# Kapul ngak bruk di Mentri Pato megru kayua akaok mentri Phùng Xuân Nhạ ba akaok bahrau mai rivang saong alin hadaih pandap panda ka dom puk palei bhum kreh negar njauk khat lahik trak kayua ribuk aia sua meng blaoh. Anak meta, Mentri Pato megru, Công đoàn gah pato megru Việt Nam daong jaik 1,5 tỷ đồng saong dom pandap panda bac da-a, pandap pato pakai ka dom tỉnh njauk ribuk aia sua. 

        # Meng caong khin trun takik bruk klak bac meteh jalan di anek saih bhum glaong, Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La hu peih ngak danakdak “ daong ka adei nao bac”. Tapa nan, urang jakar, urang lin dom đồn Biên phòng ba gauk rik daong, taduan đỡ đầu anek saih di labik drei ngak bruk, daong yaok bilan 500.000 đồng yaok adei meng tuk nao bac tal tuk bac tamat tan bac 12. 

         # Viện Khoa học Kỹ thuật nông, lâm nghiệp Tây Nguyên hu panuac pachreih bhap bani dom tỉnh Tây Nguyên peih prong bruk pandar Danak dak khik iek jit ruak tổng hợp (IPM) ngan haong phun cà phê, amaraik kalu. Bruk ini oh lac daong ka urang nong trun hu phun jien blei jru hoá học meng 30 tal 60% bo năng suất phun pala daok tagok glaong, grap tanat, daong khik caga alam môi trường, pren yava ka urang ngak.

        # Mbang hajan praong pagaiy 25/10 di ban raya Hồ Chí Minh ngak ka urang ngak glaih glan angaok jalan nao ngak bruk, ba anek nao bac. Hajan khang meng 6 tuk pagaiy, dui atah labaih 1 tuk hadei nan ngak ka ia oh samu trun saong dauk di dom canah jalan ye Nguyễn Xí, Nguyễn Hữu Cảnh, Bình Quới…Dom jalan hẻm di libik Thanh Đa jeng dauk ia ngak ka bhapbini njauk glaih glan luac ia nao ngak. Tui kuhria mboh dahlau di Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, urak ini, dom taginum hajan ribuk jeng daok praong saong meda ngak tabiak hajan ribuk nao gam saong angin khang di ban raya Hồ Chí Minh.

          # Bác sĩ Huỳnh Thanh Tân, Phaok akaok Pasak Y tế dự phòng tỉnh Vĩnh Long brei thau, ruak pandiak tabiak darah dalam tỉnh daok tamuh khang, rah tabiak oh thau dahlau saong mbuan patagok dalam tukvak anak tal. Urak ini kuhria rah tapa yaok adit, dalam tỉnh hu 25 urang njauk ruak pandiak tabiak darah bahrau. Ruak hu mboh ralo di dom huyện: Long Hồ, Bình Tân, Mang Thít saong bal sit Vĩnh Long. 

        # Anak bruk ruak pandiak tabiak darah tagok khang jaik ini, gah y tế tỉnh Bạc Liêu daok peih ngak dom bruk piah pacang cakak sruh ruak, trun takik abih dom urang ruak barau, oh caik ka ruak patuh tabiak praong. Tỉnh Bạc Liêu tacei pato gah y tế pambuak bruk saong dom puk palei jhul khang bruk pathau khan, tacei pato bhapbini jalan pacang caga ruak; peih dom mbang tabung glaong pametai loăng quăng, bọ gậy, pruh jru pametai jamaok, rami ramik hacih saat; kakei bhapbini tuk ndih kamo (mùng), kuic jalan ia nduac, cống rãnh, jah hareik hareim…

        # Bác sĩ Hà Văn Thanh, Akaok Pasak y tế dự phòng tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu brei thau, meng akaok thun 2016 tal ini dalam tỉnh hu jaik 2.500 urang njauk ruak pandiak tabiak darah, tagok 25% dut haong tukvak ini thun 2015, dalam nan hu 3 urang metai (2 urang prong saong 1 uranaih). Tal tukvak ini, gah y tế tỉnh hu peih bruk xử lý ralo sruh ruak; peih bruk pasang iek côn trùng định kỳ yaok bilan pak di dom puk palei; tacei pato dom xã, phường, bal sit dalam tỉnh peih bruk pametai  lăng quăng…

