Khaw tin 19h harei 10-11-2016

      # Dalam mbang nao rivang pakat karja tal Việt Nam, Tổng thống Ai-len Michael Higgins haong hadiuk di gait hu nao rivang Quảng Trị. Kapul urang ngak bruk hu nao rivang Pasak parang iek pasiam veik dom khut khat kayua bom mìn Quảng Trị dalam Dự án Renew di bal Đông Hà saong nao mong iek bom chùm pak xã Hải Thái, huyện Gio Linh. Meng thun 2007, Raja-ei Ai-len hu daong brei ngak dahlau dom dự án patagok ka tỉnh Quảng Trị gam haong 7 puk palei karei dalam negar drei, pataom tame gah pasiam veik dom khut khat kayua bom mìn, pacang cakak patrun bala meng langik tasik…

   # Pasak roh duah, ngak tabiak vắc xin saong sinh phẩm y tế (mintri Y tế) mbang akaok mereip ngak hu vắc xin Sởi- Rubella. Vắc xin Sởi - Rubella ngak  hu meng  bruk daong jao brei công nghệ di Nhật Bản dalam jaik 5 thun tapa ngan saong yaom jien buh tame ngak jaik 700 triệu yên Nhật. Yau nan, Việt Nam lac sa dalam 25 taneh ia di dunya saong lac taneh ia ka 4 di Châu Á ngak hu vắc xin Sởi- Rubella (hadei Nhật Bản, Ấn Độ saong Trung Quốc).

   # Meng harei 15/11 tal harei 15/12 , Mentri Lao động, Thương binh saong Xã hội mbang akaok meti peih bilan ngak brei ka bruk likei kumei samur gauk, pacang cakak bạo lực tui cơ sở giới, hu peih ngak dalam negar. Ini lac kadha praong dalam thun, ngak jeng tabung glaong dalam bruk pathau khan, ngak brei salih bahrau dalam rahra ka bruk likei kumei samu gauk saong pacang cakak bạo lực tui cơ sở giới. 

    # Di tỉnh Yên Bái, nhiệt độ trun ala 20 độ C, di dom libik bhum glaong lingik sup melup gam tui hajan hamiet yau nan ye mboh biak la ar. Yaom lac mbang la ar brak akaok bilan ini oh ka ngak kan kandah tapak tal bruk ngak nong min dom puk palei dalam tỉnh daok jak ba bhapbini peih ngak dom bruk caga la ar brak ka tapol athur labaih 635 rabau drei.  

    # Tỉnh Sơn La bahrau peih nyaom biai taong yaom veik bruk pala glai salih ka mblang taneh glai  salih tapa bruk karei. Meng thun 2005 tal thun 2015, dalam tỉnh Sơn La hu brei adat salih bruk pandar glai tapa bruk oh njauk lac glai yau: padang ngak thủy điện, duh ka bhap bani, pablei salih saong njauk peih ngak nghĩa vụ pala glai salih labaih 2.000 héc ta ngan haong labaih 50 công trình. Tal urak ini, mblang taneh pala glai salih hu jaik 800 héc ta. 

    # Tal harei 10/11, ia di dom kraong dalam Quảng Bình trun tagok di tanut báo động 1. Dom canah jalan dalam tỉnh jeng daok dauk ia, ngak gar jalan. Gah Giao thông - Vận tải tỉnh Quảng Bình daok ramik pasiam jalan nao mai.  Ông Lê Quốc Cường, Phó Giám đốc Sở Giao thông- Vận tải tỉnh Quảng Bình brei thau : Urak ini gah giao thông vận tải hu tacei pato ba abih kapul saong abih vật tư dự phòng jeng ye menuac urang piah pataom tame ramik pasiam. Jalan ngak nan lac ia trun tal halei ramik pasiam tal nan. Ramik pasiam ka sa piah peih jalan saong hadei nan mai ramik veik piah peih abih jalan.

    # Pak tỉnh Bạc Liêu, yaom lac hu peih bruk blei sara piah tui tacei pato di Raja-ei min tal urak ini jeng daok kandaong veik yaok pluh ribau tấn sara juk dalam bhap bani. Urak ini, tinh ini daok kandaong veik jaik 60.000 tấn sara, mboh ralo lac sara juk. Makna di nyu nan kayua bruk blei piah tok blei sara mbong. Dom harei tapa, hajan prong ngak ka mikva ngak sara gaok ralo kan kandah dalam bruk piah khik sara. Urak ini yaom sara jhuk meng 300 - 400 đồng/kg min biak takik hu urang blei.

    # Di tukvak 21 tuk 45 minit harei 9/11, tổ máy ka 3, tổ máy puac abih di sang máy thuỷ điện Lai Châu hu phát điện, pambuak pagam tame jalan menyek negar. Yau nan, taneh ia drei hu pabak nguồn điện công suất 400 Mê-ga-oat.  Tal urak ini, dua tổ máy ka 1 saong ka dua di sang máy thuỷ điện Lai Châu ngak hu 8 tỉ 500 triệu kW/h, ba kein laba mai ka taneh ia 3 tỉ 500 triệu đồng. Tui kuhria, dalam bilan 12 thun ini meda peih pakak sang mac thuỷ điện Lai Châu, dahlau jang labaih 1 thun duk saong tukvak ba tabiak di Quốc hội.

     # Mintrin Ngoại giao Trung Quốc bahrau hu phản ứng akaok mereip ka bruk bầu cử Tổng thống Mỹ. Urang tabiak panuac Mentri Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng brei thau, Trung Quốc caong khin kham merat gam haong Raja-ei bahrau di Mỹ jhul pakhang talei rohim Trung – Mỹ patagok tani tanat saong khang kajap, ba mai haniem phol ka bhap bani dua negar jeng yau manuac sia angaok dunya. 

    # Hàn Quốc saong Nhật Bản barau mek hu dom siam lagaih dalam dom mbang ginum biai ka sa thỏa thuận dua gah pambuak tal bruk klah rabha thông tin tình báo quân sự ka Triều Tiên. Panuac khan di mintri Quốc phòng Hàn Quốc hu ba tabiak hadei di mbang ginum biai pakat chuyên viên mbang ka dua brei thau, dua gah hu pasang iek cambaih bruk pandar panuac dalam thỏa thuận saong njauk hatai gauk ka dom thuật ngữ chính. Dua gah jeng daok tham vấn piah peih mbang nyaom veik saong jia lac samal ngak blaoh bruk padnar panuac dalam thỏa thuận ini.

    # Hu  5 urang metai saong labaih 50 urang karei njauk rambuis hadei di mbang mbang tableik tàu điện dalam harei 9/11 pak gah Meraong bal ine Luân Đôn (London), Anh. Urak ini daok hu 2 urang karei tra daok gar dalam tàu điện. Cảnh sát  cap khik urang peih piah duah thau yau habar tableik . Rayo papar binguk Anh brei mboh veik thaik binguk sruh gilai ndih mbleing angaok jalan ray. Makna di mbang bala ini daok hu pasang iek duah thau./.