K’er pa bhlâng ha k’căn, bêl a bục âng k’căn căh dzợ mamông, tu bhrêy tăh bêl lướt coh c’lâng, căh choom dưah, Nguyễn Thị Sáng, 19 c’moo ắt coh Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh nắc ơy ta mooh manuyh bhuh xoọng lâng nắc đoọng tạng âng k’căn, chrooi đoong trôông dzấc bấc manuyh n’lơơng. Bh’rợ chr’nắp ga mắc âng ađoo pân đil p’niên n’nâu nắc vêy Chủ tịch k’tiếc k’ruung Trần Đại Quang pa gơi thư haanh déh. Rau chắp hơnh pa bhlâng nắc pr’loọng đong đoo zr’năh k’đháp pa bhlâng, hân đhơ cơnh đêếc Sáng ơy mặ z’lâh rau boóp p’rá căh crêê âng xã hội, tộ đoọng tạng k’căn, trôông dzấc bấc manuyh jeh k’ăy n’lơơng lâng k’rang băn par apêê ta đhi k’tứi bêl k’căn căh dzợ mamông.
Lum Nguyễn Thị Sáng đhị cr’noon Tân Dinh, chr’val Cẩm Nhượng, chr’hoong Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, azi k’er pa bhlâng đhị rau zr’năh k’đháp lâng rau ta bhuch âng Sáng. Ađoo ơy ắt mamông lâng k’conh đhị Đắc Nông. Xang n’nắc, k’conh k’căn tr’lơi. K’conh bơơn k’điêl la lay, căh mặ k’rang băn par apêê k’coon. Sáng chô ắt mamông lâng k’căn coh Bình Dương, đh’rưah lâng ta đhi 17 c’moo lướt bhrợ thợ i íh. K’căn bơơn k’diíc la lay, n’niên muy cha nắc ta đhi pân đil, ha dzợ da dêy nắc buôn ộm buáh, vey k’căn, tu cơnh đêếc bêl k’căn căh dzợ, Sang căh dzợ ăt coh Bình Dường, lơi bh’rợ tr’nêng đơơng âng 2 cha nắc ta đhi lâng bloo k’căn chô ooy vel đong Hà Tĩnh.
Pêê đhi noo Sang xoọc ăt mamông coh đhr’nong đong va va, na noo k’căn. Coh đhr’nong đong cấp 4 bơr gian, cr’van bấc bhlâng nắc 1 bêệ giường ty rịt lâng muy bộ pa pan tr’nớt công ty. Coh t’tol âng đong nắc muy bêệ r’piing p’bhuôih lâng cha nụp căh dzợ lâh ghít âng a moó Nguyễn Thị Liệu lâh 40 c’moo, (k’căn âng Sáng). Đhị rau g’dzoóc óih lâng xa nul tụng kinh ta luôn xul.
Hay cớ t’ngay căh pr’đoọng coh c’xêê 3 bêl k’căn bhrêy tăh, Nguyễn Thị Lượng ta đhi âng Sáng xay truih: “Xoọc đêếc acu xoọc lướt đh’rưah lâng a mế. Bêl k’căn lướt z’lâh c’lâng ooy tốh, nắc muy bêệ xe may n’châm ooy a mế. Acu lêy a mế c’lâm ooy c’lâng, k’óp a đhi t’léch đoọng a đhi doọ choom bhrêy, a mế k’rang pa bhlâng đoọng ha ta đhi t’léch.”
Bêl dzợ mammông, k’căn Sáng ta luôn zúp zooi apêê n’lơơng lâng k’noọ, manuyh lâh ng’chêết nắc chô ooy chuah pui pai, nắc dzợ rau bh’rợ chr’nắp liêm bhlưa acoon manuyh dzợ ắt vaih. Tu cơnh đêếc, bêl k’căn dưr vaih đhr’năng a bục căh dzợ mamông tu bhrêy tăh coh c’lâng, Sáng lâng ta đhi căh dzợ chêếc k’noọ cơnh lơơng bêl xơợng bác sỹ xay moon đoọng tạng. Xoọc ký ooy bha ar đoọng loom, da dul, ch’chiêl lâng giác mạc ha Bệnh viện Chợ Rẫy, thành phố Hồ Chí Minh, zúp zooi trôông dzấc bấc apêê n’lơơng, Sáng lâng ta đhi nắc ngoọ cơnh bơơn lêy k’căn k’chăng lâng rau bh’rợ tr’nêng âng k’coon pân đil đay.
