Xang muy cr’chăl xay bhrợ, đợ chính sách n’nâu ơy chrooi đoọng rau chr’nắp cóh bh’rợ zư lêy crâng, pa liêm pa crêê bh’rợ bhrợ cha, pa dưr thu nhập, pa dưr pr’ắt tr’mông âng đhanuôr.

    Chr’hoong da ding k’coong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam nắc muy cóh pazêng vel đong bhrợ têng liêm choom bh’rợ chroót zên dịch vụ môi trường crâng ting cơnh Nghị định 99 lâng bh’rợ pazao đoọng zư lêy crâng ting cơnh Nghị quyết 30a âng Chính phủ. Tước nâu cơy, vel đong n’nâu ơy ch’mêết lêy bh’rợ pazao đoọng zư lêy crâng ting cơnh xa nay Nghị quyết 30a đoọng ha 350 pr’loọng đong đhanuôr, k’nặ 9 r’bhâu hecta lâng đợ zên lấh 3,5 tỷ đồng; chroót lấh 600 ức đồng zên dịch vụ môi trường crâng ting cơnh Nghị định 99 âng Chính phủ đoọng ha 90 pr’loọng đong lâng k’nặ 24.400 hecta. Hân đhơ cơnh đêếc, tơợ rau la lua xay bhrợ cóh cr’chăl đăn đâu đoọng lêy, nắc dzợ bấc rau cắh ơy lấh liêm choom cóh xa nay bh’rợ Quỹ zư lêy lâng pa dưr crâng công cơnh chính sách chroót zên dịch vụ môi trường crâng. Chr’nắp bhlâng nắc đhr’năng cắh ma mơ âng đơn giá bhlưa pazêng zr’lụ; zên pa zao đoọng zư lêy crâng m’bứi bhlâng 200 r’bhâu đồng cóh muy hecta cóh muy c’moo, nắc đhiệp mơ 50% t’piing lâng đợ zên ting cơnh Nghị định 75 lâng mơ 67% t’piing lâng xa nay bh’rợ 30a… Rau đâu bhrợ bấc rau cắh liêm crêê ooy cr’noọ âng apêê pr’loọng đong ting zư lêy crâng… t’coóh Hồ Văn Bẽo, ắt cóh cr’noon 2, chr’val Phước Chánh, chr’hoong Phước Sơn prá: “Acu lêy zên chroót cơnh đêếc nắc pa bhlâng m’bứi. Azi rơơm kiêng zên chroót dịch vụ môi trường crâng bấc lấh mơ dzợ đoọng apêê pr’loọng đong zư lêy crâng nắc zư lêy liêm choom lấh mơ. T’bhlâng lướt ch’mêết lêy, vêy cơnh cậ cóh muy tuần nắc lướt ch’mêết lêy bơr chu, đơớh loon bơơn n’năl đhr’năng cóh crâng, zâl cha groong đhr’năng k’xía pay k’tiếc, col n’loong lất xa nay.”

    Ting cơnh t’coóh Phạm Thế Quyền, Bí thư Huyện uỷ Phước Sơn, cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y vel đong t’bhlâng bhrợ bh’rợ pazao zư lêy crâng ha đhanuôr ting cơnh xa nay Nghị định 75 lâng Nghị định 99 âng Chính phủ. Cóh đêếc, pa têết lâng bh’rợ pazao đoọng crâng bha lâng ha đhanuôr, bhrợ k’rơ bh’rợ pay pa chô k’tiếc crâng crêê ta k’xịa pay lất xa nay… Chr’hoong Phước Sơn công t’bhlâng pa dưr dal rau liêm choom âng bh’rợ xay bhrợ pazêng chính sách pazao đoọng zư lêy crâng đoọng nhâm mâng bh’rợ bhrợ cha ha đhanuôr, pa xiêr đhr’năng pa hư crâng… t’coóh Phạm Thế Quyền, Bí thư Huyện uỷ Phước Sơn prá: “Azi lêy đợ zên cóh bh’rợ pazao đoọng zư lêy crâng pa bhlâng m’bứi. Ghít nắc cóh chr’hoong Phước Sơn, xơợng bhrợ ting cơnh Nghị định 99 lâng zr’lụ thuỷ điện Đăk Mi 4 đhiệp mơ 162 r’bhâu đồng muy hecta cóh muy c’moo. Ta đang moon tỉnh k’rang đoọng zên ting cơnh Nghị định 75 mơ 400 r’bhâu đồng muy hecta cóh muy c’moo. Pa dưr zên đoọng vel đong pazao đoọng lứch k’tiếc crâng xoọc dzợ, k’dâng 70 r’bhâu hecta, ha dzợ cóh xoọc đâu nắc đhiệp ta đoọng mơ 50 r’bhâu đồng cóh muy hecta.”

