Khaw tin bair harei 9/1/2017

      # Taduan panuac daa di Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, akaok negar Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng meda nao rivang negar Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, meng harei 12 tal harei 15/1. Ini lac mbang rivang Trung Quốc akaok meti di Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hadei di Nyaom roya mbang 12 di Đảng piah patui veik ba talei rohim Việt-Trung cakrok patagok khang, grap tanat ba kein laba mai ka bhap bani dua taneh aia, kayua sron mbon, kaya meda di khu vực saong dunya.

     # Di Hà Nội, mintri pato megru, mintri Khoa học saong công nghệ pambuak bruk peih alin giải thưởng “Sinh viên roh duah alamu” thun 2016. Ini lac giải thưởng hu peih ngak 3 thun sa mbang, caik ka sinh viên dom sang bac  đại học dalam taneh ia. Thun 2016, hu 279 đề tài roh duah alamu di sinh viên di 6 gah alamu saong công nghệ hu dom gah tự nhiên, xã hội, kỹ thuật công nghệ, y dược, ngak nong saong nhân văn pataom tame pakacah. Ini lac dom đề tài xuất sắc abih hu pilih meng yaok rabau  đề tài roh duah alamu di sinh viên 74 sang bac đại học, học viện dalam taneh ia. Tapa dua vòng taong yaom, dom Hội đồng taong yaom hu pilih ruah 8 đề tài hu giải Nhất, 38 đề tài hu giải Nhì saong 66 đề tài hu giải Ba.

     # Mentri Pato megru bahrau hu harak payua ka dom sang bac đại học, cao đẳng pato pakai gah gru pato ka bruk pasang iek, pabak saong brei thau bruk tuyển sinh ka Đại học-Cao đẳng sư phạm thun 2017 piah duh ka bruk padang ngak phần mềm xét tuyển Đại học, cao đẳng, palaghaih ka thí sinh dalam bruk palih ruah sang bac saong ngành pato tut angan pilih ruah. Metri Pato megru jeng hu bahrau ba tabiak bruk tuyển sinh thun 2017 saong parabha anek saih dự bị Đại học thun bac 2016 - 2017.

     # Gilang pariak karja dhar ban raya Hồ Chí Minh barau pandar dom gilang pariak urak ini daok khik ramik labaih 4200 máy ATM brei ginup jien ngan saong rilo mệnh giá karei di gauk duh ka tuai di tuk Tết Đinh Dậu. Dom gilang pariak jeng brei hu urang jakar, urang khik caga, kỹ thuật piah khik caga siam ka dom máy ATM oh caik rah tabaik sự cố. Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc Gilang pariak karja Việt Nam dhar ban raya Hồ Chí Minh lac : Kol dahlak jeng pandar yaok gilang pariak thương mại hu dom máy ATM caik di dom libik dalam ban raya njauk apdang dom tổ xử lý sự cố saong  tổ ka dua lac taduan mek quỹ. Dom tổ ini hu urang dang akaok dom gilang pariak thương mại khik iek saong hu mbaok trực luac harei melam.

       # Yaom lac tame tukvak tabung glaong blei pandap tukvak Tết Nguyên đán, min urak ini, yaom rilo pabui di tỉnh Đồng Nai trun khang, urang raong khat trak. Yaom pabui hơi daok 28 ribau đồng/kg, ini lac yaom biar abih dalam 10 thun ini mai. Tui yaom yau ini, urang raong pabui khat jaik 1 triệu đồng sa drei. Makna di nyu kayua dahlau diah, tuk pabui hu yaom, manuac urang raong ralo, nan ye urak ini pabui labaih. Taphia di nan, 1/3 dom drei pabui rilo di Đồng Nai pablei tapa darak Trung Quốc, min jaik di ini, darak pasar ini blei tame biak takik ngak ka yaom trun khang. 

     # Mintri ngak nong saong patagok palei pala pambuak bruk saong tỉnh Tây Ninh saong dom gah pambuak bruk di dunya peih nyaom biai ngan saong kadha “ patagok chuỗi giá trị ngak nong tuk mbeik drei tame darak pasal dunya saong peih bruk ngak iek di Tây Ninh. Nyaom biai hu klah rabha alamu di dom urang đầu tư mai meng dom taneh ia ye : Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, di dom gah sản xuất lac urang nong Tây Ninh, dom urang đầu tư jien padai, dom urang alamu…

     # Dalam tukvak nao rivang saong tadhau ayuh Tết pak pulao Hòn Chuối, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, kapul urang ngak bruk di Bộ tư lệnh Vùng 5 Hải Quân, dom tỉnh, bal bhum taneran kraong Cửu Long saong tỉnh Bình Dương hu nao rivang dom urang taong ikan tỉnh Bình Thuận bahrau njauk karam gilai di pulao Hòn Chuối. Kapul hu taom dom urang gaok bala, pachreih, klah raba dom kan kandah kayua oh patuah njauk bala di kreh tasik, taphia di nan pok brei ka urang taong ikan 18 triệu đồng.

        Khaw tin dunya

      # Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la Ni-cô-lát Ma-đu-rô (Nicolas Maduro) barau tabiak panuac lac brei tagok yaom jien bilan tối thiểu saong jien bilan padheih hưu tagok 50%. Ini lac mbang tagok jien bilan ka 5 dalam sa thun tapa, piah daong urang ngak dalam tuk bruk lạm phát di Vê-nê-xu-ê-la tagok glaong abih di dunya. Dalam tuk nan, gah đối lập Vê-nê-xu-ê-la brei thau, ta-eng thun 2016, lạm phát tagok tal labaih 500% saong kinh tế trun 12%. Rilo urang gah kinh tế kuhria mboh dahlau lac, lạm phát di Vê-nê-xu-ê-la  daok tagok khang jang dalam thun ini.

      # Urang jakar Trung Quốc brei thau, hu 7 urang bahrau njaom cúm menuk ada H7N9 di negar ini, tapa nan manuac urang njaom cúm ini tagok tal 40 urang kuhria meng bilan 12/2016. Trung Quốc hu am cuh klaak labaih  170 ribau drei menuk ada di 4 tỉnh bal meng bilan 10/2016 saong kareik pabah mbang ralo darak pablei salih menuk ada hadei di tuk duah mboh vi-rút cúm menuk ada H7N9 pambak prong angaok manuac saong anek athur raong. Urak ini, dom sruh jit ruak hu pacang cakak.

      # Thủ tướng Anh Thê-rê-sa May barau khan lac amuk meda brei thau rilo jang dom chi tiết dalam chiến lược Brexit- bruk Anh tabiak truh Liên minh châu Âu (EU) dalam dom adit tal. Brei panuac di mbang phỏng vấn akaok mereip di thun barau 2017, Thủ tướng Anh tah klak bruk amuk daok dang anak bruk pilih ruah dua di pasang iek urang nhập cư saong khik caga sa thỏa thuận pablei salih siam ka Anh hadei di tuk tabiak truh EU./.