Khaw tin bair harei 10-1

       # Phaok Thủ tướng Vũ Đức Đam bahrau hu panuac tacei pato ka bruk ramik veik Quy hoạch mạng lưới quan trắc saong brei thau dahlau phóng xạ môi trường negar tal thun 2020. Cambaih laih, Phaok Thủ tướng jao ka Mentri Khoa học saong Công nghệ dang tabiak pambuak haong dom Mentri Tài nguyên saong Môi trường, Kế hoạch saong Đầu tư, Tài chính haong dom puk palei hu pagam tal mong iek, rami ramik, parabha manuac urang tui thẩm quyền; samar peih bruk padang mạng lưới quan trắc saong brei thau ka phóng xạ môi trường negar tui lộ trình, pabak bruk tui iek, brei thau samar drah taong abih dom diễn biến bất thường ka phóng xạ môi trường. 

     # Thun 2016, virus máy tính ngak  khat lihik ka urang pandar Việt Nam tagok tal 10.400 tỷ, yam tapa tanut 8.700 tỷ đồng thun 2015. Ini lac bruk hu thau meng danakdak taong yaom an ninh mạng barau hu Tập đoàn công nghệ Bkav peih ngak. Dom USB nyaom virus di thun 2016 jeng daok di tanut glaong 83%, oh trun duk saong thun  2015. Thun 2016 hu jaik 17 triệu mbang máy tính njaom virus pambak tapa USB. Piah trun takik bruk pambak di virus, urang pandar njauk blei phần mềm diệt virus gam gam piah quét USB dahlau tuk pandra, trun takik pandar USB di dom mac karei . Di dom libik, doanh nghiep njauk hu dom jalan pasang iek an ninh sumu gauk, dalam nan hu pasang, parabha quyền pandar USB tui bruk, tui máy.

    # Bruk kuhria caga Tết ka bhap bani dom bangsa takik hu huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La peih ngak meng avar. Tapa pasang iek,yaok pataom, dalam huyện hu labaih 3.000 baoh sang meda kurang mbang dalam tukvak Tết nguyên đán. Huyện meda buh tabiak meng kadung jien Karja piah daong ka bhap bani. Langiu di nan, dom bruk ngak ilamo, daoh tamia, dom jalan ngak piah khik grap tanat an ninh trật tự dalam tukvak Tết nguyên đán hu huyện peih ngak tal puk palei. Dahlau Tết, huyện meda padang dom kapul nyaom nao tadhau ayuh Tết tal dom urang hu kong, urang kathaot saong dom puk palei biak kan kandah.

      # Dom harei inu, urang ngak ikan tỉnh Quảng Trị daok jar var caga nao tasik puac thun duah jien  raok Tết Nguyên đán jaik tal. Urak ini, labaih 2.600 po kapal ikan di urang ngak ikan tỉnh Quảng Trị daok caga ia patau, pandap mbang menyum saong rilo pandar pandar karei piah tabiak tasik taong cap ikan. Mikva urang ngak ikan kuhria lac, mbang nao tasik ini meda sumu mai dahlau tết nguyen dan, raok thun barau saong dom urang dalam sang.

     #  Meng thun 2012 – 2016, gah ngak nong tỉnh Sóc Trăng peih ngak ralo mô hình pachreih nong piah daong ka urang nong paglaong bruk ngak mbang pala drak, patagok kinh tế. Tui nan, tal urak ini hu 19 mô hình hu taong yaom ba mai  siam mekre khang kajap. Dom mô hình pachreih nong hu pandar ngak ralo angaok phun padai saong kaya ikan dalam aia, njam patam, phun mbang baoh, raong glang. Dalam nan, mô hình pala phun hu múi hu peih ngak di dom huyện Mỹ Tú, Châu Thành, Kế Sách, Cù Lao Dung, Long Phú brei jien mek tame yaok thun 400 triệu đồng tal 1 tỷ đồng yaok ha. Daok dua mô hình khang kajap, thích ứng haong biến đổi khí hậu nan lac mô hình hadang - padai, padai – ikan jeng ba mai kein laba yaok thun meng 60 – 70 triệu đồng sa ha…

     # Thành Đoàn Cần Thơ barau pataom iek veik dom bruk ngak di mbang pakacah, hội thao anek saih, sinh viên ban sit Cần Thơ thun 2017 saong brei harak chứng nhận, alin giải thưởng patuk bilan sa ka dom sinh viên hadah trah meng bruk pakacah sang bac thun bac 2015 – 2016. Thun ini, ban sit Cần Thơ pilih ruah meng yaok rabau sinh viên hadah trah saong pok brei 77 sinh viên mek hu tiêu chí 5 siam saong alin giải “Sao tháng giêng” di Trung ương kapul sinh viên Việt Nam ka 3 sinh viên bac daa hadah trah di thun bac blaoh.