K’er apêê cr’va nắc đhi noo Sáng, t’cooh Nguyễn Tiến Đường, na noo luônh âng k’căn Sáng ơy pay đoọng giường âng pr’loong đong ha apêê cr’va âng đay bếch, a đay nắc bha lếp a lợ bếch đhị k’tiếc. A noo Đường c’moo đâu 45 c’moo, bhrợ thợ mộc, đong đharứt, k’điêl ơy lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng xang n’nắc căh dzợ chô, 2 p’nong k’coon pân juýh lướt pa bhrợ, lướt học coh ch’ngai. A noo Đường chơợ hay ta đhi, k’er apêê cr’va bêl dzợ k’tứi: “Acu dzợ mặ bhrợ bh’rợ lơi a bhuy đoọng ha ta đhi căh pr’đoọng. Acu đharứt pa bhlâng, căh mặ zúp zooi apêê cr’va bấc. K’er pa bhlâng apêê p’niên…”
Bhuh xoọng zọp ngai lưch zr’năh k’đháp. A đoo bhrợ t’vaih rau bhrêy tăh bhrợ ha k’căn Sáng căh dzợ nắc công đharứt, nắc đhiệp n’năl bắt hương lâng moon pa chô rau n’lất âng đay. Sáng k’er bơr cha nắc ta đhi căh dzợ cơnh, pa bhlâng nắc ta đhi mr’đoo k’căn la lay k’conh k’dâng m’mơ k’nặ 2 c’moo ha dzợ. Tơợ t’ngay k’căn căh dzợ, ta đhi ta luôn đớc 2 a nhi na noo nắc k’căn. Sáng xay moon, xang bêl bhrợ bh’rợ 49 t’ngay đoọng ha k’căn, nắc ađoo lướt chêếc bh’rợ đoọng băn anhi ta đhi: “Xoọc đâu nắc đhi noo ắt coh đâu bắt hương coh zập t’ngay đoọng ha k’căn. Bêl l’lăm ahay, Bệnh viện Chợ Rẫy vêy xay moon bh’rợ tr’nêng đoọng ha cu, tu xoọc đêếc acu trơ vâng chô đơơng bloo k’căn ooy đong. Coh ha y chroo nắc acu lướt ooy Bình Dương căh cậ Sài Gòn đoọng nhăn bh’rợ pa bhrợ…”
Hân đhơ dzợ p’niên nắc Sáng mặ z’lâh boóp p’rá căh crêê âng xã hội, z’lâh zr’năh k’đháp âng pr’loọng đong lâng bhrợ têng muy bh’rợ chr’nắp ga mắc pa bhlâng: nắc đoọng tạng âng k’căn lâng xăl k’căn băn par a nhi ta đhi. T’cooh Phạm Đăng Nhật, Chủ tịch UBND chr’hoong Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh prá: “Bh’rợ âng đoo nắc pa bhlâng chr’nắp liêm, xay p’căh rau n’năl ghít ooy rau chr’nắp âng pr’ắt tr’mông, rau chêết bil, ooy lang manuyh… Rau đêếc nắc bh’rợ chr’năp pa bhlâng đoọng ha bấc ngai n’lơơng lêy lâng ting bhrợ têng…”
Đoọng tạng âng k’căn, Nguyễn Thị Sáng ơy vêy muy bh’rợ z’lâh lâng c’moo 19 âng đoo. Bh’rợ chr’nắp âng Sáng ơy xay moon coh cộng đồng ooy xa nay cr’er, rau pay đoọng lâng rau cr’noọ coh zập cha nắc. Nguyễn Thị Sáng ơy ting xrặ bhrợ xa nay bh’rợ liêm crêê âng pr’ắt tr’mông tơợ tạng âng k’căn đay- muy bh’rợ xay p’căh ghít rau liêm crêê âng acoon manuyh./.
CÔ GÁI ĐỒNG Ý HIẾN TẠNG MẸ
MỘT QUYẾT ĐỊNH VƯỢT TUỔI 19
(Huy Nam, Văn Hải)
Vô cùng đau thương khi mẹ bị chết não do tai nạn giao thông, không thể qua khỏi, Nguyễn Thị Sáng, 19 tuổi quê Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh đã hỏi ý kiến người thân và quyết định hiến tạng của mẹ, góp phần cứu sống nhiều người khác. Nghĩa cử cao đẹp của cô gái trẻ này đã được Chủ tịch nước Trần Đại Quang gửi thư khen. Điều đáng trân trọng là trong hoàn cảnh khó khăn, nhưng Sáng đã vượt qua định kiến xã hội, đồng ý hiến tạng mẹ, cứu giúp những bệnh nhân hiểm nghèo và chăm lo cuộc sống cho các em khi đã mồ côi mẹ.
