Tỉnh Đăk Nông xoọc vêy lấh 1 r’bhâu sinh viên ơy tốt nghiệp xang apêê trường trung cấp, cao đẳng, đại học nắc cắh ơy vêy bh’rợ tr’nêng. K’coon ta đhi đhanuôr acoon cóh cắh vêy bh’rợ tr’nêng bấc, nắc cr’noọ xa nay pay đươi 20% cán bộ công chức, viên chức pa bhrợ cóh apêê cơ quan nhà nước đhị Đắk Nông nắc manuýh acoon cóh nắc cắh choom ta bhrợ têng, tu bh’rợ tr’nêng ta pa choom cắh crêê cơnh cr’noọ âng vel đong. Cử tri rơơm kiêng tỉnh Đăk Nông vêy đợ chính sách gít lấh mơ đoọng k’coon ta đhi manuýh acoon cóh xang bêl học đại học nắc vêy đợ bh’rợ crêê cơnh, ting bhrợ pa dưr vel đong.

    Nắc cóh chr’val Đăk Nia, thị xã Gia Nghĩa, xoọc vêy tước 30 pr’zớc ta đhâm c’mor manuýh acoon cóh học xang trung cấp, cao đẳng, đại học, nắc pazêng apêê pr’zớc n’nâu đhiệp n’năl lướt bhrợ ha rêê đhuốch zúp zooi pr’loọng đong. Cắh vêy ngai cóh apêê n’nâu bơơn nhăn pa bhrợ cóh cơ quan nhà nước cắh cậ cóh apêê doanh nghiệp. Pr’căn Quảng Thị Ngọc, Phó Chủ tịch UBND chr’val Đăk Nia, Thị xã Gia Nghĩa, xay moon, UBND chr’val nắc đhiệp đoọng mơ 2 cha nắc a năm mót pa bhrợ hợp đồng, ha mơ dzợ nắc tỉnh đơớh vêy chính sách liêm choom lấh mơ: “T’mêê bêl đêếc ahay Ban dân tộc tỉnh công chô ch’’mêết lêy đhr’năng manuýh acoon cóh đhị vel đong, nắc azi công xay moon nắc đợ k’coon ta đhí manuýh acoon cóh ơy học xang cắh vêy bh’rợ tr’nêng nắc dzợ bấc. Ta đang moon tỉnh công cơnh ban dân tộc vêy boóp p’rá, vêy chính sách zúp zooi apêê ađhi vêy bh’rợ tr’nêng xang bêl học, bấc bhlâng nắc k’coon ta đhi manuýh acoon cóh đhị đêếc a năm.”

    T’coóh Nguyễn Văn Anh, Bí thư Đảng uỷ chr’val Trường Xuân, chr’hoong Đăk Song, tỉnh Đăk Nông xay moon, chr’val vêy tước 22 rau đhanuôr acoon cóh ắt mamông. Hân đhơ ta bhúch cán bộ manuýh acoon cóh vêy trình độ, nắc chr’val công đhiệp choom đoọng pa bhrợ hợp đồng 1 a đhi. Ha mơ lấh 10 a đhi ơy tốt nghiệp đợ ngành sư phạm văn, sử, y dược, kế toán… chô ooy vel đong nắc cắh choom ra pặ đhị bh’rợ tr’nêng hân đoo: “Tu cr’noọ xa nay xay moon c’lâng bh’rợ l’lăm ahay âng apêê ađhi cắh liêm choom, tu cơnh đêếc muy bơr a đhi lướt học đợ bh’rợ tr’nêng nắc cóh xoọc đâu cr’noọ âng xã hội cắh dzợ đươi dua, đhị đêếc cậ nhà nước xoọc bhrợ têng bh’rợ pa xiêr biên chế. Ha dzợ chô ooy vel đong nắc cắh choom đoọng pa bhrợ đhị ooy, tu đợ bh’rợ âng apêê a đhi học cắh crêê cơnh. Đhị đêếc cậ cóh vel đong cơnh đợ bh’rợ ooy nông nghiệp, pa dưr bhươl cr’noon, cắh cậ ooy hành chính nắc ta bhúch.”