     * Page mesup harei 10/1, pak labik pulao Ti tốp angaok vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) sa sruh gilai padeih melam angaok vịnh Hạ Long njauk apui khuah. Biak patuah 14 urang tuai saong taong abih thuyền viên angaok gilai plaih hu. Tui panuac khan, gilai padeih melam angaok vịnh Hạ Long tuan số hiệu QN 3598 di Công ty du lịch Ánh Dương. Di tukvak khuah, angaok gilai hu jaik 20 urang, dalam nan hu 14 urang tuai negar langiu saong sa urang hướng dẫn viên gam haong dom thuyền viên peih gilai. Biak patuah, kayua samar mboh khuah nan ye taong abih tuai damuai saong thuyền viên nduac tabiak langiu hu.

      Khaw tin dunya

     # Dom urang dang akaok tập đoàn ngak ôtô Tôyôta (Toyota) di  Nhật Bản barau  brei thau meda buh tame 10 tỷ đôla tame darak pasal Mỹ dalam 5 thun tal piah peih praong dom libik ngak saong daong ba bruk ngak ka bhapbini Mỹ. Panuac khan nan hu chủ tịch Tôyôta A-ki-ô Tô-y-ô-đa (Akio Toyoda) ba tabiak di mbang parang iek ô tô di ban Đi-troi (Detroit) hu maong lac kadha siam ka bruk ba brei bruk ngak veik ka taneh ia Mỹ di Tổng thống đắc cử Đônan Trăm (Donald Trump).  Dahlau di nan, dua hãng xe hơi danei angan di Mỹ lac Pho (Ford)  saong Phi-át Crit-xlơ (Fiat Chrysler) jeng brei thau dom bruk đầu tư barau yaok tỷ đôla tại Mỹ.

     #Tổng thống Bê-la-rút A-lếch-xan-đơ Lu-ca-sen-cô (Alexander Lukashenko)  bahrau mboh tangin mboh tangin tame sắc lệnh miễn visa ka công dân di 80 negar, dalam nan hu  Mỹ, dom negar dalam Liên minh châu Âu ngan haong tukvak daok veik tagok tal 5 harei. Bruk pacadhu quy định visa nan meda hu pandar haong dom tuai damuai mai Bê-la-rút meng jalan par. Sắc lệnh hu peih ngak 1 bilan hadei di harei mboh tangin patabiak. Bruk ngak ini hu mong yau sa kham merat di Bê-la-rút piah patagok bruk pambuak gauk haong dom taneh aia saong patrun pambak tame Nga. Dom thun jaik di ini, Bê-la-rút dang  kreh dalam bruk mesruh metak pak Ucraina. Bal ine Min-xcơ di Bê-la-rút nan lac labik mboh tangin  sanya hòa bình Ucraina di dom urang pal akaok Nga, Ucraina, Pháp saong Đức.

# Rajaei Italia harei kabroi brei thau hu peih veik bambang Đại sứ quán di Libi piahkak veik talei pambuak bruk hadei di labaih 2 thun klaoh klaih. Dalam sa panuac khan, mintri ngoại giao Italia jeng ndom lac bruk peih veik đại sứ quán lac sa quyết định brei mboh bruk daong tái thiết saong paglaong pambuak bruk saong Libi. Đại sứ Italia meda tabiak mbaok karja puk palei dahlau tuk tame ngak bruk ngoại giao di drei di ban Tripôli. Mintri Ngoại giao Italia jeng brei thau, bruk peih veik bambang Đại sứ quán di Libi meda rik daong bruk patagok  talei pambuak bruk pablei salih saong jhul khang đầu tư tame cơ sở hạ tầng, năng lượng ka Libi.  Italia kareik bambanng di Đại sứ quán di Tripôli thun 2014 tuk bruk an ninh di ban ini jhak nao biak khang kayua srau kadau di dom gah mesruh gauk.