Ta pưn lướt truíh c’lâng k’tiếc âng zâp apêê bhrợ pa hư n’loong âng đơơng n’loong, azi nắc chô tước đhị ta bhrợ pa hư crâng t’mêê dưr váih đhị Tiểu khu 142 lâng Tiểu khu 145. Crâng ta pa hư âng vel đông chr’val Vĩnh Sơn, chr’hoong k’coong ch’ngai Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định. N’loong ta cưa pa hư nắc ta đợc lơu bấc ơl. Pazêng đợ n’loong pa pậ liêm mơ 2, 3 cha’nặc ga vặt nắc zêng crêê ta col pa’đăm. Đhị ta bhrợ pa hư nâu nắc lêy lấh 100 mét khối n’loong t’mêê ta col pa hư. Đợ c’léh bh’rợ đhị đâu đoọng lêy, crâng g’mrâng đhị đâu nắc crêê apêê bhrợ têng n’loong bhrợ pa hư mưy cr’chăl đenh đươnh ha dợ cắh bơơn ta zêl cha’groong. T’coóh Đặng Bá Quang, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm chr’hoong Vĩnh Thạnh moon, nâu đoo nắc tu bhiệc pa hư crâng pậ bhlâng, vêy tổ chức: “Bêl ahay, xoọc bêl cắh ơy pa tơơi ắt cr’loọng a’bóc Định Bình, cóh đâu nắc vel đông mưy chr’val. Bhiệc pa hư crâng đăn đhanuôr nắc liêm buôn, đhanuôr pazưm xay moon cr’liêng xa’nay liêm bấc lấh, hân đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu crâng đhị ch’ngai cóh đhanuôr. Bhiệc nâu nắc đấh loon zêl cha’groong, hân đhơ cơnh đêếc, k’rang moon lấh mơ nắc cắh bơơn coóp apêê mốp lết”.

Crâng ta bhrợ pa hư mưy cr’chăl đenh. Pazêng kiểm lâm, c’la crâng lâng chính quyền vel đông cắh vêy năl. Hân đhơ cơnh đêếc, bêl dưr váih tu bhiệc, zâp ngành chức năng lâng chính quyền vel đông nắc lêy moon tu apêê pa bhrợ cắh bấc lâng chấc k’chứt moon trách nhiệm ooy đoo mưy đoo tốh. T’coóh Trần Văn Hoá, Phó Gíam đốc Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Vĩnh Thạnh, đơn vị bơơn pazao đoọng bh’rợ zư lêy k’tiếc crâng zr’lụ nâu moon, ooy pazêng 38 r’bhâu hécta crâng g’mrâng đhị vel đông, đơn vị t’mêê pazao k’đhơợng zư 25 hécta crâng, ooy đâu nắc vêy 11 r’bhâu hécta bơơn ta đoọng bha ar bhrông. Zr’lụ crâng ta bhrợ pa hư ắt đhị ngoai crâng bơơn ta pazao zư lêy. T’coóh Hoá moon Quyết định số 7 âng Thủ tướng Chính phủ pa glúh c’moo 2012 đắh 2, 3 chính sách t’bhlâng bh’rợ zư lêy crâng moon lâng k’tiếc crâng g’mrâng cắh bơơn pazao đoọng ha c’la crâng nắc chính quyền vel đông ting trách nhiệm k’đhơợng zư: “Ting cơnh Quyết định 07 âng Chính phủ, ha dang crâng cắh ơy pazao đoọng ha ngai nắc crâng nâu âng địa giới hành chính âng vel đông n’đoo nắc vel đông n’nắc k’đhơợng zư. Nắc ađoo lêy vêy trách nhiệm k’đhơợng zư crâng n’nắc. Cơ quan xoọc pa bhlâng ta bhứch c’bhúh manứih pa bhrợ”.

