah mboh 100 bánh cocaine di harei 24/7.  Dalam harak meyaom, Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình taong yaom glaong bruk taong tayah  xuất sắc di Cục Hải quan tỉnh BRVT.  Dahlau nan, bair harei 24/7, gah chức năng tỉnh BRVT hu duah mboh saong mek khik 100 bánh cocaine hu caik kadauk dalam sa container hu thép phế liệu  tame  pabah lamnge Tân cảng Cái Mép - Thị Vải. Ini lac dom cocaine hu duah mboh saong mek khik praong abih meng dahlau mai ini di BRVT, ngan saong jaik 120 kg, yaom jien jaik 800 tỷ đồng. 

         # Urak ini, gah jalan pasei daok gaok ralo kan kandah kayua bruk tái cơ cấu panduan salih, hạ tầng oh ka siam, nan ye oh ka pachreih hu ralo nguồn hàng saong pambuak pagam haong bruk pajeng ba nao mai. Tui dom chuyên gia, Tổng công ty Jalan pasei Việt Nam njauk rami ramik veik abih mbon meyah caong khin mek hu 1% dom tuai damuai  dalam thun 2020 saong rami ramik veik tok hu peih ngak siam mekre tuk gah jalan pasei biak biai “salih darah”, cakak trun urang ngak, kham merat pasiam veik bộ máy đầu mối, hu yau nan ka meng pasiam veik hu chất lượng dịch vụ. 

#Tỉnh Gia Lai barau kaoh tabiak 150 triệu meng kadaung jien ka urang kathaot di Ủy ban MT negar tỉnh  piah blei limo pajaih alin 5 sang urang bangsa Ba Na kathaot, kurang taneh pala drak, raidiuk gaok rilo kan kandah di xã An Thành, huyện Đác Pơ. Yaok sang hu alin sa drei limo binai yaom jien 15 triệu đồng. Tapa nan, meda daong pren, pandap panda pala drak piah mikva tani tanat raidiuk yam tagok patruh kathaot kajap, peih ngak siam bruk jak ba” salih akaok sahaneng, bruk ngak dalam bhapbini bangsa takik”.

# Urak ini, di Trà Vinh, thanh long janih I hu urang pablei salih duah blei meng  30 – 32 ribau đồng/kg. Tui urang nong, thanh long mbuan pala, lagaih haong ralo bhum taneh, jien buh tame takik jang dut haong dom janih phun pala karei. Tok hadei 8 bilan tal sa thun (iek tui tukvak pala), thanh long  paik baoh mbang akaok mereip, pablei hu yaom glaong meda hu phun jien buh tame akaok mereip. Meng thun ka klau nao, thanh long meda mek hu năng suất meng 15 - 20 tấn/ha. Kaoh abih jien buh tame, pala thanh long mek tame kein laba jaik 10 mbang dut haong pala padai, kan hu phun pala halei ba mai kein laba glaong yau thanh long ngan haong tanut yaom urak ini. 

# Darak pasar pablei cao su tabiak negar langiu di LAO nan lac Trung Quốc, Việt Nam saong Thái Lan. Bhian hu yaom tagok tal 2.300 đô la Mỹ yaok  tấn di thun 2010, hadei di nan yaom pablei tabiak negat langiu katak cao su di Lào trun gam gam  saong daok tok 460 đô la yaok tấn dalam thun 2017, ngak ka dom doanh nghiệp pala saong pablei tabiak negar langiu cao su di Lào gaok biak ralo kan kandah. Yau nan min, thun ini, yaom katak cao su pablei tabiak negar langiu hu mboh tagok veik, jaik 630 đô la Mỹ yaok tấn, bruk pablei cao su tabiak negar langiu daok pasiam veik ngan haong yaom jien mek tame meng bruk pablei tabiak cao su dalam thun 2018 tui kuhria  lac jaik 100 triệu đô la Mỹ.

# Ủy ban bhapbini ban raya HCM barau tabiak bruk caga plaih, cakak xua ribuk tuh tame ban raya. Tui bruk ba tabiak, dadhau di tuk xua ribuk tuh tame ban raya HCM, dom sở mban ngành, libik quận huyện, xã njauk trực mban urang dang akaok saong jabat ginum biai abih harei melam piah thau hu bruk, kuhria caga dom bruk jhak di abih meda rah tabiak. Sở pato megru gam saong uy mban bhapbini dom quận - huyện dut iek dom sang bac, cơ sở pato bruk ngak piah kuhria caga dom bruk caga drah samal saong khik caga siam ka anek saih, gru pato saong urang jakar.

         # Ban ine Viên di Áo hu yam tapa Men-bơn di Ôxtrâylia jeng ban ine mbuan si daok di abih. Ini lac bruk pasang iek di gah phân tích kinh tế dang akaok I-co-no-míc In-te-li-dừn Iu-nít ( Economist Intelligence Unit) di Anh barau ba tabiak. Men-bơn dang ka 1dalam luac 7 thun tapa, ka tal tuk gaok ban ine Viên di Áo yam tagok dalam thun ini. Dalam tuk nan, Đa-mát di Xyri, Đắc-ca di Băng-la-đét saong La-gốt (Lagos) di Nigiêria dang di puac bảng xếp hạng.

# Liên hợp quốc bahrau brei thau, kuhria tal abih bilan 6 thun ini,  hu 2,3 triệu bhap bani Vênêzuêla panduan nao daok di negar langiu, ralo meng lac di Côlombia, Ecuado, Pêru saong Braxin. Tui urang tabiak panuac di Liên hợp quốc Stê-phan Du-ra-ric (Stephane Dujarric), dom urang panduan nao, meblah 7% bhap bani dalam taneh aia, makna ba tal bruk bhap bani panduan nao daok di negar langiu nan kayua bruk kurang pandap mbang dalam negar./.