          Khaw tin dunya

         # Mintri pablei salih saong Công nghiệp (MTI) gam saong jabat khik ramik jien padai Singapore (MAS- gilang pariak trung ương) brei thau số liệu barau abih brei mboh bruk lạm phát di taneh ia ini dalam bilan 9 trun daok 0,2% duk saong dom bilan ini thun dahlau, lac bilan ka 23 hamiet tanut blei pandar trun.  

       # Bruk lahik nao di labaih 300 janih athur hu tasau nyu ngak kan kandah oh takik tal môi trường saong bruk an ninh lương thực ngan haong yaok triệu menuac daok pak châu Á, châu Phi saong Nam Mỹ. Bruk nan hu thau tapa roh duah bahrau di sa nyaom urang ilamu khoa học dunya kayua Giáo sư sinh thái học William Ripple (Uy-li-am Ríp-pô),  sang bac Đại học Oregon di Mỹ dang akaok.

      # Mintri pablei salih Thái Lan A-pi-ra-đi (Apiradi Tantraporn) daok ieu dom urang pablei brah tabiak negar lingiu pambuak gauk jhul yaom brah tagok labaih 11 rabau 7 rituh bạt sa tấn tapa bruk caik piah brah dalam tuk vụ mùa 2016 daok yam tame  bilan yuak. Akaok mintri  A-pi-ra-đi jeng pandar Gilang pariak ngak nong saong Hợp tác xã Thái Lan ba tabiak dom bruk tín dụng piah daong, taphia nan pachreih urang nong padheih pablei brah tabiak darak pasal saong jhul samal ginum biai saong dom taneh ia piah langyah nguồn cung brah Thái Lan.

Trang tin 6h30 ngày 26/10

       # Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo do Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ dẫn đầu vừa tới thăm, tặng quà cho một số địa phương tại khu vực miền Trung chịu thiệt hại nặng nề do mưa lũ vừa qua. Trước mắt, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Công đoàn Giáo dục Việt Nam hỗ trợ gần 1,5 tỷ đồng và các thiết bị, đồ dùng học tập, giảng dạy cho các tỉnh bị ảnh hưởng thiên tai bão lụt. 

         # Với mong muốn hạn chế tình trạng bỏ học giữa chừng của học sinh vùng cao, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La đã triển khai chương trình “Nâng bước em đến trường”. Qua đó, cán bộ, chiến sỹ các đồn Biên phòng sẽ cùng nhau đóng góp, nhận đỡ đầu học sinh ở địa bàn công tác, hỗ trợ mỗi tháng 500.000 đồng/em từ khi bắt đầu đi học đến khi kết thúc lớp 12. 

          # Viện Khoa học Kỹ thuật nông, lâm nghiệp Tây Nguyên đã khuyến cáo người dân các tỉnh Tây Nguyên mở rộng việc áp dụng Chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) đối với cây cà phê, hồ tiêu. Việc này không chỉ giúp nông dân giảm được chi phí sử dụng thuốc hoá học từ 30 đến 60% mà năng suất cây trồng cao, ổn định, góp phần bảo vệ môi trường, sức khoẻ cho người sản xuất.

          # Cơn mưa lớn vào sáng 25/10 ở Thành phố Hồ Chí Minh đã khiến cho người lao động vất vả trên đường đi làm, đưa con đi học. Cơn mưa bắt đầu nặng hạt từ 6 giờ sáng, kéo dài hơn một giờ sau đó khiến cho nước không rút kịp và ngập cục bộ tại một số tuyến đường thường xuyên bị ngập như Nguyễn Xí, Nguyễn Hữu Cảnh, Bình Quới…Một số con hẻm tại khu vực Thanh Đa cũng ngập nước khiến người dân phải vất vả lội nước đi làm. Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, hiện những khối mây dông vẫn tiếp tục phát triển và có thể gây mưa dông,  đi kèm với gió giật và lốc xoáy tại Thành phố Hồ Chí Minh.