Ha dợ ooy đâu, t’coóh Lê Văn Đẩu, Chủ tịch UBND chr’hoong Vĩnh Thạnh nắc moon, hân đhơ cắh ơy bơơn đoọng bha ar bhrông nắc ting cơnh quy định, crâng g’mrâng nắc chức năng k’đhơợng zư chô ooy Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Vĩnh Thạnh. Đơn vị nâu nắc lêy vêy trách nhiệm ooy Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Vĩnh Thạnh. Đơn vị nâu nắc lêy vêy trách nhiệm zư lêy. Ting cơnh t’coóh Lê Văn Đẩu nắc chr’hoong xoọc moon k’đươi zâp đơn vị pazưm bhrợ lâng cơ quan lêy cha’mêết âng đơơng cr’liêng xa’nay đoọng bhrợ liêm gít tu bhiệc. Đắh chr’hoong nắc lêy kiểm điểm trách nhiệm lâng zâp cha’nặc manứih, đơn vị đợc đoọng dưr váih tu bhiệc pa hư crâng: “Đắh nguyên tắc, crâng g’mrâng nắc pazao đoọng ooy ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng zư lêy. Cắh ơy đoọng bha ar bhrông pazao đoọng quỳên a’năm, ha dợ bh’rợ tr’nêng âng Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng zư lêy, nắc cắh choom xay moon k’tiếc nâu ađay cắh ơy bơơn độp. Ủy ban chr’hoong k’đươi moon zâp tổ chức, c’la crâng kiểm điểm trách nhiệm. Ha dợ lêy toom cán bộ nắc lêy đưởng âu xay moon pr’lứch âng cơ quan lêy cha’mêết, ha dang c’bhúh âng zi vêy bhrợ mốp lết nắc chr’hoong lêy toom rơợng nhâm”.

Đhị tỉnh Bình Định, cr’chăl hanua taluôn dưr váih zâp g’lúh pa hư crâng pậ bhứah. Lấh mơ nắc tu bhrợ pa hư crâng vêy tổ chức âng Lê Văn Thiệt, Chủ tịch HĐQT lâng nắc Tổng Gíam đốc Công ty cổ phần Đầu tư-Kinh doanh zr’nưm Thương Thảo tệch pa hư k’noọ 61 hecta crâng chr’val An Hưng, chr’hoong An Lão bêl m’pâng c’moo 2017. Tước đâu, tu bhiệc xang bấc chu pa đhêy nắc cung cắh ơy moon pa glúh toom coọp. Tu bhiệc pa hư crâng g’mrâng t’mêê dưr váih cóh chr’val Vĩnh Sơn, chr’hoong Vĩnh Thạnh lâng lấh 100 mét khối n’loong ta bhrợ pa hư ting t’ngay ting bhrợ mốp loom đhanuôr. T’coóh Trần Châu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định moon gít, nâu đoo nắc tu bhiệc pa hư crâng pậ bhứah, vêy tổ chức lâng bơơn đhanuôr cóh vel đông moon pa choom apêê đắh lơơng lướt pa hư crâng. Đoọng dưr váih bhrợ pa hư crâng ooy mưy cr’chăl đenh vêy trách nhiệm âng Kiểm lâm, Công an, Ban k’đhơợng zư crâng  g’mrâng chr’hoong Vĩnh Thạnh lâng chính quyền vel đông. T’coóh Trần Châu k’đươi moon cơ quan chức năng đấh loon lêy cha’mêết khởi tố tu bhiệc, toom coọp đợ apêê pa hư crâng, lêy bhrợ liêm ting cơnh quy định âng pháp luật: “Pazao đoọng ha Chủ tịch UBND chr’hoong moon k’đươi kiểm điểm, bhrợ gít trách nhiệm âng Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng lâng zâp c’la crâng, đợc đoọng váih tu bhiệc mơ đâu. Nắc lêy kiểm điểm trách nhiệm, kiểm điểm lâng bh’cộ chr’hoong k’đhơợng bhrọ đắh bh’rợ nâu. Pazao đoọng ooy Chi cục Kiểm lâm moon k’đươi Hạt kiểm lâm chr’hoong Vĩnh Thạnh lêy kiểm điểm”.