    Ting cơnh số liệu âng apêê đại biểu Quốc hội tỉnh Đăk Nông, đhị tỉnh n’nâu vêy lấh 1 r’bhâu sinh viên tốt nghiệp cao đẳng, đại học cắh ơy vêy bh’rợ tr’nêng. Cóh pazêng 200 sinh viên cử tuyển ơy học xang chô ooy vel đong, nắc dzợ lấh 100 a đhi cắh ơy vêy bh’rợ tr’nêng. Ha dzợ, cóh bấc rau bh’rợ tr’nêng đhị Đăk Nông nắc xoọc cắh zập manuýh pa bhrợ vêy trình độ, cơnh apêê ngành nông lâm nghiệp, du lịch, giáo viên mầm non, tiểu học… Đhị đhr’năng cơnh đêếc, t’coóh Điểu Xuân Hùng, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đăk Nông prá: “Ooy cử tuyển nắc cr’noọ âng cu nắc c’lâng xa nay crêê bhlâng, nắc ng’bhrợ têng t’đui ooy zr’lụ nắc tỉnh cắh choom cử tuyển pa bhlâng bấc, nắc choom cử tuyển tơợ dúp tếh ooy piing, bêl ơy học xang nắc ơy vêy đhị cóh vel đong đoọng chô pa bhrợ, đoọng xay bhrợ ha đhanuôr vêy pr’ắt tr’mông liêm choom lấh mơ. Xoọc đâu cóh vel đong dzợ ta bhúch bấc pa bhlâng manuýh pa bhrợ vêy trình độ, cóh tr’nơớp nắc ngành giáo dục, cóh đêếc ta bhúch bấc bhlâng nắc giáo viên mầm non, cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh chô ooy đêếc nắc k’đhơợng têy ch’ol bh’rợ tr’nêng, tu ơy choom cóh mẫu giáo nắc tước ooy cấp 1 cấp 2 apêê ađhi acoon cóh nắc học doọ lấh cắh liêm choom, tu prá nắc cắh choom xrặ, choom xrặ nắc cắh choom prá p’rá Việt.”.

    10 c’moo ahay, tỉnh Đăk Nông xay moon cr’noọ xa nay tước c’moo 2015 pay đươi manuýh acoon cóh mót pa bhrợ ooy cơ quan nhà nước bơơn mơ 20% cóh pazêng cán bộ công chức viên chức. Hân đhơ cơnh đêếc, tước nâu cơy đợ n’nâu nắc đhiệp bơơn mơ 4%. Tỉnh nắc dzợ ta bhúch cán bộ manuýh acoon cóh vêy trình độ, nắc đợ k’coon ta đhi manúyh acoon cóh tốt nghiệp apêê trường trung cấp, cao đẳng, đại học chô ooy vel đong nắc dzợ cắh vêy bh’rợ tr’nêng, tu bh’rợ vêy ta pa choom nắc cắh crêê cơnh. Cử tri rơơm kiêng, tỉnh Đăk Nông nắc vêy c’lâng xa nay gít lấh mơ ooy bh’rợ tr’nêng, crêê cơnh lâng rau dưr váih kinh tế xã hội âng vel đong, ting n’nắc lâng apêê chính sách bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng, chính sách bhrợ t’váih cán bộ manuýh acoon cóh gít lấh mơ. Vêy cơnh đêếc, k’coon ta đhí manuýh acoon cóh đhị Đăk Nông nắc vêy choom t’bhlâng học tập lâng pa bhrợ, chrooi đoọng c’rơ bhrợ pa dưr vel đong./.

VIỆC LÀM CHO CON EM NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ DAK NÔNG

      Tỉnh Dak Nông hiện có hơn 1000 sinh viên đã tốt nghiệp các trường trung cấp, cao đẳng, đại học chưa tìm được việc làm. Con em đồng bào dân tộc thiểu số thất nghiệp nhiều, nhưng chỉ tiêu tuyển dụng 20% cán bộ công chức viên chức làm việc trong các cơ quan nhà nước ở Dak Nông là người dân tộc thiểu số lại không thực hiện được, do ngành nghề đào tạo không phù hợp với nhu cầu của địa phương.  Cử tri mong muốn tỉnh Dak Nông có những chính sách sát thực hơn để con em người dân tộc thiểu số sau khi học xong tìm được việc làm phù hợp, góp phần xây dựng quê hương.