         # Bác sĩ Huỳnh Thanh Tân, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Vĩnh Long cho biết, bệnh sốt xuất huyết trên địa bàn tỉnh đang tăng mạnh, diễn biến bất thường và có nguy cơ gia tăng trong thời gian tới. Hiện bình quân mỗi tuần, trên địa bàn ghi nhận khoảng 25 ca sốt xuất huyết mới. Bệnh tập trung cao ở các huyện: Long Hồ, Bình Tân, Mang Thít và thành phố Vĩnh Long. 

         # Trước tình hình bệnh sốt xuất huyết tăng mạnh gần đây, ngành y tế tỉnh Bạc Liêu đang triển khai đồng bộ các biện pháp, nhằm khoanh vùng, khống chế ổ bệnh, hạn chế thấp nhất số ca mắc bệnh mới, không để bệnh bùng phát ra diện rộng. Tỉnh Bạc Liêu chỉ đạo ngành y tế phối hợp với các địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân cách phòng chống bệnh; ra quân, mở các đợt cao điểm diệt loăng quăng, bọ gậy, phun thuốc diệt muỗi, dọn vệ sinh; khuyến cáo người dân khi ngủ phải mắc mùng, khơi thông dòng chảy, cống rãnh, kênh rạch, phát quang bụi rậm …

         # Bác sĩ Hà Văn Thanh, Giám đốc Trung tâm y tế dự phòng tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết, từ đầu năm 2016 đến nay toàn tỉnh đã ghi nhận gần 2.500 ca sốt xuất huyết, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2015, trong đó đã có 3 ca tử vong (2 người lớn và 1 trẻ em). Đến thời điểm này, ngành y tế tỉnh đã tiến hành xử lý nhiều ổ bệnh; tổ chức giám sát côn trùng định kỳ hàng tháng tại các địa phương; chỉ đạo tất cả các xã, phường, thị trấn trên toàn tỉnh tổ chức chiến dịch diệt lăng quăng…

Tiếp theo là tin thế giới.

         # Bộ Thương mại và Công nghiệp (MTI) cùng Cơ quan quản lý tiền tệ Singapore (MAS- ngân hàng trung ương) công bố số liệu mới nhất cho thấy tỷ lệ lạm phát ở nước này trong tháng 9 đã giảm xuống còn 0,2% so với cùng kỳ năm ngoái, ghi nhận tháng thứ 23 liên tiếp chỉ số giá tiêu dùng (CPI) sụt giảm. 

          # Sự biến mất của hơn 300 loài động vật có vú đã ảnh hưởng đáng kể đến môi trường và đe dọa an ninh lương thực đối với hàng triệu người ở châu Á, châu Phi và Nam Mỹ. Đây là kết quả nghiên cứu mới của một nhóm nhà khoa học quốc tế do Giáo sư sinh thái học William Ripple (Uy-li-am Ríp-pô) thuộc Đại học Oregon của Mỹ đứng đầu.

         # Bộ thương mại Thái Lan A-pi-ra-đi (Apiradi Tantraporn) đang kêu gọi các nhà xuất khẩu gạo hợp tác đẩy giá gạo lên trên 11 ngàn 7 trăm bạt/tấn thông qua việc tích trữ gạo trong bối cảnh vụ mùa 2016 đang bước vào thời kỳ thu hoạch. Bộ trưởng  A-pi-ra-đi cũng đề nghị Ngân hàng Nông nghiệp và Hợp tác xã Thái Lan đưa ra các biện pháp tín dụng để hỗ trợ đồng thời khuyến khích người nông dân tạm hoãn bán gạo ra thị trường và đẩy nhanh đàm phán với các quốc gia để giải phóng nguồn cung gạo Thái Lan./.

Biên tập Jasi