Tước đâu, cơ quan chức năng nắc ơy lêy khởi tố tu bhiệc hình sự bhrợ têng cắh liêm crêê cơnh quy định đắh bhrợ têng zư lêy crâng dưr váih đhị chr’val Vĩnh Sơn, chr’hoong Vĩnh Thạnh lâng xoọc lêy cha’mêết. Râu ta xay moon nắc, đợ apêê trực tiếp bhrợ pa hư crâng nắc lướt mướt ha ooy?... râu k’rang moon, bấc ơl crâng a’bhưy, crâng g’mrâng đhị Bình Định ta luôn ta bhrợ pa hư. Zâp ngành chức năng lêy moót zêl cha’groong, lêy cha’mêết, truy tố, toom coọp lâng lêy toom bấc cán bộ bhrợ mốp lết. Thủ tướng Chính phủ cung k’đươi moon chính quyền zâp vel đông t’bhlâng zâp bh’rợ k’đhơợng zư lêy crâng. Hân đhơ cơnh đêếc, bấc đhị crâng cóh tỉnh Bình Định nắc dzợ ta ặt bhrợ pa hư. Ngai nặc trách nhiệm bêl bấc đhị crâng chr’nắp ta bhrợ pa hư m’pâng t’ngay ooy mưy cr’chăl đenh đươnh?...../.

Vụ phá rừng qui mô lớn ở Bình Định:

 Lại đùn đẩy trách nhiệm?

Đình Thiệu

        Những vụ phá rừng qui mô lớn liên tiếp xảy ra trong thời gian gần đây tại tỉnh Bình Định khiến công tác bảo vệ rừng trở nên nóng bỏng hơn. Trong khi nhiều vụ án chưa được xét xử nghiêm minh thì rừng nhiều nơi tiếp tục chảy máu. Vụ phá rừng qui mô lớn với hơn 100 mét khối gỗ vừa bị đốn hạ tại xã Vĩnh Sơn, huyện miền núi Vĩnh Thạnh đã gây nhiều bức xúc trong dư luận. Rừng tiếp tục chảy máu, còn cơ quan chức năng, địa phương lại đùn đẩy trách nhiệm cho nhau, tiếp tục phàn nàn, kêu ca do lực lượng mỏng, địa bàn rộng.

Men theo con đường mòn mà các đối tượng phá rừng vận chuyển gỗ, chúng tôi tiếp cận hiện trường vụ phá rừng vừa xảy ra ở Tiểu khu 142 và Tiểu khu 145. Rừng bị tàn phá thuộc địa bàn xã Vĩnh Sơn, huyện miền núi Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định. Gỗ rừng bị cưa xẻ thành khúc còn ngổn ngang. Cả một vạt rừng cây cổ thụ to bằng mấy người ôm bị triệt hạ trơ gốc. Theo kết quả đo đếm của cơ quan chức năng, hơn 100 mét khối gỗ vừa bị đốn hạ. Dấu vết tại hiện trường cho thấy, rừng phòng hộ đầu nguồn này bị lâm tặc tàn phá trong một thời gian dài nhưng không được ngăn chặn. Ông Đặng Bá Quang, Hạt Trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Vĩnh Thạnh thừa nhận, đây là vụ phá rừng qui mô lớn, có tổ chức: “Trước đây, khi chưa di dời lòng hồ Định Bình, ở trên đó là địa bàn một xã. Việc rừng gần dân thì có thuận lợi nhất định, người dân phối hợp cung cấp thông tin thường xuyên hơn, nhưng hiện rừng ở xa khu dân cư. Vụ việc này đã kịp thời ngăn chặn, tuy nhiên đáng tiếc là không bắt được thủ phạm”.

Rừng bị rút ruột một thời gian dài. Cả kiểm lâm, chủ rừng và chính quyền địa phương không hay biết. Thế nhưng khi xảy ra sự việc, các ngành chức năng và chính quyền địa phương lại đổ lỗi cho lực lượng mỏng và đùn đẩy trách nhiệm lẫn nhau. Ông Trần Văn Hóa, Phó Giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ Vĩnh Thạnh, đơn vị được giao nhiệm vụ bảo vệ diện tích rừng khu vực này cho rằng, trong số 38.000 héc ta rừng phòng hộ trên địa bàn, đơn vị mới được giao quản lý 25.000 héc ta, trong đó mới có 11.000 héc ta được cấp sổ đỏ. Khu vực rừng bị phá nằm ngoài phạm vi diện tích rừng được chính thức giao bảo vệ. Ông Hóa viện dẫn Quyết định số 07 của Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2012 “về một số chính sách tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng” cho rằng, đối với diện tích rừng phòng hộ chưa được bàn giao cho chủ rừng thì chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý:  “Theo Quyết định 07 của Chính phủ, nếu rừng chưa giao cho ai, thì rừng này thuộc địa giới hành chính thuộc địa phương nào thì địa phương đó đó quản lý. Thì ổng phải có trách nhiệm quản lý cái khu rừng đó. Cơ quan hiện rất  thiếu về lực lượng”.

