Khaw tin bair harei 12/1

       # Biar harei (11/1), pak Văn phòng Raja-ei, Phó Thủ tướng, Akaok Mentri Ngoại giao Phạm Bình Minh hu taduan raok Quốc Vụ khanh Bộ Ngoại giao saong Kinh tế đối ngoại Hung-ga-ri Bo-lốc Cho-Bo (Balogh Csaba) tukvak tapa Việt Nam piah mboh tangin tame Hiệp định khung ka Pambuak bruk tín dụng yaom 440 triệu ơ-rô, di raja-ei Việt Nam saong Rajaei Hung-ga-ri. Ngan haong Hiệp định khung ini, dua gah meda peih ngak ralo dự án pambuak bruk dalam dom gah bo Hung-ga-ri meda hu pren khang saong Việt Nam hu caong khin YAU khik iek halau aia, xử lý aia nerak, công nghệ thông tin saong an ninh mạng, y tế….       

     * Di nyaom biai “Kháng kháng sinh: meng roh duah tal bruk ngak” kayua Viện Dinh dưỡng (mintri Y tế) peih ngak harei kabroi (11/1) di Hà Nội, dom  chuyên gia brei thau,  50%  pandap mbang meng athur saong kaya ikan dalam ia gaok njaom vi khuẩn kháng kháng sinh. Ini lac bruk mai meng pandar rilo kháng sinh dalam iek ruak saong dalam gah raong glang di taneh ia drei.

        * Tết Nguyên đán thun ini, tỉnh Khánh Hòa buh tabiak labaih 18 tỷ đồng piah daong ka urang buh pren ka Cách mạng, urang hu bảo trợ xã hội, urang kathaot mbang Tết. Langiu di nan, tỉnh daok jak ba ralo kapul nyaom, manuac urang ngak pahla brei yaok ribau pok pandap ka dom baoh sang njauk khat lahik kayua hajan ribuk.

     * Anak bruk biak, ja srau gauk, gah chức năng tỉnh Kon Tum daok kham merat duah jalan khik caga chất lượng sâm Ngọc Linh dalam tỉnh. Taphia bruk brei harak  chứng nhận chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh ka sâm củ, dom kadha piah thau lac sâm Ngọc Linh biak – ja, karja puk palei njauk jak ba dom doanh nghiep, bhapbini pandar pajaih, quy trình sản xuất sâm Ngọc Linh hu asal cambaih laih, hu chat luong saong hu tut angan saong karja xã libik ngak. Langiu di nan, dua tỉnh Kon Tum saong Quảng Nam njauk drak samal pambuak bruk piah padang hu Quy định tạm thời ka khik ramik chất lượng sâm củ hu chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh.

      * Meng harei 10/1 tal harei 12/1, danak dak “Mùa xuân biển đảo” kayua Thành Đoàn bal raya Hồ Chí Minh peih ngak pak Căn cứ quân sự Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa hu ba  bui sambai uan raok thun bahrau. Danak dak kayua Thành Đoàn bal raya Hồ Chí Minh pambuak haong dom gah đóng quân di căn cứ quân sự Cam Ranh peih ngak. Harei pataom rah tabiak di ralo jabat, labik karei di gauk dalam căn cứ ngan haong ralo bruk giao lưu bak hatai ranam di bol bhap saong bol lin yau: tapok bánh chưng, daoh tamia, alin brei pandap tết, brei pok jien bac ka 50 anek kamuan urang jakar, urang lin hu rai diuk kan kandah.

      * Tukvak 21 tuk melam 11/1, sa mbang khuah rah tabiak di công ty Suzuki Việt Nam, ban sit Biên Hòa, Đồng Nai. Pui khuah mbang abih yaok rabau m²  kho xưởng ngak khat lihik praong ka công ty ini. Tukvak nan, pui nyu khuah tagok meng talei sang gah dalam công ty Trách nhiệm hữu hạn Việt Nam Suzuki, hadei di nan apui nyu khuah abih talei sang, thak par tagok tapal, glaong yaok pluh met. Kapul padam khuah cơ sở hu peih bruk padam apui min oh ngak hu. Hadei di tuk taduan hu panuac khan, Gah Cảnh sát pacang ghuah padam khuah ka 1 Đồng Nai samal hu mbaok, pambuak bruk saong kapul padam khuah di bol bala daok jaik nan piah padam apui. Tal jaik 22 tuk meteh, padam hu pui. Makna mbang khuah saong khat lihik akaok mereip daok hu gah chuc nang pasang iek, duah thau.

     *Kapul Khik iek darak pasar ka 1 pambuak haong Phòng Cảnh sát pacang cakak tội phạm ga môi trường, Chi cục Khik iek chất lượng kaya nong, kaya glai saong kaya ikan tỉnh Hậu Giang bahrau peih bruk lam dhal jaik jaik 3 tấn tung pruac anek athur mbau biuk. Dahlau di nan, dom gah chức năng cap mek sruh radaih pajeng tuan biển số 64C-033.12 kayua tài xế Lê Văn Kết, daok pak huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long peih, daok pajeng  dom tung pruac nan nao ka dom labik chế biến pak ấp Phú Khởi, xã Thạnh Hòa, huyện Phụng Hiệp. Tài xế Lê Văn Kết haong dua sang Nguyễn Văn Hào, Nguyễn Văn Bé Tám njauk taong phạt yaom jien 15,6 triệu đồng.

        Khaw tin dunya

     *  Hadei di dua harei ginum biai di ban ine Bắc Kinh (Trung Quốc), lambaok klau taneh ia Nhật Bản, Trung Quốc saong Hàn Quốc njauk gauk brei jhul samar dom bruk ginum biai ka sa thỏa thuận pablei salih tự do ( FTA)klau gah. Dalam mbang ginum biai ini, lambaok klau taneh ia hu pataom tame dom mbang ginum biai dalam ka dom bruk praong hu : pablei salih, dịch vụ, viễn thông saong đầu tư. Klau taneh ia mboh lac njauk sami samar jang dalam dom mbang ginum biai, mboh hu bruk praong di hiệp định thương mại tự do ka bruk patagok kinh tế di yaok taneh ia jeng ye dalam bhum. Tui kuhria, mbang ginum biai tal hu peih ngak di Nhật Bản./.

    #Harei kabroi, pak Pháp, I-ran hu taduan mek sruh kapal haok E-bớt (Airbus) akaok meti hadei di tuk dom lệnh taong phạt dunya hu yah klaak tui sa harak sanya hạt nhân dakrai sajarah DI bilan 7 thun 2015. Akaok Hãng hàng không I-ran (IranAir) Pha-hát  Pa-va-rét (Farhad Parvaresh (Pha-hát Pác-va-rét) hu ieu bruk ini lac sa harei pandiak  siam ka sron mbon saong talei rohim di Iran haong châu Âu, saong lac sa kadha njauk kanar hadar ka gah hàng không di taneh aia 80 triệu bhap bani ini. Lễ taduan mek sruh kapal haok ini kayua Hãng hàng không Iran Air peih ngak di harei 12/1./.

      *  Mintri jien padai Mỹ harei kabroi hu ba 7 urang jakar pakat glaong saong dua jabat rajaei di Cộng hòa Dân chủ bhapbini Triều Tiên tame angan trừng phạt barau kayua dom bruk ngak suan gah nhân quyền saong dom bruk  kiểm duyệt catang dalam taneh ia. 7 urang njauk ba tame angan jhuk lac dom urang jakar pakat glaing di rajaei Triều Tiên, Đảng Lao động Triều Tiên, mintri Lao động saong Ủy ban kế hoạch karja Triều Tiên.