Gặp Nguyễn Thị Sáng tại thôn Tân Dinh, xã Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, chúng tôi không khỏi ái ngại trước hoàn cảnh khó khăn và tuổi thơ thiệt thòi của Sáng. Em từng sống với bố mẹ tại Đắc Nông. Sau đó, bố mẹ ly hôn. Bố lấy vợ mới, không chăm lo được cho các con. Sáng về sống với mẹ ở Bình Dương, cùng em gái 17 tuổi đi làm thợ may. Mẹ đi bước nữa, sinh được một em gái nhưng dượng hay say rượu, vũ phu nên sau khi mẹ mất, Sáng rời nhà trọ ở Bình Dương, đành bỏ việc để đưa 2 em và tro cốt của mẹ về quê Hà Tĩnh.
Ba chị em Sáng đang sống nhờ tại nhà anh trai của mẹ. Trong ngôi nhà cấp bốn 2 gian, tài sản lớn nhất là 1 chiếc giường cũ kỹ và bộ bàn ghế tuyềnh toàng. Ở góc nhà là chiếc bàn thờ đơn sơ với bức ảnh mờ cũ của chị Nguyễn Thị Liệu hơn 40 tuổi (mẹ của Sáng). Trong làn khói hương thoang thoảng, chiếc máy tụng kinh phát ra những tiếng đều đều, lặp lại.
Nhớ lại ngày định mệnh giữa tháng 3 khi mẹ bị tai nạn giao thông, Nguyễn Thị Lương, em gái của Sáng kể: “Lúc đó em đang đi cùng mẹ. Lúc mẹ sang đường trước, một chiếc xe máy đã đâm vào mẹ. Em thấy mẹ ngã xuống, ôm trọn em út vào lòng để em không bị thương, mẹ lo cho em lắm…”
Khi còn sống, mẹ Sáng luôn sẵn lòng giúp đỡ người khác và quan niệm rằng, con người chết đi sẽ về với cát bụi, chỉ có tình người là còn mãi. Vì thế, khi mẹ rơi vào tình trạng chết não sau tai nạn giao thông, Sáng và em gái không do dự khi bác sỹ đặt vấn đề hiến tạng. Lúc ký vào biên bản hiến gan, tim, thận và giác mạc của mẹ cho Bệnh viện Chợ Rẫy, thành phố Hồ Chí Minh, giúp cứu sống nhiều bệnh nhân khác, Sáng và em gái như thấy mẹ mỉm cười với quyết định của con gái.
Cưu mang chị em Sáng, ông Nguyễn Tiến Đường, anh ruột của mẹ Sáng đã nhường chiếc giường duy nhất trong nhà cho các cháu nằm, còn mình trải chiếu ngủ dưới đất. Anh Đường năm nay 45 tuổi làm thợ mộc, nhà nghèo, vợ đi xuất khẩu lao động rồi bỏ nhà đi luôn, 2 con trai đi làm và đi học xa. Anh Đường nặng trĩu nỗi niềm khi em gái vừa mất, các cháu còn thơ dại: “Tôi chỉ có khả năng làm đám ma cho em gái xấu số. Tôi nghèo quá, không giúp được các cháu nhiều. Tội nghiệp bọn trẻ…”
Họ hàng thân thiết ai cũng khó khăn. Người gây tai nạn khiến mẹ Sáng tử vong cũng nghèo, chỉ biết thắp hương và nói lời xin lỗi. Sáng thương 2 em vô cùng, nhất là đứa em cùng mẹ khác cha mới gần 2 tuổi. Từ ngày mẹ mất, em bé cứ gọi 2 chị là mẹ. Sáng tâm sự, sau lễ 49 ngày cho mẹ, em sẽ tìm việc làm để nuôi các em:“Tạm thời mấy chị em em ở đây thắp hương hàng ngày cho mẹ. Trước đây, Bệnh viện Chợ Rẫy có nói giúp em công việc nhưng lúc đó em bận đưa tro cốt mẹ về quê. Sau này, có thể em sẽ vào Bình Dương hoặc Sài Gòn để xin việc làm…”
Tuy tuổi còn trẻ nhưng Sáng đã vượt qua định kiến xã hội, vượt qua khó khăn mất mát của gia đình và làm được một việc đầy tình người: đồng ý hiến tạng của mẹ và thay mẹ lo toan cuộc sống cho các em. Ông Phạm Đăng Nhật, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh cho biết:“Nghĩa cử của cháu thật đáng trân trọng, thể hiện sự hiểu biết tiến bộ về sự sống, cái chết, về cuộc đời…. Đó là một tấm gương sáng cho nhiều người noi theo…”
Đồng ý hiến tạng của mẹ, Nguyễn Thị Sáng đã có một quyết định vượt tuổi 19 của mình. Nghĩa cử của Sáng đang truyền đi trong cộng đồng một thông điệp về tình yêu thương, sự cho đi và lòng trắc ẩn trong mỗi con người. Nguyễn Thị Sáng đã góp phần viết nên câu chuyện cảm động về tiếp nối sự sống từ nguồn tạng của người mẹ chết não- một nghĩa cử nhân văn và thấm đậm tình người./.
Viết bình luận