    Tỉnh Quảng Nam vêy đợ đhăm crâng g’mrâng lấh 1 ức hecta, cóh đêếc đhăm k’tiếc vêy crâng lấh 550 r’bhâu hecta, bấc bhlâng nắc cóh apêê chr’hoong da ding k’coong. Bh’rợ chroót zên môi trường crâng lâng pazêng chính sách n’lơơng nắc ơy chrooi đoọng bhrợ tr’xăl, pa liêm pa crêê bh’rợ bhrợ cha âng đhanuôr cóh zr’lụ da ding k’coong. Tơợ bh’rợ xay bhrợ cơnh Nghị định 99 ooy bh’rợ chroót dịch vụ môi trường crâng nắc dzợ k’rong pazêng c’rơ n’lơơng tơợ bh’rợ zư lêy crâng ta luôn lấh mơ. T’coóh Võ Hồng, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam xay moon: Cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay, bh’rợ pazao đoọng zư lêy crâng, pazao k’tiếc crâng pa bhrợ nắc vêy ta bhrợ têng cóh pazêng chr’hoong da ding k’coong. Chính sách chroót zên dịch vụ môi trường crâng lâng đợ zên pay pa chô k’dâng 50 tỷ đồng cóh muy c’moo nắc ơy pa dưr thu nhập đoọng ha đhanuôr, zúp zooi pa dưr rau liêm choom âng bh’rợ zư lêy lâng pa dưr crâng. Xoọc đâu, nắc vêy muy bơr doanh nghiệp nhăn vặ môi trường crâng đoỌng chóh sâm Ngọc Linh lâng t’nơơm z’nươu rau lơơng đhị chr’hoong Nam Trà My lâng muy bơr vel đong n’lơơng. T’coóh Võ Hồng, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam prá: “Nắc choom pa dưr dal đợ thu nhập đoỌng ha đhanuôr tơợ bh’rợ pa dưr bh’rợ pa bhrợ đhị đêếc. Cóh đêếc, t’bhlâng đươi dua c’rơ âng pazêng rau t’nơơm z’nươu chóh cóh crâng. Pa bhlâng nắc đoọng nhâm mâng đhr’năng gâm ngút âng crâng, nhâm mâng cr’van âng crâng vêy ta zư lêy, đoọng đhanuôr choom mamông tơợ crâng”

    Tỉnh Quảng Nam xoọc t’bhlâng quy hoạch pa dưr pazêng zr’lụ chóh t’nơơm n’loong công nghiệp vêy chr’nắp bấc ooy kinh tế pa têết lâng bh’rợ bhrợ têng n’loong, pa câl bh’nơơn bh’rợ tơợ n’loong đoọng ha đhanuôr đhị apêê chr’hoong da ding k’coong. Cóh đêếc, t’bhlâng bhrợ t’bhứah bh’rợ chóh t’nơơm zơ nươu vêy chr’nắp ooy kinh tế bấc, cơnh: Sâm Ngọc Linh, sâm Ba Kích, Đẳng sâm… Pazêng apêê vel đong đơớh loon bhrợ rau liêm crêê đoọng đhanuôr bhrợ c’la, vêy cr’noọ zư lêy crâng, pa dưr crâng k’rơ lấh mơ lâng choom bhrợ t’váih cr’van cr’bhộ tơợ crâng…./.

Quảng Nam:

Tạo sinh kế bền vững cho người dân gắn với rừng

PV Vinh Thông

    Thực hiện Chiến lược phát triển Lâm nghiệp giai đoạn 2006 - 2020 và chủ trương xã hội hóa nghề rừng, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách như: Nghị định số 99 về chi trả dịch vụ môi trường rừng và giao khoán quản lý bảo vệ rừng theo Nghị quyết 30a. Sau thời gian triển khai thực hiện, những chính sách này đã góp phần đáng kể trong công tác quản lý bảo vệ rừng, cải thiện sinh kế, tăng thu nhập, nâng cao đời sống của người dân.  PV Vinh Thông ghi nhận hiệu quả của chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng tại tỉnh Quảng Nam.