Trong khi đó, ông Lê Văn Đẩu, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thạnh cứ khăng khăng, dù chưa được cấp sổ đỏ nhưng theo qui định, rừng phòng hộ thì chức năng quản lý thuộc về Ban Quản lý rừng phòng hộ Vĩnh Thạnh. Đơn vị này phải có trách nhiệm bảo vệ. Theo ông Lê Văn Đẩu thì huyện đang chỉ đạo các đơn vị phối hợp với cơ quan điều tra cung cấp chứng cứ để làm rõ vụ việc. Về phía huyện sẽ tiến hành kiểm điểm trách nhiệm đối với các cá nhân, đơn vị để xảy ra tình trạng phá rừng: “Về nguyên tắc, rừng phòng hộ là giao cho ban quản lý rừng phòng hộ bảo quản. Chưa cấp sổ đỏ giao quyền thôi, chứ còn chức năng, nhiệm vụ của Ban quản lý rừng phòng hộ bảo quản, chứ không thể đổ thừa diện tích này mình chưa nhận được. Ủy ban huyện đề nghị các tổ chức, chủ rừng kiểm điểm trách nhiệm. Còn xử lý cán bộ chờ kết luận của cơ quan điều tra, nếu như lực lượng của mình có tham gia khai thác gỗ trái phép thì huyện sẽ kiên quyết xử lý”.

Tại tỉnh Bình Định, thời gian qua liên tiếp xảy ra các vụ phá rừng qui mô lớn. Nổi cộm là vụ phá rừng có tổ chức do Lê Văn Thiệt, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư - Kinh doanh tổng hợp Thương Thảo chặt phá gần 61 ha rừng xã An Hưng, huyện An Lão vào giữa năm 2017. Đến nay, vụ án sau nhiều lần trì hoãn vẫn chưa đưa ra xét xử. Vụ phá rừng phòng hộ đầu nguồn vừa xảy ra ở xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Thạnh với hơn 100 m³ gỗ bị triệt hạ càng gây nhiều bức xúc trong dư luận. Ông Trần Châu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định khẳng định, đây là vụ phá rừng quy mô lớn, có tổ chức và được người dân địa phương hướng dẫn người nơi khác đến phá rừng. Để xảy ra phá rừng trong thời gian khá dài có trách nhiệm của Kiểm lâm, Công an, Ban Quản lý rừng phòng hộ huyện Vĩnh Thạnh và chính quyền địa phương. Ông Trần Châu đề nghị cơ quan chức năng nhanh chóng điều tra khởi tố vụ án, truy bắt đối tượng phá rừng, xử lý nghiêm theo qui định của pháp luật: “Giao cho Chủ tịch UBND huyện chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của Ban quản lý rừng phòng hộ và các chủ rừng, để xảy ra vụ việc lớn. Cho nên phải kiểm điểm trách nhiệm, kiểm điểm đối với lãnh đạo huyện phụ trách chính lĩnh vực này. Giao cho Chi cục Kiểm lâm chỉ đạo Hạt kiểm lâm huyện Vĩnh Thạnh tiến hành kiểm điểm.”

Đến nay, cơ quan chức năng đã tiến hành khởi tố vụ án hình sự “vi phạm các qui định về khai thác bảo vệ rừng” xảy ra tại xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Thạnh và đang tiến hành điều tra. Câu hỏi được đặt ra là, đối tượng trực tiếp phá rừng đã bỏ trốn nơi đâu?. Điều đáng nói, hàng loạt cánh rừng tự nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn tại Bình Định liên tục bị đốn hạ. Các ngành chức năng vào cuộc ngăn chặn, điều tra, truy tố, xét xử và xử lý nhiều cán bộ sai phạm. Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo quyết liệt chính quyền các địa phương tăng cường các biện pháp quản lý, bảo vệ rừng. Thế nhưng, nhiều cánh rừng ở tỉnh Bình Định vẫn tiếp tục cháy máu. Ai là người chịu trách nhiệm khi nhiều cánh rừng quý hiếm bị “xóa sổ” giữa ban ngày trong thời gian dài???./.