     Chỉ riêng xã Dak Nia, thị xã Gia Nghĩa, hiện có tới 30 bạn trẻ người dân tộc thiểu số học xong trung cấp, cao đẳng, đại học,  nhưng tất cả đều chỉ có thể lao động trên rẫy giúp gia đình. Không ai trong số này xin được việc tại cơ quan nhà nước hay tại các doanh nghiệp.  Bà Quản Thị Ngọc, Phó Chủ tịch UBND xã Dak Nia, Thị xã Gia Nghĩa, cho biết, UBND xã chỉ có thể giải quyết được cho 2 người vào làm hợp đồng, số còn lại thì tỉnh cần phải có những chính sách dài hơi hơn:

    Vừa rồi Ban dân tộc tỉnh cũng về khảo sát tình hình dân tộc thiểu số tại địa phương, thì chúng tôi cũng đã đề xuất là số con em đồng bào mới ra trường mà chưa có công ăn việc làm là tương đối nhiều. Đề nghị tỉnh cũng như ban dân tộc có ý kiến, có chính sách hỗ trợ giúp các em có việc làm sau khi học xong, chủ yếu là con em người dân tộc tại chỗ thôi.

Ông Nguyễn Văn Anh, Bí thư Đảng ủy xã Trường Xuân, huyện Đak Song, tỉnh Dak Nông cho biết, xã có tới 22 dân tộc cùng sinh sống. Mặc dù rất thiếu nguồn cán bộ người dân tộc thiểu số có trình độ, nhưng xã cũng chỉ có thể hợp đồng cho 1 em vào làm việc. Còn hơn 10 em đã tốt nghiệp những ngành sư phạm văn, sử, y dược, kế toán…, về địa phương không thể bố trí việc làm:

     Do việc định hướng nghề nghiệp trước đây của các em không được tốt, cho nên một số em đi học những ngành nghề mà hiện nay nhu cầu của xã hội không còn, trong khi nhà nước thì đang tinh giản biên chế.  Mà về địa phương thì không thể bố trí được công việc, do ngành nghề các em học không phù hợp. Trong khi ở địa phương thì  những ngành về  nông nghiệp, phát triển nông thôn, hay về hành chính thì lại thiếu.

    Theo số liệu của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Dak Nông, tại tỉnh này có hơn 1 nghìn sinh viên tốt nghiệp cao đẳng đại học chưa có việc làm. Trong số gần 200 sinh viên cử tuyển đã học xong trở về địa phương, thì còn hơn 100 em không bố trí được công việc. Ngược lại, nhiều lĩnh vực ở Dak Nông đang thiếu lao động có trình độ, như các ngành nông lâm nghiệp, du lịch, giáo viên mầm non, tiểu học…  Trước thực trạng này, ông Điểu Xuân Hùng, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Dak Nông, nêu ý kiến:

     Về cử tuyển thì quan điểm của tôi là chủ trương thì đúng, nhưng thực hiện thì tùy theo vùng miền mà tỉnh không cử tuyển ào ào, mà cần phải cử tuyển từ dưới lên trên, khi nào học xong đã có địa chỉ trở về địa phương để phục vụ nhân dân có cuộc sống ngày càng tốt hơn.  Hiện nay thì địa phương còn thiếu nhiều lao động cần trình độ, mà trước mắt là ngành giáo dục, trong đó thiếu nhiều nhất là giáo viên mầm non, ở vùng sâu vùng xa về đó là phải cầm tay chỉ việc, vì có rành ở mẫu giáo thì lên cấp 1 cấp 2 các em người dân tộc thiểu số mới học đỡ hẫng hụt, vì nói mà không viết được, viết mà không nói được tiếng Việt.

     10 năm trước, tỉnh Dak Nông đề ra chỉ tiêu đến năm 2015 tuyển dụng người dân tộc thiểu số vào làm việc tại các cơ quan nhà nước đạt 20% tổng số cán bộ công chức viên chức.  Tuy vậy, đến nay tỷ lệ này mới đạt khoảng 4%.  Tỉnh vẫn thiếu cán bộ người dân tộc thiểu số có trình độ, nhưng số con em đồng bào tốt nghiệp các trường trung cấp, cao đẳng, đại học về địa phương vẫn thất nghiệp, do ngành nghề đào tạo không phù hợp.  Cử tri mong muốn, tỉnh Dak Nông cần có những định hướng nghề nghiệp rõ ràng, phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương, đồng thời với các chính sách giải quyết việc làm, chính sách tạo nguồn cán bộ người dân tộc thiểu số sát thực hơn.  Có như vậy, con em người dân tộc thiểu số ở Dak Nông mới có nhiều điều kiện để phấn đấu học tập và làm việc, góp sức xây dựng quê hương./.