    Huyện miền núi Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam là một trong những địa phương thực hiện tốt chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng theo Nghị định 99 và công tác giao khoán quản lý bảo vệ rừng theo Nghị quyết 30a của Chính Phủ. Đến nay, địa phương này đã nghiệm thu giao khoán quản lý bảo vệ rừng theo Chương trình Nghị quyết 30a cho 350 hộ dân, gần 9.000 ha với kinh phí hơn 3,5 tỷ đồng; chi trả hơn 600 triệu đồng phí dịch vụ môi trường rừng theo Nghị định 99 của Chính phủ cho 90 nhóm hộ với gần 24.400ha. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai thời gian qua cho thấy, vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế trong triển khai Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng cũng như Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Đặc biệt là sự chênh lệch đơn giá giữa các lưu vực; kinh phí giao khoán bảo vệ rừng bình quân 200.000 đồng/ha/năm, mới chỉ bằng 50% so với mức khoán theo Nghị định 75 và bằng 67% so với Chương trình 30a… Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của các hộ tham gia quản lý, bảo vệ rừng… Ông Hồ Văn Bẽo, Thôn 2, xã Phước Chánh, huyện Phước Sơn cho rằng: “Tôi thấy chi phí như vậy rất thấp. Chúng tôi mong muốn tiền chi trả tăng cao hơn nữa để các nhóm hộ tăng cường hơn trách nhiệm của mình. Tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, có thể trong một tuần đi hai lần, nắm bát kịp thời tình hình, hạn chế lấn xhiếm từng khai thác gỗ trái phép.”

    Theo ông Phạm Thế Quyền, Bí Thư Huyện ủy Phước Sơn, thời gian tới, địa phương tiếp tục triển khai giao khoán quản lý bảo vệ rừng cho nhân dân theo Nghị định 75 và Nghị định 99 của Chính Phủ. Trong đó, gắn với việc bàn giao thực địa cho nhân dân, đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất rừng trồng của các Dự án 327, 661 trên địa bàn; giải quyết dứt điểm tình trạng xâm canh đất rừng trái phép… Huyện Phước Sơn cũng tập trung nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách giao khoán quản lý bảo vệ rừng nhằm đảm bảo sinh kế bền vững cho nhân dân, hạn chế xâm hại tài nguyên rừng... Ông Phạm Thế Quyền, Bí Thư Huyện ủy Phước Sơn cho rằng: “Chúng tôi thấy mức thực hiện trong việc giao khoán quản lý bảo vệ rừng quá thấp. Cụ thể ở huyện Phước Sơn, thực hiện theo Nghị định 99 đối với khu vực thủy điện Đăk Mi 4 chỉ có 162 nghìn đồng/ha/năm. Đề nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn kinh phí giao mức như Nghị  định 75, mức 400 ngàn đồng/ha/năm. Tăng nguồn để địa phương giao hết diện tích rừng tự nhiên hiện có, khoảng 70 nghìn hécta, tuy nhiên mới chỉ bố trí khinh phí giao 50 nghìn hécta.”

    Tỉnh Quảng Nam có diện tích tự nhiên hơn 1 triệu ha, trong đó diện tích đất có rừng hơn 550.000 ha, tập trung chủ yếu ở các huyện miền núi và trung du. Công tác chi trả phí dịch vụ môi trường rừng và những chính sách khác đã góp phần làm thay đổi, cải thiện đáng kể sinh kế của người dân vùng nông thôn, miền núi. Thông qua việc thực hiện Nghị định 99 về chi trả dịch vụ môi trường rừng còn huy động được nguồn nhân lực lớn tuần tra, bảo vệ rừng thường xuyên hơn. Ông Võ Hồng, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam cho hay: Thời gian qua, công tác giao khoán quản lý, bảo vệ rừng, giao đất trồng rừng sản xuất được triển khai hầu hết ở các huyện miền núi. Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng với nguồn thu trung bình khoảng 50 tỷ đồng/năm đã góp phần tăng thu nhập cho người dân, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động bảo vệ và phát triển rừng. Hiện nay đã có một số doanh nghiệp đăng ký thuê môi trường rừng để trồng sâm Ngọc Linh và cây dược liệu tại huyện Nam Trà My và một số địa phương khác. Ông Võ Hồng, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam cho rằng: “Cần phải nâng mức thu nhập cho người dân thông qua việc thúc đẩy phát triển sản xuất tại chỗ. Trong đó, tập trung phát huy khai thác thế mạnh của các loại cây trồng dược liệu dưới tán rừng. Đặc biệt là đảm bảo tăng độ che phủ rừng, đảm bảo tài nguyên rừng, để người dân sống được chính từ rừng…”

   Tỉnh Quảng Nam đang tập trung quy hoạch phát triển các vùng trồng cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao gắn với việc chế biến, tiêu thụ sản phẩm cho nhân dân tại các huyện miền núi. Trong đó, chú trọng nhân rộng phát triển mô hình trồng cây dược liệu có giá trị kinh tế cao như: Sâm Ngọc Linh, sâm Ba Kích, Đảng sâm... Các địa phương chủ động tạo điều kiện tốt nhất để người dân làm chủ, có trách nhiệm quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và làm giàu từ rừng..../.